Date Archives October 2013

Zgjedhjet lokale në Kosovë-Sfidë luftimi i varfërisë dhe i papunësisë

Lemoshe per mbijetese…
Kontejneret, burim ekzistence…

24 tetor 2013, Dojce Vele, Kosova po përballet me përqindje të lartë të papunësisë dhe te varfërisë. Qeveritë vinë e shkojnë, por gjendja mbetet e njëjtë. Premtimet për ndryshime, mirëqënje e prosperitet vazhdojnë edhe në prag të zgjedhjeve të 3 nëntorit, edhepse të parat nuk u përmbushën as për së afërmi.

Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës varfëria e përgjithshme në Kosovë është 29.2 për qind me 8.2 për qind varfëri të skajshme, ndërsa papunësia arrin në rreth 30.9 për qind. Prof. Belul Beqaj, analist politik  dhe Kryetar i Lëvizjes Evropiane në Kosovë,thotë për DW-në se:
Investimet kapitale më shumë janë në funksion të simbolikës se sa të krijimit të kushteve. Ende mendohet për asfalt e nuk mendohet për bukë e ujë,të cilat Kosova importon në vend se t´i eksportojë. Mendohet si të harxhohen paratë e taksapaguesve e jo si të futen ato dhe investimet e huaja në zhvillimin i cili do të hapte vende të reja të punës“, thotë z.Beqaj,  sipas të cilit papunësia është e ndërlidhur më mungesën e strategjisë zhvillimore dhe shkallën e lartë të krimit të organizuar dhe korrupsionit në Kosovë.


Behxhet Pacolli,AKR


Premtime apo objektiva?



Sipas Partisë Demokratike të Kosovës, parti në pushtet, problemet e grumbulluara me dekada nuk mund të zgjidhen brënda dite.“Zvogëlimi i papunësisë dhe i varfërisë  është proces historik dhe mision i brezit tonë, të cilin duhet ta arrimë bashkarisht me përgjegjesi e përkushtim.  Partneriteti ndërkombëtar sidomos nga Gjermania, është një shtytje e madhe. 

Ndërsa, meqë Kosova po kalon nëpër procesin e shtetndërtimit dhe integrimit euro-atlantik, koncepti i PDK-së për luftimin e varfërisë dhe zvogëlimit të papunësisë bazohet në forcimin e shtetit ligjor dhe zhvillim të qëndrueshëm ekonomik afatgjatë”, thotë Kadri Veseli, zëvendëskryetar i PDK-së. Përderisa, Aleanca Kosova e Re, parti në koalicion me PDK-në,  për tejkalimin e kësaj situate parasheh krijimin e atmosferës së volitshme për investime dhe 


Dr.Avdullah Hoti,LDK

ngritjen e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme ekonomike, thotë kryetari i kësaj partie, Behxhet Pacolli.”Në komunat që do t´i qeveris AKR, komuna do të miratojë programin e saj menaxherial dhe ekonomik që pos të tjerash parasheh ngritjen e ndërmarrjeve të përbashkëta ndërmjet Agjensionit Komunal të Participimeve dhe investitorëve potencial.Në qytet fillohet nga krijimi i zonës ekonomike, ndërsa në fshatra pronat e patundshme komunale do të përdoren për krijimin e veprimtarive bujqësore dhe blegtorale me investitorët vendas “, premton  z.Pacolli, sipas të cilit, Fondi i Punësimit do të ketë të ardhura progresive vjetore me dhjetëra miliona vetëm në kryeqytet.

 „Mungesë vizioni për zhvillim ekonomik!“




Ernest Luma-AAK

Nga ana tjetër, Lidhja Demokratike e Kosovës, parti në opozitë thonë se, ka pasur një vëmendje të tepruar të qeverisë aktuale në çështjet politike duke e lënë mënjanë axhendën zhvillimore. Ndërsa, është sektori privat ai i cili mund të kontribuojë në zvogëlimin e papunësisë dhe varfërisë në Kosovë, meqënse vetëm rreth 25% e popullsisë në moshë pune janë të punësuar,ndërsa vetëm 10% e femrave dhe të rinjve janë të zënë me punë, mendon dr. Avdullah Hoti, anëtar i Kryesisë dhe Kryesues i Këshillit të Ekspertëve të Lidhjes Demokratike të Kosovës.

