Date Archives October 2012

Vazhdon varferia në Kosovë

25 tetor 2012, Dojce Vele, Perqindja prej 34 në 48 nën kufirin e varfërisë dhe 12 per qind në varfëri të skajshme është më e shprehur në familjet më të mëdha, në amvisëritë me numër më të madh të të papunëve, tek ata që kanë shkallë të ulët të arsimit dhe te kryefamiljaret femra. 

Ajshe Krasniqi me banim në Prizren, të katër fëmijet e saj po i rrit me mundim. Megjithëse e veja e një punëtori të dikurshëm, ajo nuk gëzon asnjë lloj pensioni dhe i vetmi burim ekzitence me te cilin shtyn një ditë në tjetrën janë ndihmat e njerëzve vullnetmirë.« Jetoj me social, me ndihma qysh mundem. Kurrqysh…Me 60 euro As bukë s´po del me u ngi!Cka me ba ?! Burri m´ka vdek 59 vjet. Tash pension as kurrgja. Jetë e vështirë më katër jetima…Vec kush na njeh, dikush miell, dikush vaj, e po kalojmë.  Mos me na ndihmu populli, na vec me vdek… ».
Servete Krasniqi nga Juniku me bashkëshortin dhe të pesë fëmijët, e cila qe 13 vjet jeton si e pastrehë thotë se : «Jetojmë diqysh, si n´baraka ma. Kush t´na zgjat dorën, si sot. Kemi kërku zgjidhje qe 13-të vjet.Komuna ende s´ka zgjidhje për ne. Tash po presim kurh t´na zgjat doren, e kurgja ´kmi ble,a teha pr fmij a kurgja hic, ihlla ka dicka per femije e i gezojme femijet pak ».
Familjes Hadergjonaj i eshte ndal asistenca sociale
Asistenca sociale jo gjithmonë arrin te nevojtaret
Mejreme Hadergjonajt, 73 vjecare nga komuna e Decanit, megjithëse e sëmurë dhe me bashkëshortin invalid, i është ndërprerë edhe ndihma sociale.« S´marrim kurrnjisend vec pensionit. Përpara kemi mar e qe tri vjet jo. As s´ka ardhë kush me na pa vec juve, pasha kryet e vllaznive ! »
Përderisa, jeta Sahit Loshajt nga Carrabregu, ështe poaq e veshtirë meqë me bashkëshorten e të pesë fëmijët jeton me një pension prej 45 eurosh. « Mos vet hic ! Gja s´kam vec pak tokë e po mundohna me nxjerr dicka,e boll pak. Vallahi, ma në nevojë s´asht kush,vec s´kam mujt me i thanë kujt gja. Jo vallahi ! »
Varfëri edhe për Kurban Bajram
Loshaj jeton me familjen e të vëllait nën një qati. Dhe, megjithëse natë e Kurban Bajramit, asnjeri nga ta s´kanë pas mundësi të blejnë gjë për tryezën e së kremtes. E, do të dëshironin që të paktën femijët e vegjël t´i presin me sheqerka,sic është traditë…«Jo, s´kem ble kurrgja, se të papunë…Vec ndonjë ndihmë e njerëzve vullnetmirë e zbut pak gjëndej. Për mua kryeore është që kur të vinë fëmijët e vegjël për Bajram, me pas me iu dhanë dicka e mos me i kthy thatë… », shton i vëllai.
Sahit Loshaj  mban familjen 7 anetareshe me 45 euro
Sipas statistikave të Bankës Botërore, rreth 34-48 per qind e qytetarëve të Kosovës jetojnë nën kufirin e varfërisë, kurse 12 per qind në varfëri të skajshme. Përqindja e varfërisë është më e lartë në familjet e mëdha, në amvisëritë  me numër të madh të të papunëve, tek ata  me shkallë të ulët të arsimit dhe te kryefamiljaret femra.  Sipas Nora Sahatçiut, eksperte për Koordinim e OKB-së, në Prishtinë :

« Megjithëse të dhënat janë trë viteve paraprake dhe Banka Botërore së shpejti pritet te dalë me statistika të reja, aktualisht kemi një fluks në mes të 34 per qind dhe 48 per qind të varferisë realtive, dmth njerëzit që jetojnë me 1.5 euro në ditë, kurse varfëria e skajshme me ata që jetojne me 90 cent ne ditë është 12 deri në 14 per qind. Të dhënat ndryshojnë varësisht nga agjencitë e OKB-së dhe janë bërë para regjistrimit të popullsisë më shifra të përafërta. Por, Banka Botërore do të dal me raport të ri në nëntor të këtij viti».

Indikatorë të shumtë të varfërisë në Kosovë

Burimet kryesore-resurset ekzistuese
Sipas koordinatores Sahatciu, arsyet përse Kosova ballafaqohet me shifra të tilla varfërie janë resurset e limituara financiare dhe kriza globale.«Por, jo gjithmonë problemet zgjidhen me të holla. Shumë gjëra të cilat mund t´i bëjmë me burimet ekzistuese financiare dhe natyrore të cilat na afrohen. Pengesat më të mëdha janë ligjet, të cilat edhepse të përpiluara më standardet më të reja evropiane nuk po zbatohen si duhet në nivel lokal. Prandaj ka ngecje në përafrimin e jetës së dinjitetshme për qytetarët e Kosovës ».

