Date Archives April 2013

Agonia 14-vjeçare e familjarëve të të pagjeturve në Kosovë

Fotografi të të pagjeturve të Kosovës

24 prill 2013, Dojçe Vele. Në Republikën e Kosovës 1.750 persona rezultojnë ende të pagjetur. Institucionet zotohen për zbardhjen e fatit të tyre por agonia shumëvjeçare e familjarëve vazhdon.

Në shtëpinë e Ferdonie Qerkezit në Lagjen Orize të qytetit të Gjakovës, para 14 vjetësh vlonte jeta. Gruaja atëherë 46 vjeçare, jetonte me bashkëshortin dhe katër djemtë, dy prej të cilëve i martoi për një ditë. Pa u bërë viti ndoshta do të bëhej edhe gjyshe, sikur në gjirin e kësaj familjeje të mos plaste kobi.„Me 27 mars 1999, policia serbe e Gjakovës m´i kanë marr e cu n´drejtim t´panjohur burrin Halimin, djemtë: Artanin-24 vjec, Armendin-23, Ardianin-18 , Edmondin-14 vjec dhe gjashtë mysafirë…Jo, s´kam tjetër fëmijë. Artanin dhe Armendin i patëm martu për një ditë. Nuk me lanë as fëmijë! Nuset pritën pesë vjet e gjysmë dhe morën drejtimin e vet…”, rrëfen Ferdonia, sot 60 vjeçare.

Qerkezit forcat serbe ia vranë bashkëshortin dhe katër djem

Për t’u pajtuar me fatin asaj iu desh forcë e cila nuk do të mblidhej për vite të tëra. Forcë për

Ferdonije Qerkezi, me të ngarkuarin e BE-së në Kosovë

të parë në sy realitetin e transformuar nga bashkëshorte e nënë e lumtur në një grua të mbuluar pësë herë në zi. „N´fillim kam mbajt shpresë shumë.. Besoja:I kanë mar, por jane diku gjallë! Pa kurrfarë informate, 5 vjet kam jetu me shpresë të madhe…Kur m´erdhi lajmi për Artanin dhe për Edmondin, vec iu kam lut Zotit me m´i rujt mendt e kresë se ashtë dashtë me e dit se serbi s´i ka marr me i përqafu, por…Artani ashtë gjet n´Vermice të Prizrenit, Edmondi n´Rugovë t´Hasit…”,vazhdon rrëfimin ndër vaje.

Republikës së Kosovës i mungojnë edhe 1,750 qytetarë

Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur (KQPZH) pranë Zyrës së Kryeministrit, i themeluar për zbardhjen e fatit të të pagjeturve, në bashkëpunim me institucionet dhe shoqatat vendore dhe ndërkombëtare, premton përkushtimin e qeverisë së Kosovës në këtë proces të ndjeshëm, thote për DW-në Prenkë Gjetaj, kryetar i këtij komisioni. Sipas tij në Kosovë rezultojne si të pagjetur edhe 1,750 qytetarë: “Gjetjet e mbetjeve mortore janë nga varrezat ilegale individuale dhe masive në Kosovë si dhe mbi 800 mbetje në Serbi. Mirëpo, procesi do të vazhdoje deri në zbardhjen e fatit të të pagjeturit të fundit në Kosovë. Ky proces sigurisht është i vështirë sepse gjurmët e krimeve janë zhdukur edhe me djegie të kufomave në vendet e krimeve, ku permenden edhe furrnaltat, si: Obiliq, Trepçë, Feronikel, Maqkatica, në Serbi. Pastaj ka pas hedhje të trupave në lumenj, liqenj dhe në varreza ilegale masive dhe individuale. Për trupat e djegur të cilët dihen si kanë përfunduar, ekziston një procedurë juridike për t´u shpallur i vdekur. Ndërsa, për mbetjet mortore të gjetura në vendin e djegur, rezultatet e ADN-së varen nga shkalla e dëmtimit të atyre trupave”, thotë z Gjetaj. Sipas tij KQPZH është në kontakt të përhershëm me familjaret e të pagjeturve, të cilët gëzojnë përkujdesjen materiale sipas ligjit për kategoritë e luftës.

Armend Qerkezi, i vrarë nga forcat serbe bashkë me të
atin dhe 3 vëllezër


Ndërsa, roli kryesor rreth çështjeve për krime lufte edhe më tej vazhdon të jetë tek mekanizmat ndërkombëtarë dhe ky komision varet nga raportet e tyre. “Aktualisht janë 246 mbetje mortore meshkujsh, 157 prej të cilave skelete dhe 89 pjesë skeletore, kurse prej 96 mbetjeve skeletore të femrave, 82 prej tyre skelete dhe 14 pjesë skeletore”, transmeton z.Gjetaj të dhënat e raportit të EULEKS-it.

Sipas raportit arsyeja e mospërputhjes me mostrat e gjakut janë gabimet apo identifikimet klasike në periudhën e pasluftës, mundësia e nxjerrjes së trupave që nuk i takojnë periudhës së luftës si dhe mbetjet e dëmtuara nga zjarri, prej të cilave eshtë e vështirë të nxirren profilet e ADN-së.

Hipoteza të shumta rreth mbetjeve mortore në Morgun e Prishtinës

Me 2008 kur EULEX-i filloi punën me Ministrinë e Drejtësisë së Kosovës, numri i të pagjetuve kalonte shifrën 2000. Po atëherë u bë e ditur se statusi i qindra mbetjeve mortore njerëzore të paidentifikuara ishte i paqartë dhe fragmentet skeletore kishin mbetur të paidentifikuara për afro një dekadë. Atëherë, Deparatementi i Mjeksisë Ligjore të EULEX-it filloi projektin për rinanalizimin e këtyre mbetjeve: iu përkisnin personave të pagjetur ndonjë nga to; nëse po, pse nuk ishin identifikuar më parë dhe kujt i përkisnin ato mbetje, nëse jo të pagjeturve? Në përpjekje për të zbuluar përgjigjet shkencore, EULEX-DML zhvilloi një plan strategjik. Me kohë, supozimi i vetëm se të gjitha mbetjet kishin profile të plota të ADN-së, me kohë u dëshmua si i pasaktë, ndërsa qasja rast pas rasti, fazat e përshkruara më lart i vuri ndesh me njëra-tjetrën, thotë dr.Arsim Gergjaliu, drejtor i Departamentit të Mjeksisë Ligjore në Prishtinë. Sipas tij zbatimi i planit strategjik të EULEX-it, çoi në një sërë hipotezash:“Hipotezat e punës ishin se disa NN raste nuk i përkasin konfliktit; disa NN mund të jenë rezultat i identifikimeve të gabuara gjatë dhe menjëherë pas konfliktit; mungesa e mostrave të gjakut nga familjet parandalon përputhjen; disa mund t’iu përkasin luftëtarëve të huaj, të cilët asnjëherë nuk janë raportuar si të zhdukur; disa mund t’i përkasin minoriteteve si atij rom, zhdukja e të cilëve duket të jetë raportuar në numër më të vogël se ai faktik. Ndërsa, sa iu përket pjesëve skeletore trupore, këto i përkasin trupave jo komplete tashmë të identifikuar. Veç kësaj, për një pjesë të caktuar skeletore, p.sh.duart apo këmbët, nuk ka siguri se individët e afektuar në të vërtet kanë vdekur“.

Arsim Gërxhaliu, drejtor i Institutit të Mjekësisë Ligjore, Kosovë


Maratona 14 vjeçare për të pagjeturit vazhdon

Familjet e personave të pagjetur në Kosove, tash 14 vjet jetojnë në agoninë e enigmës së fatit të të dashurve të tyre. Haki Kasumi, kryetar i Këshillit Koordinues të Asosiacioneve për Persona të Pagjetur, thotë për DW-në:“Institucionet e Republikës së Kosovës po bëjnë përpjekje të pamajftueshme për zbardhjen e fatit të të pagjeturve. Numri i kufomave të kthyera nga viti 2006 ka rënë dukshëm. Raste të proceduara në gjykata kemi pak e të dënuar edhe më pak, sepe ne na është thënë se nuk kemi të drejtë ta bëjmë këtë dhe do të ngrenë procedura në mënyrë kolektive. Mirëpo, dëshmitarët po na vdesin, dëshmitë po na treten dhe kjo çështje për 14 vite qendron afër pikës zero”, thotë z.Kasumi. “Ne do të vazhdojmë të bëjmë trysni te institucionet vendore dhe ato ndërkombtare, për të realizuar të drejtën tonë elementare njerëzore, të paktën për sigurimin e informacionit që na mungon tash e 14 vjet, se ç’ka ka ndodh me familjaret tanë?”, pohon ai.

Sipas raportit te EULEX-it, brenda vitit 2012 ekspertët e mjekësisë ligjore në Prishtinë kanë zhvilluar 46 operacione në terren duke gjetur 20 persona, ndërsa nga mbetjet mortore të 55 viktimave, 39 prej tyre iu janë kthyer familjarëve. Për vitin 2013, janë identifikuar mbi 40 raste me lokacione potenciale për operacione fushore. Ndërsa, sfida më e madhe vazhdon të mbetët qasja në informata të besueshme, që shpien në vendndodhjet e varrezave të mundshme.

Ajetë Beqiraj, DW

Agonia 14-të vjecare e familjarëve të të pagjeturve të Kosovës

Artan Halim Qerkezi, 24 vjecar, 
i gjetur n´Vermice te Prizrenit
Edmond Halim Qerkezi, 14 vjecar
gjetur pas 5 vitesh n`Rugove te Hasit

Dojce Vele, 24 prill 2013, Në Republikën Kosovës edhe 1,750 persona  rezultojne të pagjetur. Institucionet zotohen për zbardhjee fatit të tyre. Agonia   14 vjecar familjarëvvazhdon ne enigmën e fatit të më tw dashurve të tyre…. 





Në këtë shtëpi në Lagjen Orize të qytetit të Gjakovës, para 14 vjetësh vlonte jeta. Ferdonie Qerkezi, atëbotë 46 vjecare, jetonte me bashkëshortin të dhe katër djemtë, dy prej të cileve i martoi për një ditë. Pa u bërë viti ndoshta do të bëhej edhe gjyshe, sikur në gjirin e kësaj familjeje të mos plaste kobi.„Me 27 mars 1999, policia serbe e Gjakovës m´i kanë marr e cu n´drejtim t´panjohur burrin Halilin, djemtë: Artanin-24 vjec, Armendin-23, Ardianin-18 , Edmondin-14 vjec dhe gjashtë mysafirë…Jo, s´kam tjetër fëmijë. Artanin dhe Armendin i patëm martu për një ditë. Nuk me lanë as fëmijë!Nuset pritën pesë vjet e gjysmë dhe morën drejtimin e vet…”, rrëfen Ferdonia, sot 60 vjecare.