“Promovimi i zhvillimit rural do të prodhonte efekte multiplikuese në tërë ekonominë. Zhvillimi i bujqësisë është i domosdoshëm për të zvogëluar importin prej rreth 500 milion euro të produkteve ushqimore. Biznesi i vogël dhe i mesëm duhet të stimulohet në veçant. Mbi të gjitha, duhet të përmirësohet cilësia e sistemit arsimor në mënyrë që, kuadrot që dalin nga arsimi të jenë në përputhje me nevojat e ekonomisë”,thotë z.Hoti, sipas të cilit, këto politika janë plotësisht të realizueshme në gjendjen ekzistuese dhe me kapacitetet financiare që ka Kosova.

Në Kosovë qeveritë ndërrohen – Papunësia e varfëria mbeten.



Ylli Hoxha,Levizja për Vetvendosje

Motoja e fushatës së liderit të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës Ramush Haradinaj është: “Asnjë familje në Kosovë pa një të punësuar!”.Sipas tij:”AAK në programin e saj ka identifikimin e familjeve me asnjë të papunë dhe mbështetjen e tyre me paisje pune, duke krijuar mundësinë e vetpunësimit nga shtëpia”. Përderisa, Ernest Luma, zëdhënës i kësaj partie opozitare thotë për DW-në se:”AAK do ta bëjë këtë me menaxhimin e mirë dhe orientimin e duhur të parasë publike për hapje vendpunimesh për të gjithë, për dallim nga qeveria aktuale e cila ka bërë mbingarkim të administratës dhe të kompanive publike me punësime të klaneve, familjarëve dhe militantëve“. Por, Lëvizja Vetvendosje për gjëndjen aktuale fajson të gjitha qeveritë që udhëhoqën Kosovën përgjatë 14 viteve.“Ato kanë implementuar politika të favorshme për importuesit dhe politika defavorizuese për prodhuesit vendor. Janë përqëndruar në projekte të cilat kanë sjellë përfitime për liderët dhe bizneset që u kanë shërbyer dhe i vetmi qëllim ekonomik ka qenë pasurimi i lidershipit, familjarëve dhe miqve. Kjo mendësi gllabërimi ka rezultuar me shkallë alarmante korrupsioni dhe ka prodhuar papunësi dhe varfëri”, thotë Ylli Hoxha nga kjo parti, sipas të cilit, Vetvendosja  angazhohet për shtet zhvillimor.

Pritet kthesë në votëbesimin e qytetarëve




Prof.dr.Fadil Maloku(ShSK)

Përderisa prof.dr.Fadil Maloku, kryetar i Shoqatës së Sociologëve të Kosovës (SHSK) dhe anëtar i Shoqatës së Sociologëve Botërorë flet për mungesë vizioni të partive politike,të cilat:”edhe në këtë prag të zgjedhjeve lokale flasin për zbutjen e papunësisë dhe varfërisë. Por, në programet e tyre nuk kanë projekte të detajuara për zgjidhjen e tyre dhe temat sociale e ekonomike edhe më tej mbesin të margjinalizuara. Si rrjedhojë, pakënaqësitë sociale dhe ato ekonomike mund të rezultojnë me rrebelimin e të rinjve nga frustrimi në rritje “,thotë për DW-në z.Maloku, i cili në bazë të një studimi të Shoqatës së Sociologëve të Kosovës konstaton se: premtimet e partive politike ishin vetëm sa për të marrë votën dhe se në katër palë zgjedhje qytetarët kanë kuptuar se ishin të manipuluar. Prandaj, në zgjedhjet e sivjeme mund të priten kthesa pozitive në ndërgjegjësimin e qytetarëve, se kujt do t´ia japin votën.

Shkëmbimi akademik Kosovë-Gjermani

Studente ne Prishtine

23 tetor 2013, Dojce Vele, Me qëllim të mbështetjes për studentët, të diplomuarit dhe doktorantët nga Kosova, Shërbimi Gjerman për Shkëmbime Akademike (DAAD), çdo vit ofron bursa të ndryshme për studime në universitetet gjermane. Numri I aplikimeve tregon interes të studentëve nga Kosova për gjuhën gjermane dhe studimet në Gjermani.  

Zyra Ndërlidhëse e DAAD-së në Fakultetin Filologjik të Universitetit të Prishtinës është shumë e frekuentuar nga studentët që kanë pasion gjuhën gjermane dhe ëndërr studimin në Gjermani. Një përvojë të tillë Erodita Elshani nga Prizreni tashmë e ka në biografi, e cila vitin e kaluar fitoi një bursë për të ndjkeur një kurs intensiv gjuhe në Gjermani.