Për t´u pajtuar me fatin,asaj iu dësh forcë e cila nuk do të mblidhej për vite të tëra. Një forcw

Ferdonie Qerkezi,per familjen 5 anetareshe kerkon 
mbeshtetje nga tw gjitha instancat vendore nderkombtare

e mbinatyrshme për të parë në sy realitetin e trnsformuar,nga bashkëshorte e nënë e lumtur  në një të grua të mbuluar pësë hërë në zië. Sepse, familja 5 anëtarëshë iu shua brenda dite për të mos u ribërë kurrë më dhë tash ë 14 vjet, brenda kësaj shtëpie dëgjohet vec kuja e saj dhe në qati i këndon vec qyqja. „N´fillim kam mbajt shpresë shumë.. Besoja:I kanë mar, por jane diku gjallë! Pa kurrfarë informate, 5 vjet kam jetu me shpresë te madhe…Kur m´erdhi lajmi per Artanin dhe per Edmondin, vec iu kam lut Zotit me m´i rujt mendte e krese se ashte dashte me e dit se serbi s´i ka marr me i përqafu, por…Artani ashte gjet n´Vermice te Prizrenit, Edmondi n´Rugove t´Hasit…”,vazhdon rrëfimin ndër vaje. 

Republikes se Kosoves  i mungojne edhe 1,750 qytetarw

Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur (KQPZH) pranë Zyrës së Kryeministrit i themeluar për ndriçimin e fatit të të pagjeturve, në bashkëpunim me institucionet dhe shoqatat vendore dhe ndërkombëtare dëshmon përkushtimin e qeverisë së Kosovës në këtë proces të ndjeshëm, thote për DË-në Prenkë Gjetaj, kryetar i këtij komisioni, sipas të cilit  
në Kosovë rezultojne si të pagjetur edhe 1,750 qytetarë. “Gjetjet e mbetjeve mortore janë

Armend Halim Qerkezi, 23 vjec,
i pagjetur qe nga marsi ´99

nga varrezat  ilegale individuale dhe masive në Kosovë si dhe mbi 800 mbetje në Serbi. Mirëpo, procesi do të vazhdoje deri ne zbardhjen e fatit të të pagjeturit të fundit në Kosovë. Ky proces sigurisht është i vështirë sepse gjurmët e  krimeve janë zhdukur edhe me djegje të kufomave në vendet e krimeve, ku permenden edhe furrnaltat, si: Obiliq,  Trepçë,  Feronikel, Maqkatica, në Serbi. Pastaj ka pas hedhje të trupave në lumenj,  liqenj dhe në varreza ilegale masive dhe individuale. Për trupat e djegur të cilët dihen  si kanë përfunduar, ekziston një procedurë  juridike për t´u shpallur i vdekur. Ndërsa, për mbetjet mortore të gjetura në vendin e djegur,  rezultatet e ADN-së varen nga shkalla e dëmtimit të atyre trupave”, thotë z Gjetaj, sipa te cilit, KQPZH është në kontakt të përhershëm me familjaret e të pagjeturve, të cilët gëzojnë përkujdesjen materiale sipas  Ligjin për kategoritë e luftës. 

Ndërsa, roli kryesor  rreth qështjeve për krime lufte edhe më tej vazhdon të jetë tek mekanizmat ndërkombtar dhe ky komision varet nga raportet e tyre. “Aktualisht janë 246 mbetje mortore të  meshkujve-157 prej të cilave skelete dhe 89 pjesë skeletore, kurse prej 96 mbetjeve skeletore të femrave-82 prej tyre skelete dhe 14 pjesë skeletore”, transmeton z.Gjetaj të dhenat e raportit të EULEKS-it, sipas të cilit arsyeja e mos përputhjes me mostrat e gjakut janë gabimet apo identifikimet klasike në periudhën e pas luftës, mundësia e nxjerrjes së trupave që nuk i takojnë periudhës së luftes si dhe mbetjet te dëmtuara nga zjarri prej të cilave eshtë e vështire te nxirren profilet e  ADN-së.

Hipoteza të shumta rreth mbetjeve mortore në Morgun e Prishtinës?

Arsim Gerxhaliu-ekspert i forenzikes

 Me 2008, që kur EULEX-i filloi punën me Ministrinë e Drejtësisë së Kosovës, numri i te pagjetuve kalonte shifrën 2000. Po atëherë u be e ditur se statusi i qindra mbetjeve mortore njerëzore të paidentifikuara ishte i paqartë dhe fragmentet skeletore kishin mbetur të paidentifikuara për afro një dekadë. Atëherë, Deparatementi i Mjeksise Ligjore të EULEX-it filloi projektin për rinanalizimin e këtyre mbetjeve: në iu përkisnin personave të pagjetur ndonjë nga to; nëse po, pse nuk ishin identifikuar më parë; dhe, kujt i përkisnin ato mbetje,  nëse jo te pagjeturve? Në përpjekje për të zbuluar përgjigjet shkencore, EULEX-DML zhvilloi një plan strategjik. Më kohë, supozimi i vetëm se të gjitha mbetjet kishin profile të plota të ADN-së, me kohë u dëshmua si I pasaktë, ndërsa qasja rast pas rasti, fazat e përshkruara më lart i vuri ndesh me njëra-tjetrën, thotë dr.Arsim Gergjaliu, drejtor i Departamentit te Mjeksisë Ligjore në Prishtinë, sipas të cilit zbatimi i planit strategjik të EULEX-it, çoi në një sërë hipotezash.

 “Hipotezat e punës ishin se disa NN raste nuk i përkasin konfliktit; disa NN mund të jenë rezultat i identifikimeve të gabuara gjatë dhe menjëherë pas konfliktit; mungesa e mostrave të gjakut nga familjet parandalon përputhjen; disa mund t’iu përkasin luftëtarëve të huaj, të cilët asnjëherë nuk janë raportuar si të zhdukur; disa mund t’i përkasin minoriteteve si atij rom, zhdukja e të cilëve duket të jetë raportuar në numër më të vogël se ai faktik. Ndersa, sa iu përket pjesëve skeletore trupore, këto i përkasin trupave jo komplete tashmë të identifikuar. Veç kësaj, për një pjesë të caktuar skeletore, p.sh.duart apo këmbët, nuk ka siguri se individët e afektuar në të vërtet  kanë vdekur“.

Maratona 14 vjecare për të pagjeturit, vazhdon… 

Haki Kasumi, Këshilli Koordinues i 
Asosiacioneve për të Pagjeturit

Familjet e personave të pagjetur në Kosove, tash 14 vjet jetojnë në agoninë e enigmës së fatit të të dashurve të tyre. Haki Kasumi, kryetar i Këshillit Koordinues të Asosiacioneve për Persona të Pagjetur, thotë për DW-në se: 

“Institucionet e Republikës se Kosovës po bëjnë përpjekje të pamajftueshme për zbardhjen e fatit të të pagjeturve. Numri i kufomave të kthyera nga viti 2006 ka rënë dukshëm. Raste të proceduara në gjykata kemi pak e të dënuar edhe më pak, sepe neve na është thënë se këtë nuk kemi të drejtë ta bëjmë dhe do të ngrisin procedura në mënyrë kolektive. Mirëpo, dëshmitarët po na vdesin, deshmitë po na treten dhe kjo qështje për 14 vite qëndron afër pikës zero”, thotë z.Kasumi për të shtuar: Ne do të vazhdojmë të bëjmë trysni te institucionet vendore dhe ato ndërkombtare, për të realizuar të drejtën tonë elementare njerëzore, të paktën për sigurimin e informacionit që na mungon tash e 14 vjet: se cka ka ndodh me familjaret tanë?”

Ardian Halim Qerkezi,18,
ende i pagjetur  

Dhe maratoni 14 vjecar për zbardhjen e fatit të të pagjeturve të Kosovës, vazhdon… Ndërsa,nga boshllëku i një shtëpie te shndërruar në shpellë, jehona e zërit të kësaj gruaje në zie e cila humbi tërë familjen drejtohet vetëm në një adresë:“Unë përmes DW-së desha t´ia kujtoj kryeministrit Hashim Thaci se serbët burrin e djemtë m´i kanë grabit për tokë t´Kosovës. Prandaj, n´emër timin, n´emër te familjeve të t´pagjetruve e n´emër t´popullit t´Kosovës t´lutem, ban ma teper në bisedime që të gjenden të gjithë t´pagjëturit ë Kosovës! Le t´na i kthejnë, qyshdoqofshins!Na nuk i presim t´gjallë se serbi s´i ka marr me i perqafu por…S´po muj më thanë!..Vec eshtrat t´ua varrosim n´vend te vet!”

Sipa raportit te EULEX-it, brënda vitit 2012 ekspertët e mjekësisë ligjore në Prishtinë kanë zhvilluar 46 operacione në terren duke gjetur 20  përsona, ndërsa nga mbetjet mortore të 55 viktimave, 39 prej tyre iu janë kthyer familjarëve. Për vitin 2013, janë identifikuar mbi 40 raste me lokacione potenciale për operacione  fushore. Ndërsa, sfida më e madhe vazhdon të mbëtët qasja në informata të besueshme që shpien në vendndodhjet e varrezave të mundshme. 

Martinaj:Kodra Jerina ne vendgrumbullim te hapur mbeturinash

22 prill 2013-Banoret te vetmuar karrshi pushtetit-Kundershtojnevendgrumbullimin e mbeturinave ne Martinaj

Kuvendi Komunal i Plavës ka përzgjedh Kodrën e perandoreshës ilire Jerina për grumbullim mbeturinash, vetem 350 metra larg lagjeve të banuara të fshatit Martinaj. Banorët e kundërshtojnë këtë vendim me peticion dhe protesta paqsore. Zëri i tyre nuk përfillet, përderisa presioni i pushtetit mbi popullatën e atjeshme rrezikon që fshati Martinaj të shndërrohet në një pikë të re konflikti në Ballkan.
Lumi Luqa ne fshatin Martinaj,
ne te cilin derdhen ujerat e Fushegropes se Plaves
Prehëri i perandoreshës ilire Jerina, në veriperëndim të fshatit Martinaj ku fillon ky  qytet me lashtësi shumeshekullore është përzgjedhur nga komuna e Plavës për vendgrumbullim mbeturinash. Por, derdhja e plehërave në Kodrën e Jerinës, vetëm 350 metra larg lagjeve të banuara po kundërshtohet fuqishëm me peticion e protesta nga banorët e këtushëm dhe diaspora e tyre, të cilët këtë vendgrumbullim të hapur mbeturinash e shohin si kërcënim me pasoja të papara për shëndetin e njerëzve dhe të mjedisit.

“ Vendhedhja e mbeturinave është përcaktuar të jetë brenda territorit të fshatit Martinaj në distancë prej 350 metrash nga lagjet e banuara. Saktësisht, në gjirin e qytetit të lashtë të perandoreshës Ilire Jerina të shekullit III dhe të IV para lindjes së Krishtit ku  fraksionet shkurtpamëse të interesave duan që me një të shtënë të vrasin njërën prej perlave të trashëgimisë sonë kulturore dhe 24 shekuj të paraardhësve t’i varrosin në një varrezë të përbashket plehërash.  Kjo ka indinjuar pa masë banorët e këtushëm të cilët po shfaqin pakënaqësinë me peticione, protesta dhe forma të ndryshme kundërshtimi që dëshmojnë realitetin e fatkeqësisë qe po u kanoset nga strukturat udhëheqëse të Ndërmarrjes Publike Higjeniko-sanitare dhe Çështje Banesore të Komunës së Plavës”, shpjegon Naim Prelvukaj, banor i fshatit Martinaj.

Banorët kundërshtojne me peticion dhe protesta 

Vendgrumbullim mbeturinash prane burimeve te ujit


Si rrjedhojë, fshati Martinaj i banuar me 99 per qind popullatë shqiptare në njërën nga mbledhjet e tija zgjodhi këshillin 8 anëtaresh të përbërë nga përfaqësues të ketij fshati dhe të dy fshatrave përreth, Dosugje dhe Zagrajë-të banuara me shqiptar, malazez e boshnjak.Peticioni kundër deponise u nënshkrua nga 100 për qind e banorëve, ”me përjashtim të 4-5 personave, të cilët fshati i konsideron si fraksionist, shkurtpamës të kolaboracionizmit vetëvrasës”, thotë Prelvukaj koordinator i këtij këshilli sipas të cilit, beteja e këtij komuniteti per të drejtën e tyre vazhdoi deri në instancat më të larta.


 „Ne si keshill, të përkrahur me  rreth 100 per qind nga nënshkrimet e komunitetit  me përjashtim të 4-5 vetave por dhe nga diaspora, me një angazhim vetmohues kemi aktualizuar çështjen në pothuaj të gjitha nivelet relevante, dhe s´do të  ndalemi. Fatkeqsisht, përkundër ofrimit të të gjitha dëshmive për arsyeshmërinë e pamohueshme për ekzistencë dhe frymëmarrje të lirshme, deri me tani vetëm„Forca“, njëri nga subjektet politike shqiptare në Mal të Zi dhe mjetet e informimit na kanë dalë përkrah“.


I mbyllur për media mbeti gjithnjë kryetari i komunës së Plavës Orhan Shahmanovic. Ndërsa, komuniteti i kësaj ane vazhdoi të ngris zërin e arsyes në kundërshtim të vendimeve të KK të Plavës dhe të projekteve shkurtpamëse të Ndermarrjes Publike Komunale Higjieniko Sanitare dhe për Cështje Banesore, në Plavë, thotë z. Prelvukaj: „Sepse, kjo vendhedhje mbeturinash do të ketë pasoja katastrofale të ndotjes së mjedisit, të ajrit, të  ujërave dhe burimeve nëntokësore që i përdorim për amvisëri, për bagëti dhe ujitje. Për florën, faunën, kullosat dhe mjedisin nga kundërmimet që lirojnë mbeturinat. Ndërsa,kur kemi parasysh një vendhedhje mbeturinash të formës së pa kontolluar, të pa mbrojtur e të pa standardizuar të deponimit dhe seleksionimit, egërsirat dhe shpezët nga afërsi e pyejeve mund të jenë bartës viral deri te tërbimet në njerëz dhe botën shtazore“.  

MTZHQ: Përzgjedhja e lokacionit-kompetencë e komunes


Sinisha Stankovic ,zv/ministër në Ministrinë për Turizëm dhe Zhvillim të Qëndrueshëm në 

Percaktimi i lokacionit kryekwput kompetence e komunes?

qeverinë e Malit të Zi në kuadër të së cilës është edhe Sektori për Menagjim Mbeturinash dhe Zhvillim Komunal, jo fort larg pat deklaruar per DW-në se fjala është për një „vendgrumbullim të përkohshëm të mbeturinave komunale“në përputhje me nenin 78  të Ligjit për Menagjimin e Mbeturinave sipas të  cilit, përderisa komunat nuk ka mundësi të bartin mbeturinat në deponi të ndertuara me standarde evropiane, ato mund t‘i ruajne përkohësisht në lokacione të caktuara“.Sipas tij:“Në Martinaj do të jetë më së shumti 2 vjet, meqë Plava hyn në  hapësiren rajonale për menagjimin e mbeturinave dhe së bashku me komunën e Beranës, Rozhajës dhe Andrijevicës, mbeturinat do t´i bartin në deponinë bashkëkohore në Beran. Mirëpo, përzgjedhja e lokacionit është bërë nga komuna e Plavës dhe sipas ligjit, askush nga niveli shtreror nuk ka të drejtë të ndikojë në këtë vendim“.

se është kështu, kjo ministri s´do duhej të mbante qëndrim indiferent ndaj vendimeve të një komune të cilat nuk përkojnë me politikat shtetrore, duke pasur parasysh se ajo këtë nuk do ta bënte në rast të demtimit të pyjeve, eksploatimit të lumenjve apo të cfarëdo demi tjetër po të shkaktohej nga banorët e këtushëm. 

Vegrumbullim i hapur mbeturinash 350 metra larg lagjeve te banuara?

Vendgrumbullim mbeturinash prane lagjeve te banuara
 dhe mbi kaptazhe e burime uji
E nw është në pajtim me politikat integruese të Bashkimit Evropian për Malin e Zi i cili njihet si shtet ekologjik, nje vendgrubullim  i hapur mbeturinash në gjirin e një vendbanimi kundër vullnetit të banorëve autokton, zv/ministri Stankovic po për DW-në pat deklaruar:„Natyrisht  që është shumë i  rëndësishëm edhe vullneti i qytetarëve të cilët jetojnë në afërsi të lokacionit. Sipas informatave nga komuna e Plavës, vendgrumbullimi është  së paku  2 kilometra larg vendbanimit- largësi e përcaktuar me standarde evropiane. Mirëpo, nëse  99 per qind  e banorëve sic thoni ju, janë kundër dhe argumentet e tyre janë të forta sa duhet, ata mund të fillojnë iniciativën që  në seancën e asamblesë të bëhet ndërrimi i lokacionit. Por, duhet pasur parasysh edhe faktin se, ndërtimi i vendgrumbullimit nuk duhet të shtyhet më, edhepse askujt nuk I pëlqen që pranë shtëpisë të ketë një vendruajtje mbeturinash apo deponi. ”
Megjithatë, lokacioni i përzgjedhur nga KK Plavë nuk është më larg se 350 metra nga lagjet e banuara të Martinajve, ndërsa vullneti I qytetarëve as që po perfillet. Vendimet e  nxjerra nga KK I Plaves dhe fotografitë, nxjerrin në pah të vërteten kadastrale me të cilën dëshmohen parregullsitë, dezinformimi dhe tentativa për manipulim të opinionit publik. Naim Prelvukaj, coordinator I Këshillit Tetëanërarësh për Kundershtimin e kësaj deponie thotë se:  “Komuna e Plaves  me Ndërmarrjen Publike Komunale dhe Qështje Banesore e Plaves për të realizuar qëllimet e saj të errëta , për vendhudhje mbeturinash kishte përzgjedh gjoja parcelën kadastrale 1/1/9 Ko dosugje 2., e cila në të vërtet ndodhet në KO, Martinaj 1. Kjo dëshmon dredhite dhe djallezite qëllimekëqia duke shtrembëruar të vërtetën dhe jo vetëm aq! Por, 

Ne vendimin e KK Plave flitet per pjese tjeter kadastrale…

duke bërë në mënyrë të rreme dhe joligjore tërë dokumentacionin, që nga depërtimi i rrugës dhe hapja e saj duke mashtruar banorët se po bën hapjë rrugë për bjeshkë,pa asnjë leje të inspeksionit të parapare, pa asnjë konfirmim sanitar, pa asnje debat të hapur me qytetaret dhe duke krijuar presione te vazhdueshme mbi komunitetin e fshatit Martinaj, vetëm e vetëm për të arrit qëllimet e saja pas të cilave qëndron një fraksion i verbër dhe i pa ndërgjegjshëm bindjesh për përfitime të mundshme mbi fatin e mushkërive të fëmijëve tanë edhe aq pak të mbetu si dhe për të realizuar amanetet e padronëve të vet për një shpërngulje masive të banorëve autokton shqiptar të këtyre anëve!“, thotë z. Prelvukaj, sipas të cilit banoret janë të acaruar në pushtetin lokal të Plaves e cila ka vendos të zgjedh Jerinën e lashtë për vendgrumbullim mbeturinash, duke rezikuar ekologjine mjedisore të kësaj treve.   
Trysni e radhes per shperngulje te popullates 

Zona e Plavës dhe Gucisë është një perlë e trashëgimisë kulturore dhe natyrore në Ballkan dhe grumbullimi i mbeturinave mbi gërmadhat e një qyteti të lashtë,  bie ndesh edhe  me Konventën për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore dhe Natyrore Botërore. Prandaj, zëri I arsyeshëm I banorëve të fshatit Martinaj do duhej të dëgjohej dhe në rast dyshimi për parrëgullsi e korrupcion, të reagoje Podgorica. 
Tentim derdhjeje mbeturinash me prani te forcave policore
Martinaj, 22 prill 2013

”Kjo është një trysni e radhës për shpërngulje të mëtutjeshme nga keto zona edhe ashtu të depopulluara në masë të madhe. Por, ne do të jemi të pa luhatshëm në qëndrimin tonë dhe më parë do të pranojmë të varrosemi në një varrezë të përbashkët, sesa të bashkëjetojmë me plehëra. Fatkeqsisht, thirrjet tona  po hasin në vesh të shurdhër dhe ata që thyejnë këtë durim të hekurt, përgjegjësinë do ta varin mbi supet e tyre“,thotë z.Prelvukaj .