Vitin e kaluar kam kaluar një muaj në Berlin dhe ka qënë një përvojë e re, e cila ka ndikuar edhe në formimin tim si person, se krahas gjermanishtës kam mësuar edhe shume gjera t´reja në lidhje me profesionin dhe jetën e përditshme“, thotë studentja e arkitekturës.

Erodita Elshani,bursiste e DAAD-se

Një përvojë, e cila nxiti atë të futet sërish në radhën e aplikantëve për një bursë të programit master për arkitekturë. „Besoj, një vend i zhvilluar gjithmonë ka të ofroj më shumë se një shtet në formim e sipër si Kosova. Ndërsa, duke pasur një përvojë të mirë nga Gjermania ku edhe u lidha më ngushtë me kulturën gjermane, unë si arkitekte e pashë me interes të aplikoj që të vazhdoj studimet në Gjermani. Shpresoj t´ia dal sërish…!”

 Bursat master më të preferuarat

Në programin e bursave të DAAD-së, më e favorshmja por edhe më e kërkuara është bursa për studime master. Katharina Ertle, lektore në Zyrën Ndërlidhëse të DAAD-së, dega e gjuhës gjermane në Fakultetin e Filologjisë, ne Prishtinë e sheh në rrugë të mirë promovimin e këtij programi të DAAD-së.

”Ishim në shkolla të larta si: në Prizren, në Mitrovice, në Universitetin e Prishtinës, ndërsa të mërkurën do t´jemi në Universitetin e Pejës ku do t´i informojmë studentët por edhe mësimdhënësit për programin e bursave të DAAD-së.“

Katharina Ertle,lektore e DAAD-se


Lektorja gjermane bën të ditur se interesi i madh do të bëjë që DAAD-i ta rrisë numrin e bursave të sivjetme për kurset verore të gjermanishtes. “Por, do të gëzohesha shumë nëse aplikojnë më shumë të rinj, sepse duke qënë brenda një grupi ndërkomëbtar në Gjermani, ata do të mësojnë më shumë se gjuhën. Pra,do të kenë rastin për shkëmbim akademik në nivel ndërkombëtar. Ne i inkurajojmë studentët e të gjitha lëmive shkencore, por edhe artistët dhe arkitektët, që të aplikojnë për bursa në Gjermani, të cilat do t´i gëzojnë deri në përfundim të studimeve master“,shpjegon z.Ertle.


Mundësi aplikimi për studentët nga rajoni

Të njëjtat shanse do t´iu ofrohen edhe studentëve nga shtetet e rajonit, të cilët duhet të kenë rezidencë mbi njëvjeçare në Kosovë. „Pra, sa i rëndësishëm po aq inkurajues është fakti se ne nuk shikojmë në pasaportë apo përkatesinë etnike, tek DAAD, të gjithë kanë mundësi të barabarta konkurrimi dhe aplikimi“, thotë z.Ertle sipas së cilës, ofensiva informuese anekënd Kosovës do të sjell aplikantë të dalluar edhe nga universitet e tjera.


Leutrim Fazliu,ish bursist


Ndër ta mund të jetë edhe Leutrim Fazliu nga Drenasi, i cili studion në fakultetin ekonomik “Ishte një përvojë e mirë nga, e cila kam avancuar me gjuhën gjermane dhe kam mësuar shumë. Mendoj të aplikoj sërish për një rast të dytë. Këtë do t´ua sugjeroja edhe të rinjve të tjerë, sepse është një mundësi e mirë për të cilën ia vlen ta provosh fatin”, thotë Leutrimi.
dhe jo fort larg pati një kurs dymujor gjuhe në Institutin Goethe, në Mynih.

Ndër bursat e programit të DAAD-së për vitin 2014/2015 përfshihen kurset verore universitare në Gjermani për studentë dhe të diplomuar, udhëtime dhe praktika studimore, bursa studimore për të diplomuarit në të gjitha disiplinat shkencore, por edhe për artistë dhe arkitektë, bursa për kandidatë të doktoraturës dhe shkencëtarë të rinj, qëndrime hulumtuese për mësimdhënës universitarë e studiues, apo ftesa për ish-bursistë. Data e 15 dhjetorit 2013 për shumë student mund të jetë një hap drejt një porte të re diturie.

Rapsodi i heshtur Zeqir Mehmetaj

Zeqir Mehmetaj

6 tetor 2013, Radio Kosova, Folklori burimor eshte nder vlerat me te cmuara te popullit shqiptar, i cili nepermjet rapsodeve popullor u bart neper breza deri ne ditet tona. Nder rapsodet autokton te cilet e kane dashur dhe kultivuar folklorin eshte edhe Zeqir Mehmetaj, i cili per here te para publikut te gjere prezantohet nepermjet valeve te Radio Kosoves. 