Këta banorë, që nga nëntori 2012 po përballen me presionin e pushtetit për ndërtimin e vendgrumbullimit të mbeturinavë, duke demonstruar ne menyre paqsore vullnetin dhe të drejtën e tyre për ruajtjen e mjedisit. Por, edhepse përvec Ministrisë për Turizëm dhe Zhvillim të Qëndrueshëm-Sektori për Menagjim Mbeturinash dhe Zhvillim Komunal, nga komunieti gazetar jane njoftuar rreth problemit edhe Ministria për Punë të Jashtme dhe Integrime Evorpiane,  Avokati i Popullit për Mal të Zi por edhe Zyra e BE-së ne Podgoricë, pas javësh të tëra asnjë përgjegje as reagim.Përballja e radhës e banorëve të Martinajve me tentimin e Kompanise Higjieniko Sanitare dhe për Qeshtje Banesore të KK te Plavës për grumbullimin e mbeturinave në lokacionin antic Kodra e Jerinës, 350 metra larg lagjeve të banuara ishte të hënën, me 22 prill. Banoret serish bllokuan rrugen qe çon kah deponia e planifikuar ne Kodrwn e Jerines.Forcat e shumta policore ( Njesiti i veprimit te shpejt)te ardhur me qellim te zhbllokimin te kesaj rruge, pas vendosmerise se banoreve per te mos u larguar nga kerkesa e te drejtes se tyre, jane shperndare  dhe situata ka perfunduar e qete   Ndërsa, presioni I pushtetit edhe me forca policore provokon durimin e popullatës autoktonduke rrezikuar që Mali i Zi, një shtet i njohur si vend ekologjik i cili sapo ka pranuar pyetsorin për futje në BE, të shndërrohet në një zonë të re konflikti në Ballkan.

Njesiti i veprimit te shpejt i policisw malazeze kish ardhur me qellim te zhbllokimit te kesaj rruge


Ps:Fotografite u siguruan ne bashkepunim me komunitetin 
Ajete Beqiraj, Bota sot-Diaspore

Plave:Deponi ne lokacione antike

22 prill 2013-Banoret te vetmuar karrshi pushtetit-Kundershtojne vendgrumbullimin e mbeturinave ne Martinaj

22 prill 2013, Bota Sot,  Kuvendi Komunal i Plavës ka përzgjedh Kodrën e perandoreshës ilire Jerina për grumbullim mbeturinash, vetem 350 metra larg lagjeve të banuara të fshatit Martinaj. Banorët e kundërshtojnë këtë vendim me peticion dhe protesta paqsore. Zëri i tyre nuk përfillet, përderisa presioni i pushtetit mbi popullatën e atjeshme rrezikon që fshati Martinaj të shndërrohet në një pikë të re konflikti në Ballkan.

Prehëri i perandoreshës ilire Jerina, në veriperëndim të fshatit Martinaj ku fillon ky  qytet me lashtësi shumeshekullore është përzgjedhur nga komuna e Plavës për vendgrumbullim

Lumi Luqa ne fshatin Martinaj,
ne te cilin derdhen ujerat e Fushegropes se Plaves

mbeturinash. Por, derdhja e plehërave në Kodrën e Jerinës, vetëm 350 metra larg lagjeve të banuara po kundërshtohet fuqishëm me peticion e protesta nga banorët e këtushëm dhe diaspora e tyre, të cilët këtë vendgrumbullim të hapur mbeturinash e shohin si kërcënim me pasoja të papara për shëndetin e njerëzve dhe të mjedisit.

“ Vendhedhja e mbeturinave është përcaktuar të jetë brenda territorit të fshatit Martinaj në distancë prej 350 metrash nga lagjet e banuara. Saktësisht, në gjirin e qytetit të lashtë të perandoreshës Ilire Jerina të shekullit III dhe të IV para lindjes së Krishtit ku  fraksionet shkurtpamëse të interesave duan që me një të shtënë të vrasin njërën prej perlave të trashëgimisë sonë kulturore dhe 24 shekuj të paraardhësve t’i varrosin në një varrezë të përbashket plehërash.  Kjo ka indinjuar pa masë banorët e këtushëm të cilët po shfaqin pakënaqësinë me peticione, protesta dhe forma të ndryshme kundërshtimi që dëshmojnë realitetin e fatkeqësisë qe po u kanoset nga strukturat udhëheqëse të Ndërmarrjes Publike Higjeniko-sanitare dhe Çështje Banesore të Komunës së Plavës”, shpjegon Naim Prelvukaj, banor i fshatit Martinaj.

Banorët kundërshtojne me peticion dhe protesta 

Si rrjedhojë, fshati Martinaj i banuar me 99 per qind popullatë shqiptare në njërën nga mbledhjet e tija zgjodhi këshillin 8 anëtaresh të përbërë nga përfaqësues të ketij fshati dhe të dy fshatrave përreth, Dosugje dhe Zagrajë-të banuara me shqiptar, malazez e boshnjak.

Peticioni kundër deponise u nënshkrua nga 100 për qind e banorëve, ”me përjashtim të 4-5

personave, të cilët fshati i konsideron si fraksionist, shkurtpamës të kolaboracionizmit vetëvrasës”,thotë Prelvukaj koordinator i këtij këshilli sipas të cilit, beteja e këtij komuniteti per të drejtën e tyre vazhdoi deri në instancat më të larta.

Vendgrumbullim mbeturinash prane burimeve te ujit

 „Ne si keshill, të përkrahur me  rreth 100 per qind nga nënshkrimet e komunitetit  me përjashtim të 4-5 vetave por dhe nga diaspora, me një angazhim vetmohues kemi aktualizuar çështjen në pothuaj të gjitha nivelet relevante dhe s´do të  ndalemi. Fatkeqsisht, përkundër ofrimit të të gjitha dëshmive për arsyeshmërinë e pamohueshme për ekzistencë dhe frymëmarrje të lirshme, deri me tani vetëm„Forca“, njëri nga subjektet politike shqiptare në Mal të Zi dhe mjetet e informimit na kanë dalë përkrah“.

I mbyllur për mëdia mbëti gjithnjë kryetari i komunës së Plavës Orhan Shahmanovic. Ndërsa, komuniteti i kësaj ane vazhdoi të ngris zërin e arsyes në kundërshtim të vendimeve të KK të Plavës dhe të projekteve shkurtpamëse të Ndermarrjes Publike Komunale Higjieniko Sanitare dhe për Cështje Banesore, në Plavë, thotë z. Prelvukaj: „Sepse, kjo vendhedhje mbeturinash do të ketë pasoja  katastrofale të ndotjes së mjedisit, të ajrit, të  ujërave dhe burimeve nëntokësore që i përdorim për amvisëri, për bagëti dhe ujitje. Për florën, faunën, kullosat dhe mjedisin nga kundërmimet që lirojnë mbeturinat. Ndërsa,kur kemi parasysh një vendhedhje mbeturinash të formës së pa kontolluar, të pa mbrojtur e të pa standardizuar të deponimit dhe seleksionimit, egërsirat dhe shpezët nga afërsi e pyejeve mund të jenë bartës viral deri te tërbimet në njerëz dhe botën shtazore“.  

MTZHQ: Përzgjedhja e lokacionit-kompetencë e komunes

Percaktimi i lokacionit kryekwput kompetence e komunes?

Sinisha Stankovic ,zv/ministër në Ministrinë për Turizëm dhe Zhvillim të Qëndrueshëm në qeverinë e Malit të Zi në kuadër të së cilës është edhe Sektori për Menagjim Mbeturinash dhe Zhvillim Komunal, jo fort larg pat deklaruar per DË-në se fjala është për një „vendgrumbullim të përkohshëm të mbeturinave komunale“në përputhje me nenin 78  të Ligjit për Menagjimin e Mbeturinave sipas të  cilit, përderisa komunat nuk ka mundësi të bartin mbeturinat në deponi të ndertuara me standarde evropiane, ato mund t‘i ruajne përkohësisht në lokacione të caktuara“.Sipas tij:“Praktikisht, janë rregulluar të gjitha parakushtet ligjore për ndërtimin e deponisë me standarde evropiane në Beran dhe vendgrumbullimi në Martinaj do të jetë më së shumti 2 vjet, meqë Plava hyn në  hapësiren rajonale për menagjimin e mbeturinave dhe së bashku me komunën e Beranës, Rozhajës dhe Andrijevicës, mbeturinat do t´i bartin në deponinë bashkëkohore në Beran. Mirëpo, përzgjedhja e lokacionit është bërë nga komuna e Plavës dhe sipas ligjit, askush nga niveli shtreror nuk ka të drejtë të ndikojë në këtë vendim“.

se është kështu, kjo ministri s´do duhej të mbante qëndrim indiferent ndaj vendimeve të një komune të cilat nuk përkojnë me politikat shtetrore duke pasur parasysh se ajo këtë nuk do ta bënte në rast të demtimit të pyjeve, eksploatimit të lumenjve apo të cfarëdo demi tjetër po të shkaktohej nga banorët e këtushëm. 

Vegrumbullim i hapur mbeturinash 350 metra larg lagjeve te banuara?

Vendgrumbullim mbeturinash prane lagjeve te banuara
 dhe mbi kaptazhe e burime uji

E nw është në pajtim me politikat integruese të Bashkimit Evropian për Malin e Zi i cili njihet si shtet ekologjik, nje vendgrubullim  i hapur mbeturinash në gjirin e një vendbanimi kundër vullnetit të banorëve autokton, zv/ministri Stankovic po për DW-në pat deklaruar:„Natyrisht  që është shumë i  rëndësishëm edhe vullneti i qytetarëve të cilët jetojnë në afërsi të lokacionit. Sipas informatave nga komuna e Plavës, vendgrumbullimi është  së paku  2 kilometra larg vendbanimit- largësi e përcaktuar me standarde evropiane. Mirëpo, nëse  99 per qind  e banorëve sic thoni ju, janë kundër dhe argumentet e tyre janë të forta sa duhet, ata mund të fillojnë iniciativën që  në seancën e asamblesë të bëhet ndërrimi i lokacionit. Por, duhet pasur parasysh edhe faktin se, ndërtimi i vendgrumbullimit nuk duhet të shtyhet më, edhepse askujt nuk I pëlqen që pranë shtëpisë të ketë një vendruajtje mbeturinash apo deponi. ”

Megjithatë, lokacioni i përzgjedhur nga KK Plavë nuk është më larg se 350 metra nga lagjet e banuara të Martinajve, ndërsa vullneti I qytetarëve as që po perfillet. Vendimet e  nxjerra nga KK I Plaves dhe fotografitë, të plasuara në rrjetin social FB nxjerrin në pah të vërteten kadastrale me të cilën dëshmohen parregullsitë, dezinformimi dhe tentativa për manipulim të opinionit public, thotë  Naim Prelvukaj, coordinator I Këshillit Tetëanërarësh për Kundershtimin e kësaj deponie thotë se:  “Komuna e Plaves  me Ndërmarrjen Publike Komunale dhe Qështje Banesore e Plaves për të realizuar qëllimet e saj të errëta , për vendhudhje mbeturinash kishte përzgjedh gjoja parcelën kadastrale 1/1/9 Ko dosugje 2., e cila në të vërtet ndodhet në KO, Martinaj 1. Kjo dëshmon dredhite dhe djallezite qëllimekëqia duke

Ne vendimin e KK Plave flitet per pjese tjeter kadastrale…

shtrembëruar të vërtetën dhe jo vetëm aq! Por, duke bërë në mënyrë të rreme dhe joligjore tërë dokumentacionin, që nga depërtimi i rrugës dhe hapja e saj duke mashtruar banorët se po bën hapjë rrugë për bjeshkë,pa asnjë leje të inspeksionit të parapare, pa asnjë konfirmim sanitar, pa asnje debat të hapur me qytetaret dhe duke krijuar presione te vazhdueshme mbi komunitetin e fshatit Martinaj, vetëm e vetëm për të arrit qëllimet e saja pas të cilave qëndron një fraksion i verbër dhe i pa ndërgjegjshëm bindjesh për përfitime të mundshme mbi fatin e mushkërive të fëmijëve tanë edhe aq pak të mbetu si dhe për të realizuar amanetet e padronëve të vet për një shpërngulje masive të banorëve autokton shqiptar të këtyre anëve!“, thotë z. Prelvukaj, sipas të cilit banoret janë të acaruar në pushtetin lokal të Plaves e cila ka vendos të zgjedh Jerinën e lashtë për vendgrumbullim mbeturinash, duke rezikuar ekologjine mjedisore të kësaj treve.   

Trysni e radhes per shperngulje te popullates 

Zona e Plavës dhe Gucisë është një perlë e trashëgimisë kulturore dhe natyrore në Ballkan dhe grumbullimi i mbeturinave mbi gërmadhat e një qyteti të lashtë,  bie ndesh edhe  me Konventën për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore dhe Natyrore Botërore. Prandaj, zëri I arsyeshëm I banorëve të fshatit Martinaj do duhej të dëgjohej dhe në rast dyshimi për parrëgullsi e korrupcion, të reagoje Podgorica. 

Tentim derdhjeje mbeturinash me prani te forcave policore
Martinaj, 22 prill 2013


”Kjo është një trysni e radhës për shpërngulje të mëtutjeshme nga keto zona edhe ashtu të depopulluara në masë të madhe. Por, ne do të jemi të pa luhatshëm në qëndrimin tonë dhe më parë do të pranojmë të varrosemi në një varrezë të përbashkët, sesa të bashkëjetojmë me plehëra. Fatkeqsisht, thirrjet tona  po hasin në vesh të shurdhër dhe ata që thyejnë këtë durim të hekurt, përgjegjësinë do ta varin mbi supet e tyre“,thotë z.Prelvukaj .

Këta banorë, që nga nëntori 2012 po përballen me presionin e pushtetit për ndërtimin e vendgrumbullimit të mbeturinavë, duke demonstruar ne menyre paqsore vullnetin dhe të drejtën e tyre për ruajtjen e mjedisit. Por, edhepse përvec Ministrisë për Turizëm dhe Zhvillim të Qëndrueshëm-Sektori për Menagjim Mbeturinash dhe Zhvillim Komunal, nga komunieti gazetar jane njoftuar rreth problemit edhe Ministria për Punë të Jashtme dhe Integrime Evorpiane,  Avokati i Popullit për Mal të Zi por edhe Zyra e BE-së ne Podgoricë, pas javësh të tëra asnjë përgjegje as reagim. Përballja e radhës e banorëve të Martinajve me tentimin e Kompanise Higjieniko Sanitare dhe për Qeshtje Banesore të KK te Plavës për grumbullimin e mbeturinave në lokacionin antic Kodra e Jerinës, 350 metra larg lagjeve të banuara ishte të hënën, me 22 prill. Banoret serish bllokuan rrugen qe çon kah deponia e planifikuar ne Kodrwn e Jerines. Forcat e shumta policore ( Njesiti i veprimit te shpejt)te ardhur me qellim te zhbllokimin te kesaj rruge, pas vendosmerise se banoreve per te mos u larguar nga kerkesa e te drejtes se tyre, jane shperndare  dhe situata ka perfunduar e qete .Ndërsa, presioni I pushtetit edhe me forca policore provokon durimin e popullatës autoktonë duke rrezikuar që Mali i Zi, një shtet i njohur si vend ekologjik i cili sapo ka pranuar pyetsorin për futje në BE, për një vendgrumbullim mbeturinash të shndërrohet në një zonë të re konflikti në Ballkan.

Njesiti i veprimit te shpejt i policisw malazeze kish ardhur me qellim te zhbllokimit te kesaj rruge
Ps:Fotografite u siguruan ne bashkepunim me komunitetin 

Ajetw Shaban Beqiraj, Bota Sot-Diaspore

Plave:deponi ne lokacione antike

Ne hyrje te rruges qe con te Kodra Jerina

2013, Telegrafi, Kuvendi Komunal i Plavës ka sjell vendim për përcaktimin e lokacionit të një deponie në fshatin Martinaj, e cila nuk është tjetër veçse një vendgrumbullim i hapur mbeturinash me pasoja të papara për shëndetin e njerëzve dhe të mjedisit. Deponia është 350 kilometra larg lagjeve të banuara të fshatit Martinaj ku fillon qyteti i lashte i perandoreshës ilire Jerina.


Komunitetit të Martinajve të Malësisë së Plavës dhe Gucisë po i kanoset një rrezik i madh ekologjik për vendosjen e një vendgrumbullimi të hapur mbeturinash në Kodrën e Jerinës antike dhe pran lagjeve të banuara.

Naim Prelvukaj, koordinator i Këshillit për kundërshtimin e kësaj deponie thotë për Telegrafin se Kuvendi Komunal në nëntor të 2012 solli vendimin për caktimin e lokacionit të deponisë. Sipas tij, kjo nuk akt ë bëjë me deponi por me një ambientet të hapura në të cilin do të hedhen mbeturinat, afër fshatrave Martinaj, Dosugje dhe Zagrajë.

“Kjo ka indinjuar pa masë banorët ë këtushëm të cilët po shfaqin pakënaqësinë me peticione, protesta dhe forma të ndryshme kundërshtimi që dëshmojnë realitetin e fatkeqësisë qe po u kanoset nga strukturat udhëheqëse të Ndërmarrjes Publike Higjeniko-sanitare dhe Çështje Banesore e Komunës së Plavës, titullar i së cilës është komuna e Plavës”, tha Prelvukaj.

Deponia e cila do të ndërtohet është 350 metra larg lagjeve të banuara të fshatit Martinaj, në lokacionin antik të perandoreshës ilire Jerina. “Vendi për hedhjen e plehrave është përcaktuar te jetë brenda hapësirës territoriale te fshatit Martinaj, në distancë prej 350 metrash nga lagjet e banuara”saktësisht në gjirin e një trashëgimie të qytetit të lashtë të perandoreshës Ilire Jerina të shekullit III dhe IV para lindjes se Krishtit . Në njërën prej perlave të bukurisë së lashtësisë tonë, të cilën fraksionet shkurtpamëse të interesave me prejardhje të pista duan që me një të shtënë të vrasin 24 shekuj të paraardhësve dhe pasardhësve në një varrezë të përbashkët plehrash”, shpjegon Prelvukaj, sipas te cilit banorët e Martinajve nga kjo deponi parashohin rreziqe të përmasave katastrofale të ndotjes se mjedisit.

“Se pari ndotja e ajrit,ndotja e ujërave, e burimeve që i përdorin lagjet e fshatit për nevojat në amvisëri, për bagëti dhe ujitje. Dëmton florën dhe faunën e në veçanti, kullotat dhe mjedisin me kundërmimet që lirojnë mbeturinat. Ndërsa, kur kemi parasysh një vendhedhje mbeturinash të formës së pakontolluar, të pa mbrojtur dhe të pa standardizuar konform standardeve bashkëkohore të deponimit dhe seleksionimit dihet se në afërsi të pyjeve janë egërsirat,shpezët dhe kafshët tjera që mund të jenë bartës viral dhe infektimesh deri te tërbimet me pasoja për njerëz dhe botën shtazore”.

Si rrjedhoje, fshati Martinaj në njërën nga mbledhjet e tija zgjodhi këshillin 8 anëtaresh të përbërë nga përfaqësues të tria fshatrave:Martinaj, Dosugje dhe Zagrajë, i cili gjeti përkrahjen e qytetarëve me rreth 100 për qind të nënshkrime kundër deponisë . “Me përjashtim të 4-5 personave , të cilët fshati i konsideron si fraksionist, shkurt pamës të kolaboracionizmit vetëvrasës”,thotë Prelvukaj sipas te cilit, trokitja në të gjitha institucionet relevante që nga pushteti lokal deri tek ai republikan e ndërkombëtar, hasi në vesh të shurdhër.