Te kesh dhuntine e te kenduarit dhe te mos kesh guxim ta nxjerresh jashte vetes, eshte ngujim I asaj dhuntie pa te drejte. Kjo ka ndodh per vite te tera me  rapsodin e apasionuar Zeqir Mehmetajn, I cili perkunder aftesise se intepretimit, ai asnjehere nuk kendoi jashte rrethit te ngushte te familjes dhe te shoqerise.

“Me t´thane te drejten, une e kam muziken i hobi dhe  nuk kam kendu para publikut kurre. Dhe, sado qe folklorin e dua,e kam n´zemer edhe per veten time e kultivoj ngapak, une kam kendu vetem ne rrethe t e ngushta shoqerore e familjare, ne ambiente te ndryshme  per ta ngrit pak harene e atmoferes. Sidomos m´pelqen shume foklori i vjeter burimor, ai tradicional qe eshte nje gurre e pashterrshme e kultures dhe tradites sone. Permes ketij folklori ,rapsodet e vjeter brez pa brezi e kane bart ndjenjen e  tyre shpirtrore. Me nje  fjale,  kane qene perla te nje muzike taman burimore shqipe dhe te gjitha e kane qene nje gurre e pashterrshme e zemres dhe shpirtit te popullit shqiptar”, thote per Radio Kosoven rapsodi i heshtur Zeqir Mehmetaj.

Kur dhuntia ngujohet brenda vetes…

Edhepse folklori burimor ka rrenjet ne lashtesi, sipa studiuesve  regjistrimet e para fillojne prej viteve 1900, kur perlat burimore qe rrjedhin nga shpirti I popullit zune te ruhen edhe ne shirita. Metodat u avancuan bashke me kohen dhe sot, inqizimet mund te behen qe nga studiot private deri ne shtepite e medha diskografike. Por, kjo nuk vlen edhe per Zeqir Mehmetajn, i cili edhepse si drejtor I radios lokale „Radio Fontana“ ka ne dispozicion teknikat me te avancuara, ai ansjehere nuk mori guximin te bej qofte edhe nje incizim amator per te nxjerr ne pah kete vlere te ngujuar brenda vetes.

“Jo,nuk kam provu ansjehere te kendoj ne publik. Kam pas oferta nga shoke te ndryshem qe merren me muzike, por nuk kam pas guximin dhe kam vendos te kendoj vetem per vete. Ndoshta kisha provu ndonjehere, por prape jo me kenaqesi  sepse nuk eshte profesion imi por vetem hobi dhe nuk kisha pas deshire t´i ngaterroj kenaqesine time shpirtrore me muziken si profesion“.

Decani, djep i folklorit burimor shqiptar

Prejardhja nga komuna e Decanit  e cila njihet si djep i muzikes folklorike ne te cilin u rrit rapsodi legjendar Dervish Shaqa, eshte shpjegimi me i mire i dashurise se rapsodit Mehmetaj per folklorin burimor dhe dhuntia e tij per te intepretuar. I lindur me 18 nentor 1958 ne komunen e Istogut, paraardhesit e rapsodit Mehmetajt vine nga Isniqi I Decanit para rreth nje shekulli.

„Gjeneratat e para te parardhesve te mi nga Isniqi, para me shume se 100 vjeteve kane zbrit ne Luginen e e Drinit. Pra, nje gji qe i ndan tri komuna:ate te Klines,te Istogut dhe Komunen e Pejes . Ne ate trekendesh shtrihet Trubuhovci, fshati im i lindjes“,thote z.Mehmetaj.

Por, pas kaq vitesh, kur  dhuntine e tij per kengen e shijuan  vetem  familja dhe shoqeria e tij, rapsodi i heshtur Zeqir Mehmetaj per here te pare theu akullin vetem per degjuesit e Radio Kosoves. Ndersa, kenga qe na e fali eshte vetem njera nder perlat e shumta te repertoarit te tij burimor e cilat sonte per here te pare nepermjet eterit arrine deri tek veshi I publikut.

Dy te mirat n´ate mahalle

Zeqir Mehmetaj,drejtor i Radio Fontanes
I kane qardaqet balle per balle 
Dite per dite po therren me fjale
Cila e kem faqen ma t´bardhe
Une jaranin ta kam marre
Per jaran hic mos t´qofsha fale
E kam temin azgon djale
Trim per pushke-azgan per fjale…“.