Komuna hesht edhe para mediave. Përkundër përpjekjeve për të kontaktuar kryetarin e komunës së Plavës Orhan Shahmanovic, ai pas konfirmimit për intervistë u përgjigj nëpërmjet sekretarisë me një zvarritjeje tre javore dhe pas kësaj, me heshtje. Ndërsa, banorët e tri fshatrave mbesin të paluhatshëm që kërkesat e arsyeshme t’i mbrojnë deri në fund. “Në asnjë mënyrë s’do ta pranojmë të bashkëjetojmë me plehra dhe deponia mund të ndërtohet vetëm mbi varrezën e përbashkët të banoreve. Ne do te kërkojmë ne mënyrë të qytetëruar të drejtën tonë demokratike. Por, nëse ata që do ta thyejnë këtë durim të hekurt të komunitetit tonë , përgjegjësinë do ta varin mbi supet e tyre ”,thotë Prelvukaj.

Ajete Beqiraj, botuar ne Telegrafi

Përfaqësim i ulët i komuniteteve RAE në shërbimin civil të Kosovës

18 prill 2013, Dojçe Vele. Projekti “Praktikat më të Mira për Integrimin e Romëve”, i financuar nga Bashkimi Evropian dhe i zbatuar nga ODIHR, ka ofruar praktika per 25 të rinj RAE në mbarë Evropën Juglindore, 8 prej tyre nga Kosova.

Fridon Lala 21 vjeçar, thotë se vjen nga një familje egjiptiane me traditë arsimi, përparësi kjo në këtë komunitet me shkallë të ulët arsimimi e cila i ka dhene shtytje që me 21 vjet të ndjekë masterin në ekonomi. Paralelisht, ai po bën një praktikë në Departamentin për të Drejtat e Njeriut dhe Seksionin për Komunitete në Zyrën qendrore të OSBE-së, në Prishtinë. Ky është një privilegj për këtë të ri nga Gjakova, ku sipas OSBE-së, edhe pse komuniteti egjiptian përbën 5,41 për qind të popullsisë, vetëm 1.28 për qind punojnë në shërbimin civil.

“Shpresoj që ky fakt jo i mirë të ndryshojë në një të ardhme të afërt, pasi këto komunitete zotërojnë dhe po nxjerrin kuadro profesionale gjithnjë e më shumë. Është koha që të marrim fatin në dorën tonë se kemi mundësi dhe kapacitete dhe mund t’ia dalim. Ndaj i bëj thirrje institucioneve kosovare që të na japin më shumë hapësirë. Ndërsa OSBE besoj së është organizata e përshtatshme për të kontribuar me gjithë vullnetin tim sa më shumë për komunitetin tim”, thotë Fridoni.

Nga të 25 të rinjtë e punësuar nga EJL, tetë nga Kosova

Selatin Emini, praktikant në OSBE



Misioni për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë, që nga 15 janari ka punësuar 8 të rinj të komuniteteve RAE, prej gjithsej 25 nga Evropa Juglindore. Ata do të jenë me mision deri me 15 qershor, prej nga do të vazhdojnë punën edhe për pesë muaj të tjerë në institucionet e Kosovës.

Ndër ta është edhe 31- vjeçari Selatin Emini, baba i një vajze, i cili ka përfunduar shkollën e mesme në fshatin Priluzhë të Vushtrisë, ku edhe jeton me familjen në vendbanimin “Mahalla e Romëve”. Punën si praktikant në Zyrën Rajonale të OSBE-së në Mitrovicë, e cilëson përvojë të dobishme. “Për mua është e rëndësishme të marr sa më shumë përvojë dhe njohuri nga kolegët e mi, të cilët më kanë pritur mjaft mirë. Kjo besoj do të më ndihmojë jo vetëm të njoh punën e këtij misioni, por edhe të mund të punësohem në institucione të tjera”, thotë Selatini, i cili apelon te institucionet e Kosovës “që të respektojnë të drejtat e garantuara të komuntiteteve RAE si dhe të jenë më shumë të përfaqësuar në të gjitha nivelet. Ndërsa, të rinjtë do t´i inkurajoja të shkollohen, të jenë këmbëngulës në realizimin e të drejtave të tyre dhe në asnjë moment mos të lënë fatin në duar të të tjerëve, deri në ndryshimin e të ardhmes së komuniteteve RAE”.

Mungesë e theksuar e arsimit dhe aftësimit profesional

Nikolla Gaon-Zyra e OSBE në Kosovë

Sipas legjislacionit në fuqi, komunitetet joshqiptare në Kosovë duhet të përbëjnë të paktën 10 për qind të punonjësve civilë në nivel qendror, ndërsa në nivel komunal të jetë në proporcion me përbërjen demografike.Megjithatë, një raport i nxjerrë së fundmi nga OSBE-ja, si shqetësim të veçantë e të vazhdueshëm ngreh përfaqësimin e ulët dhe joproporcional të këtyre komuniteteve, në të gjitha nivelet e shërbimit civil.

Nikolla Gaon, zëdhënës i këtij misioni thotë për DW se: “Të paktën, shërbimi në shkallë komune duhet të përfaqësohet proporcionalisht me përbërjen e popullatës, çka nuk ndodh, vetëm me disa përjashtime. Ndërsa, në disa komuna nuk e kanë as edhe një post të vetëm në shërbimin civil”.

Siç theksohet në “Strategjinë për Integrimin e Komunitetit Rom, Ashkali dhe Egjiptian në Kosovë 2009-2015”, institucionet e Kosovës janë në dijeni të këtyre mangësive të cilat i arsyetojnë me nivelin e ulët të arsimimit dhe të aftësimit të tyre profesional. Por, edhe pse qeveria e Kosovës është angazhuar në implementimin e strategjisë dhe Ministria për Integrime Evorpiane po shikon për së afërmi implementimin e saj, krahas progresit ka munguar korodinimi i aktiviteteve në fushat kryesore, thotë z. Gaon, i cili përmend të dhëna, se prej këtyre komuniteteve në sherbimet civile lokale apo qendrore, punojnë pesë herë më pak nga sa do duhej po të ishin përfaqësuar me 8.02 per qind të posteve të mbajtura nga komunitetet joshqiptare.


RAE:Regjistrim i ulët dhe frekuentim i rrallë në shkollë

Një raport i fundit i OSBE-së tregon se komunitete RAE në Kosovë kanë regjistrim të ulët dhe regjistrim të vonuar në shkollë ose normë të ulët frekuentimi, veçanërisht tek vajzat. Më tej vëren se faktorët që favorizojnë këtë situatë janë niveli i varfërisë së skajshme, niveli i ulët i vetëdijes për rëndësinë e arsimit, tensione ndëretnike, ngacmim dhe diskriminim në shkolla si dhe mungesë e mësimdhënësve me origjinë nga këto komunitete.

Mirëpo, përpjekjet për të përmirësuar qasjen e tyre në arsim mund të sjellin rezultate, beson z.Gaon:”P.sh. në Fushë-Kosovë, pas ndërhyrjes nga ana e shoqërisë civile dhe me ndihmën e komunës dhe të Ministrisë së Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, problemet e mosvijimit dhe të regjistrimit të vonuar u tejkaluan me sukses për 53 fëmijë të këtyre komuniteteve, të regiistruar në vitin 2011-2012 në shkollën e atjeshme shumetnike”.

Projekti “Praktikat më të Mira për Integrimin e Romëve”, i financuar nga Bashkimi Evropian dhe i zbatuar nga Zyra e OSBE-së për Institucione Demokratike dhe të Drejta të Njeriut (ODIHR), është duke u zbatuar edhe në Shqipëri, Bosnjë-Hercegovinë, Kroaci, Mal të Zi, Serbi dhe në ish-Republikën Jugosllave të Maqedonisë.

Ajetë Beqiraj/Refki Alija DW

TEMPUS – instrument i veçantë në reformën arsimore në Kosovë

15 prill 2014, Dojçe Velle. BE ndihmon në reformimin e arsimit të lartë në Kosovë, përmes programit TEMPUS. Shumë studentë përfitojnë prej tij, por edhe profesorët e universiteteve kanë mundësi të zhvillojnë shkëmbime me universitetet evropiane.

Marrja e përvojave të stafit akademik nga universitete evropiane është tejet e rëndësishme për studentët, thotë Astrit Cacaj, student i vitit të dytë në Universitetin Haxhi Zeka në Pejë, i themeluar para dy vitesh. Sipas tij disa profesorë nuk ligjërojnë në bashkëpunim me studentët dhe me këtë ne mbesim prapa. “Shkëmbimi i ideve dhe marrja e përvojave nga universitetet e tjera është tejet e rëndësishme, si për rritjen e cilësisë së mësimdhënies, po aq në atë të mesimnxënies nga ne.”

Në këtë drejtim studentëve të Kosovës u vjen në ndihmë programi TEMPUS. Sipas Blerina Zjaçës, administratore e Zyrës së TEMPUS-it në Kosovë, (Programi Transevropian i Mobilitetit për Studime Universitare), program i themeluar në vitin 2003 si rezultat i një marrëveshjeje midis Komisionit Evropian dhe Ministrisë së Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë: “Programi TEMPUS, është një katalizator për reformën e arsimit të lartë në Kosovë, i cili me anë të projekteve të ndryshme ka kontribuar drejtpërdrejt në zhvillimin e kurrikulave, bashkëpunimin me shoqërinë, menaxhimin e universitetit, trajnimin e mësimdhënësve si dhe projektet për sigurimin e cilësisë, të cilat mbulojnë pothuaj tërë sektorin e arsimit të lartë në Kosovë “, thotë Zjaca, sipas së cilës programi TEMPUS i cili nga fillimi i këtij viti njihet si ERASMUS+, vepron në Kosovë që nga viti 2003.

Lëvizje e lirë e stafit akademik për rritjen e cilësisë

“Punëtoria për zhvillimin e strategjisë për sigurimin e cilësisë, marrëdhëniet ndërkombëtare

Seminar i organizuar nga programi TEMPUS në Kosovë

dhe shërbimet e studentëve”, është ndër projektet e shumta të programit TEMPUS i financuar nga BE, katër prej të cilave i ka përfituar Universiteti Publik, “Haxhi Zeka”, i themeluar para 2 vitesh, në Pejë. Prof.Asoc. Dr. Naser Mrasori, Rektor i Universitetit Haxhi Zeka thotë për DW-në se ky projekt në fokus të veçantë ka digjitalizimin e shërbimeve në universitet. “Lëvizja e lirë e stafit akademik dhe e studentëve do të mundësonte shumë në ngritjen e cilësisë, por edhe në njohjen më afër të Kosovës dhe nivelin ku gjendet. Përderisa, ballafaqimi me kuadrot evropiane dhe pjesëmarrja direkte në konferenca dhe në universitetet evropiane do t’ i lehtësonte edhe proceset tjera”, mendon Mrasori. Rektori rendit edhe partnerët e projektit: Universiteti i Edinburgut, Universiteti Alicante dhe Universiteti “Gabriele d`Annunzio, WUS KOSOVA, Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë në Kosovë si dhe Agjensioni Kosovar i Akreditimit.

Përvoja nga universitetet evropiane

Sipas zv/rektores për Kualitet në Universitetin e Edinburgut, në Skotlandë, Tina Harrison: “Edhe pse ende është një sistem i ri me universitete të reja, këtu ka mundësi të shumta për zhvillimin e sistemit të edukimit sidomos, kur Universiteti i Prishtinës është një universitet me histori të gjatë”, thotë Harrison, e cila shton se stafi akademik është i interesuar për përmirësime në këtë universitet.

Prof. Asoc. Dr. Haxhi Gashi, Kryetar i këshillit drejtues të Universitetit Haxhi Zeka, në Pejë thotë se: “Për pedagogët e këtij universiteti është shumë e rëndësishme marrja e përvojave nga profesorë dhe universitete eminente. Që jo vetëm të prodhojmë diploma, por ajo diplomë të jetë e mbushur me cilësi dhe studentët tanë nesër të jenë të kërkuar në tregun e punës”, thotë Gashi. Ndërsa, Anxhelo Presenca, profesor për organizimin e studimeve në universitetin italian “Gabriele d’Annunzio”, thotë se sjellja e përvojave tek stafi akademik i Kosovës është dhënje-marrje.”Nga shkëmbimi i përvojave dhe bashkëveprimi me të tjerët gjithmonë mëson dicka. Prandaj, ne jo vetem po transferojmë dituri, por kjo është një përzierje e dijes dhe një shkëmbim njohurish”,shton Presenca.

5.3 milionë euro vetëm në vitin e kaluar

Përvojat e kolegëve nga Universiteti i Edinburgut nga Skotlanda, Universiteti Gabriele d’Anunzio nga Italia dhe Universiteti Alicante i Spanjës së shpejti do të fillojnë të implementohen në këtë universitet, është e mendimit Prof. Dr. Linda Grapci-Kotori. zëvendësrektore për marrëdhënie ndërkombëtare dhe rritjen e kapaciteve: “Shuma totale e mjeteve të dedikuara për këtë projekt janë rreth 570 mijë euro, afro 270 mijë prej të cilave përfiton Universiteti Haxhi Zeka, apo mbi 50 per qind më shumë se tri universitetet partnere”, thotë Grapci -Kotori. Ndërkohë Tina Harrison, zv/rektorja për cilësi në Universitetin e Edinburgut porosit stafin akademik që: “Jo vetëm të na shohin si partner evropian por të punojnë me ne, të marrin nga kjo çfarë po bëjmë dhe universiteti të marrë përvoja afatgjata”.

Në kuadër të programit TEMPUS, prej të 66 projekteve, vetëm në vitin 2013 Kosova si partnere ka fituar 5.3 milionë euro për zhvillimin e 11 projekteve. Universitetet, të cilat kanë përfituar nga projektet TEMPUS janë Universiteti i Prishtinës, Universiteti i Mitrovicës, Universiteti i Prizrenit dhe Universiteti i Pejës “Haxhi Zeka”, i cili gjatë vitit 2013 ka qënë përfitues i 4 prej të 11-të projekteve të vitit të kaluar.

Ajetë Beqiraj/DW

“Komandant Kulla”:Zemerluan ne lufte-Zemerplasur ne liri


9 prill 2013, Radio Kosova, Beteja e Koshares eshte njera nder betejat me te lavdishme te historise kombtare shqiptare, ne altarin e se ciles u flijuan 114 deshmore me ne krye Heronjte e Kosoves, Sali Qekun dhe Agim Ramadanin. Ne balle te kesaj beteje ishte edhe Komantanti I Bataljonit Tankist Skender Rexhahmetaj, I njohur me nofken „Komandant Kulla“, I cili para gjashte muajve kaloi ne perjetesi.



Skenderi dhe lufta ishin nje! Nje binom I pandashem i perpjekjeve per clirimin e Kosoves dhe te popullit te saj te shumevuajtur. Te tille e ruan ne kujtese edhe bashkefshatari i tij Rrustem islamaj-zvendeskomandat I Shtabit te Ushtrise Cirimtare te Kosoves ne fshatin Isniq, ku me ´98 vuri bazen e formacioneve te para oficeri ushtarak Skender Rexhahmetaj:

“Ne Isniq asht ba lufte dhe ´90 per qind te meritave te luftes me profesionalizem I ka pas Skenderi. Eshte e kuptueshme qe na I kemi pas mbi 550 luftetare aktiv te cilet jane dal ne pozicione. Por, ata ushtare kane desht komande, urdher, strategji, se lufta nuk eshte e lehte. Prandaj, dhashte Zoti e kjo shoqeri me ne fund t´I kthen syte dhe ta dije se kush ka pas merita e kush nuk ka pas“, thote z.Islamaj.

Isniqi,pikenisje e betejave te Kulles per liri

Shtabi i UCK-se ne fshatin e lindjes, ne Isniq, per Skender Rexhahmetajn ishte vetem pikenisje e marshimit drejt betejave te luftes per liri, te cilat vazhduan deri ne clirimin perfundimtar te Kosoves. Futja e formacioneve te Ushtrise Clirimtare te Kosoves te udhehequr nga Tahir Zemaj me ´98, Skenderin e gjen ne rolin e njerit prej nikoqireve per

Fadil Hadergjonaj(Kom.Bjeshka-majtas) 
dhe Skender Rexhahmetaj(Kom.Kulla-djathtas)

vendosjen e ketyre ketyre formacioneve ne Rrafshin e Dukagjinit, kujton bashkeluftetari i tij Fadil Hadergjonaj,atehere komandant i Bataljonit te II-te te  “Brigades 138 Agim Ramadani”.

„Une nuk e njihja Skenden me pare. Kur e njoha me afer une kuptova se ai ishte nje oficer i karrieres i cili kishte mbaru akademine ushtarake dhe tashme kishte pergjegjesi per disa fshatra te Rrafshit te Dukagjinit. Me vone ishte pothuaj se edhe pjese e brigades, edhepse vazhdonte te kryente obligimet qe kisthe marre para se ne te vinim ne Rrafshin e Dukagjinit. Dhe, edhepse ne ate kohe ishte ne moshe te re, ai  ishte nje njeri mjaft autoritativ te cilit i ishin besuar detyrat fale profesionalizmit, guximit dhe njohurive qe kishte ai per luften“, thote z.Hadergjonaj, sipas te cilit, te 120 ushtaret e rekruturar kryesisht nga Isniqi, Strellci dhe fshatrat perreth nga Skenderi me bashkepunteoret e tij tashme ishin ne rreshtat e ketyre formacioneve.

Thyerja e kufirit Kosove-Shqiperi, historike

Studimi i situates, analizimi i terrenit, marrja e vendimeve te perbashketa, planifikimi, stervitjet deri ne ne udheheqjen e operacioneve te thyerjes se kufirit Kosove-Shqiperi ishin detyrat qe e prisnin Skenderin e e njohur me nofken „Komandant Kulla“. Ndersa, beteja e

Komandant Anton Cuni

lavdishme e Koshares Skender Rexhahmetajn do ta gjej si Komandant te Bataljonit Tankist; njeri nder te 11 bataljonet me te fuqishme per zhvillimin e oepracioneve ne territorin e Koshares; nder operacionet me komplekse qe I relaizoi nje njesit I ushtrise cliritmare te kosoves, rrefen bahkelufetari i tij, Anton cuni, atehere -Komandant i Bataljonit Diversant.

„Konkretisht, une isha ne krahun e majte te Skenderit, keshtu qe punet tona ishin shume te nderlidhura njera me tjetren dhe per te qene te suksesshem natyrisht se ishte shume me rendesi te kishim besim tek njeri-tjetri. Ky besim u be edhe me I fuqishem gjate betejes, kur ne shume raste ne I ndihmonim njeri tjetrit kur njesite tona goditeshin nga forcat e armikut. Si lideri nje njesiti te fuqishem te Ushtrise Cliritmare te Kosoves, ai e krijoi nje personalitet shume te forte, shume te besueshem ne mesin e ushtareve dhe ne ato momente ishte gjitkca per baskeluftetaret e tij dhe vartesit e tij te cilet  percdo problem I drejtoheshin atij sepse konsideronin se eshte njeriu I duhur per t´I zgjidhur te gjitha problemet“, thote z.Cuni, sipas te cilit  Skenderi paraprakisht luajti nje rol jashtezakonisht te madh ne stervitjen dhe pergatitjen e trupave per ekzekutimin e operacioneve ushtarake ne Betejen e Koshares.

Ndersa, sulmi ne nje kufi te mbrojtur nga forcat jugosllave ishte ndermarrje nder me te guximshmet, kujton bashkeluftetari Fadil Hadergjonaj.Te sulmohet nje kufi qe ishte  i mbrojtur fort nga trupat jugosllave, ishte nje ndermarrje e madhe ne aspektin ushtarak meqe kerkonte pergatitje shume te forte. Bile atebote thoshim se „dita e djeshme ishte me  e lehta“, qe nenkuptonte se cdo dite stervitjet ishin me te veshtira dhe me te avncuara. Skenderi pervec tjerash, mendoj se eshte i pari dhe  i vetmi oficer i UCK-se i cili pergatit njesite tankiste, per cfare I jemi shume mirenjohes atij dhe oficereve te Shqiperise, tankset e te cileve ne i perdorem. Skenderi ishte lider i ketyre stervitjeve dhe te gjithe ishine te befasuar se sa shpejt perparonin ushtaret tane per te qene te gatshem per manovrim dhe per perdorimin e tankseve ne rast lufte. Ndersa, pozicioni apo drejtimi i sulmit te bataljonit te Skenderit ne Betejen e Koshares ishte pikerisht ne drejtim te bazes ku ishin te pozicionuara forcat serbe”.

Njeri bataljon i “Brigades138 Agim Ramadani”,
 ne Rrase te Koshares 


Bashke ne betejat per liri,por jo edhe ne shkelqimin e paqes

Betejat per liri me jete a vdekje ishin te perbsshketa, shkelqimi I fitoreve I ndare bashke, por jo edhe vendi I merituar ne lirine e fituar me vetmohim e sakrifice…Sepse, paslufta solli padrejesi te shumta ndaj clirimtareve sic ishte komandant Kulla; nje trim i heshtur dhe jo njeri i ambicjeve qe  kerkonte ta gllaberoje  ate qe e solli me bashkeluftetaret e vet, thote z. Hadergjonaj.

Komandant Kulla ishte nje trim I heshtur, nje njeri i deshmuar per kete vend, i cili i hyri atij ne hak!E them me dhembje te madhe se procesi i transformimit te UCK-se ne TMK ne raport me komandant Kullen ishte krejtsisht i padrejte. Sepse, u la anash nje kuader i cili jo vetem kishte pergatitjen shkollore dhe akadmike per luften dhe ushtrine, por ai e deshmoi kete edhe me me veprimet luftarake gjate luftes se eshte nje oficer i denje i cili di te verpoje, di te mendoj dhe di te udheheq, qofshin ato operacione te karakterit taktik apo operativ, qofshin faza parapergatitore dhe pergatitje e personelit per lufte ne aspektin mora, teknik dhe taktik. Dmth ishte nje njeri shume i madh i ketij vendi, i kesaj treve i cili u la anash dhe kjo le te mbetet ne ndergjegjen e atyre qe ishin ne poziconet vendimmarrese. Sepse te rendosh nje oficer ne pizicionin e ushtarit ne kuader te Trupave Mbrojtese te Kosoves ashtu sic  ndodhi me komandant Kullen ishte  nje fenomen i llojit te vet, i cili nuk do te ndodhte as ne vendet me te prapambetura te botes. Ndaj une jam i bindur se ata qe moren ato vendime sot do te turperohen!“. 

Komandant Kulla nente vjet mbeti jashte institucioneve

Prej ketu, Skender Rexhahmetaj mbeti I anashkaluar dhe I lene nen hije per nente vjet me radhe. Por ai iu qendroi besnik idealeve te tij dhe mbrojti pastertine e luftes clirimtare te Kosoves edhe ne Gjykaten Nderkombtare te Hages. 

Rrustem Islamaj,zv/komandant
 i Shtabit te Isniqit

Pas lufte, ai ka qene I neperkembur e i harruar dhe nuk ka mendu askush per te, sepse nuk ka deshte te perulet. Ndersa meriten me te madhe per avancimin e tij e ka Ramush Haradinaj, i cili me 2008 e ka afru se ia ka dit vleren prandaj edhe filloi me punu ne KK te Decanit. Por, prej vitit deri ne 2008 ka mbet pa pune“,  kujton bashkefshatari i tij, Rrustem Islamaj, atehere zevendeskomandant i shtabit ne Isniq.

Ndersa, qendresa e tij perballe veshtiresive ekzisstenciale edhe ne gjrin e lirise per te cilen luftoi, eshte sinonimi me i denje i nofkes qe komandant Kulla e mbante gjate betejave per liri, thote bashkeluftetari dhe miku Anton Cuni.

„Skenderi, pervec qe ka pas nofken e luftes Kulla, si njeri I qendrueshem, njeri I guximshem dhe i pathyeshem, ai njihej edhe si njeri nder ushtaraket e heshtur. Ndaj, jo rastsisht quhej Hero I Heshtur. Ishte njeri qe nuk imponohej, kurre asgje nuk ka kerkuar dhe te gjitha sfidat qe eshte ballafaquar ai gjate jetes ,eshte munduar qe t´i perballoje individualisht. Ne si shoqeri I kemi mbet shume borxh komandant Kulles dhe te gjithe duhet te mendojne se, a kane bere institucioent dhe a po bejne shoqeria aq sa duhet per perkujdesjen e veteraneve te luftes dhe familjeve te tyre?“

Gjashte muaj nga kalimi i Komandant Kulles ne perjetesi 

Eprori ushtarak Skender Rexhahmetaj, themeluesi i Njësitit të parë tankist të UÇK-së në veri të Shqipërisë i cili u vu me dinjitet ne balle te luftes se Ushtrise Clirimtare te Kosoves per mbrojtjen e atdheut dhe si komandant i Batalionit të Katërt  të Brigadës 138 ,,Agim Ramadani’’mori pjese ne betejen e Koshares duke qendruar stoikisht deri ne clirimin perfundimtar te Kosovës, nderroi jete me 21 tetor 2012, ne moshen 43 vjecare. Ai qe I mbijetoi luftes u shua ne paqen per te cilen luftoi, sepse zemra e tij nuk iu qendroi furtunave te padrejtesive ne Kosoven e paslufes e cila I hyri ne hak jo vetem atij…Por, Skenderit dhe te tillet si ai, si ne jete edhe pas vdekjes lavdia I ndjek pas. Ndersa dhembja e vuajtja iu mbetet te afermve te tyre, te cilet jane te sthyre te jetojne me mungesen e pranise se tyre fizike. Kjo ndjenje rendon me se rendi mbi supet e nuses se tij  Deshires, e cila ne moshen me te mire u mbulua ne zie rrethuar nga te pese jetimat e tij…

 Deshira-Bashkeshortja Skenderit

“U dashka te pajtohesh me fatin, se humbja e Skendes ka qene dicka qe s´kam mund as ta paramendoj. Por, u dashka me jetu per hir te femijeve.Ai nuk ka vdek…Ai pergjithmone do te jetoj me ne dhe une jam krenare femijet e kujt jam tuj I rrit!Shpresa me e madhe eshte te djali i vetem, Isa se jam e sigurt se do te sc hapave te babes vet se ai edhe ne dukje u ngjan krejt atij. Me mban fakti, se kur te rriten femijet kane me qene kokelarte cfare babe kane pas!“, rrefen Deshira.

Isa 6 vjecar, perdite shkon te varri i babait te tij ne zemer te fshatit Isniq per t´ia treguar pesat ne fletore. Ndersa, ne vend te perrallave para gjumit nga e ema degjon per heroizmin e babait te tij.

„Pernate fol per te…Ka qejf me I fol qysh ka luftu, ku ka luftu, me kend ka luftu, kend e ka pas shok, me kend ka nejt…Aq i vogel,ka qejf me i dit te gjitha per jeten e tij!Me te e kam me se veshtiri,se ka qene shume i lidhur me te dhe pernate fle me fotografine e tij. Por, me ndihmen teme edhe atij me kohe i kalon…“.

Perkujdesja ndaj veteraneve te luftes-obligim shtetror 

Vdekja e papritur e Skender Rexhahmetajt ishte nje goditje e rende per te gjithe ata qe e njohen. Humbje e madhe per Kosoven, ne gjirin e se ciles edhe me tej goditen vlerat e mirefillta te luftes per liri. Bashkeluftetari Fadil Hadergjonaj, aktualisht Shef I Shtabit ne Komanden e Stervitjes dhe te Doktrines ne kuader te FSK-se, thote se femijet e Skendes do te rriten gjithmone krenar per babain e tyre dhe asnjehere s do te ndjehen te pavlere ne shoqeri.

Skenderi luftoi me fotografi 
te vajzave prane zemres…

“Mirepo, kjo nuk mjafton. Ndaj, ne si shoqeri duhet te jemi te hapur para tyre, te organizohemi, te nxjerrim ndonje status per keto familje. Ne si bashhkeluftetare perpiqemi ne menyre individuale qe sadopak t´iu ndihmojme qe te mbiejtojne ne kete vend pa e ndjere mungesen e prindit. Dhe une besoj se ne do te jemi konsistent qe kerkesat e njerezve si Skenda dhe bashkeluftetareve te tij te cilet edhe pas lufte i qendruan besnik idealit te tyre, shteti I Kosoves dhe institucionet do t´iu qendrojne prane se paku per shkollimin e femijeve te tyre. Me kete rast, kisha apelu te institucionet e Kosoves ne te gjitha nivelet qe te nxjerrin statistika per veprimtarine e njerezve me merita dhe vlera, sepse perkujdesjen ndaj tyre ua ka borxh“.

Bashkeluftetari tjeter Anton Cuni, aktualisht deputet ne Parlamentin e Kosoves thote se: „Perkujdesja me e mire per veteranet dhe familjaret do t´ishte perkujdesja institucionale. Ne do te kembngulim me te gjitha mundesite qe I kemi qe kjo kategori sa ma shpejt te gezoje perkujdesjen institucionale. Por natyrisht, ne si bashkeluftetare do te qendrojme afer ne  te gjitha ato momentet qe ata kane nevoje per ne, qofte ne shkollim, qofte ne punesim dhe ne sigurimin e te ardhmes, ne pergjithesi“.

„Komandant Kulla“
para 6 muajve kaloi ne perjetesi
 

Bahkefshatari I tij dhe bashkeluftetari Rrustem Islamaj eshte i zhgenjyer me rrjedhen e ngjarjeve pergjate ketyre viteve:“Merre me mend, sot 15 vjet pas lufte nuk jemi ne gjendje nxenesve tane t´ua mesojme lufen e lavdishme te Ushtrise Clirimtare te Kosoves. Krejt kjo shkon prej bajraktarizmit, prej krahinarizmit, nuk din kush cka asht kah bahet…Luften e kane bere ata qe kane pas pushken ne krahe. Cdo respekt per secilin qe ka dhane te holla e kontribut te cfaredo natyre tjeter,qofte nga Kosova, diaspora apo trojet mbareshqiptare. Por njerezit jane vra ketu dhe askund tjeter nuk kane qene jetet e ekspozuara rrezikut per vdekje vecse ne Kosove“.

Kurre me, harrim i luftetareve te lirise…

Ndersa, shpresa e vetme e bashkeshortes se Skenderit dhe e grave te shumta te luftetareve te lirise eshte qe, vepra e te dashurve te tyre te shperblehet qofte edhe pas vdekjes dhe lenja ne harrese e atyre qe sollen lirin e atdheut te mos perseritet kurre me…

Se, Skenda kurre s´ka lakmu pasuri, por ka jetu me besimin se nje dite te gjitha do te dalin ne drite. „Do te vije nje dite qe gjtihe cfare kam bere per Kosoven do te dal ne drite!“,thoshte. Ajo dite erdhi,por ai nuk e pa…Uroj, qe harrimi qe iu be bashkeshortit tim Skendes te mo perseritet ndaj asnjeriu me merita kurre me…“.