Sipas Ministrisë për Punë dhe Mirëqenje Sociale, familjet me nëna kryefamiljare, niveli  i ulët i arsimimit dhe pamundësia e zhvillimit të zonave të thella, janë faktorë të rritjes së varferise. Përderisa, bazuar në zvogëlimin e numrit të familjeve që përfitojnë nga asistenca sociale, ka rënje të varfërisë krahasuar me të kaluarën, pohon për DË-në Behxhet Gaxhiqi, këshilltar në MPMS të Kosovës.   « Në vitin 2008 kemi pas 37,000 familje nën asistencë socialë, ndërsa tash i kemi 32 000, pra 5000 me pak. Kjo ka ndodh pas një verifikimi të saktë nga Qendrar për Punë dhe Mirëqënje Sociale të familjeve të cilat me të vërtet i plotësojnë kriteret ».
Inflacioni në rritje dhe papunësia thellojnë varfërinë
Dissa familje ndihmohen vetem nga njerezit vullnetmire
Inflacioni pothuajse i trefishuar në muajt e fundit dhe shkalla e papunësisë prej 45 per qind në rritje e sipër me 73 per qind tek te rinjte-57 per qind te femrat dhe 41 per qind te meshkujt, thellojnë varfërinë.  Ndërsa, përpjekjet per zvogëlimin e këtyre shifrave, qoftë me donatorë apo me buxhetin e qeverise, vazhdojnë, thotë z.Gaxhiqi. »Me buxhetin e qeverisë por edhe me mbështetjen e donatorëve, si Banka Botërore, Komisioni Evropian, UNDP etj., me projekte për punësim të qëndrueshëm ne po arrisim të zbusim numrin e lartë të papunësisë dhë me këtë edhe të varfërisë, në përpjekje të vazhdueshme për ngritjen e mirëqënjes së qytetarëve  tanë».  

Në vazhdën e përpjekjeve të mobilizimit të institucioneve vendore dhe ndërkombëtare për t’i dhënë fund varfërisë në Kosovë, orgniazata dhe agjenci të ndryshme të Kombeve të Bashkuara, me moton :« Vetëm me zërin dhe veprat tuaja, së bashku mund t’i japim fund varfërisë », për të 7-tën herë shënuan Javën për Luftimin e Varfërisë. Ndërsa, Ekipi i Kombeve të Bashkuara në KosovëP, ndau Çmimin e  Gazetarisë për Varfërinë 2012.

Hajrije Hasanaj:Lokja shekullore e shendoshe dhe aktive

24 tetor 2012  Radio Kosova, Edhepse 86 vjecare, Hajrije Hasanaj nga Vranoci i Vogel i komunes se Decanit, nuk ka ankesa per shendetin, degjon e sheh mire dhe shkon kohen duke thurr nen strehen e shtepise se saj buze rruges. Ate e gjejme edhe sot ne ulesen e drunjte nen strehe, teksa thurr qorapet e saj shumegjyreshe.




Megjithese i ka kaluar te 80-tat, lokja Hajrije Hasanaj nuk nderoi asnjehere veshjen, ushqimin e as menyren e jetes. Ashtu autoktone dhe ne veshjen kombtare si gjithmone, e gjejme edhe sot teksa thurr qorape nen strehen e shtepise ne qender te Decanit, ku jane zhvendosur me familje me te perfunduar lufta e Kosoves dhe krejt pa pertese rrefen orarin e perditshmerise se saj:

“Po te kallxoj,vallahi! Cohna natje, i laj syte, i laj dhembet, e ha nje luge mjalte edhe e pi hapin e tensionit. E marr tanaheret nje gjysme,se mjekja qashtu m´ka thane. Athere e pi kafen e ma shume tomel, se kafen qetash ja kom nis me e pi. Toni ha edhe gurabija se vallahi m´i kona boll. I ha poo, se dhomt i kom! Masi t´ha buke e kapi punen e punoj, se e kam vendin e e kam dhomen qetu. Kjo ashtr dritarja e  n´ket dritare. Kur t´bahet promja ungjna e rri e press akshomi e  rri, e rri, e rri deri t´hame darke. Mas darke apet e marr punen e punoj. Filma s´jom ngusht me kqyr as seriale. Vec I nigoj lajmet e tonshi i kqyri punt e mia“.


Shprehia e punes e kalitur nder vite


Dhe kjo shprehi pune e kalitur nder vite eshte bere pjese e pandashme e jetes se lokes, e cila nuk mund t´i ndahet as tani. Ajo edhe flet duke thurr qorapet me perin e saj dyngjyresh.


 „Perpara kam punu gjithcka: kam punu n´vek, kam tjerr, kam ba gajtan, qorape e opinga,githcka. Edhe tash punoj. Tash po baj papuqe. E kam yrrenikun n´kry tem. Po, baj qorape tulifare bojnash, me dy pejna, djem. Do sende m´u kane shit. Po poo,m´paguhen bukur mire. Pese euro boll.S´kane vlefte ma shume. Po, I coj e I shes n´Mulli t´Shabanajve, e qika vjen e m´I bjen paret n´preher ”.


Lokja Hajrije  edhepse ka plotesuar gati nje shekull jete ne kushte jo te lehta, fale ushqimit te rregullt e te shendetshem as sot e kesaj dite nuk ka ndonje ankese te madhe ne shendet, pervec kembes se majte, ne gjurin e te ciles vitin e kaluar iu lajmerua reuma.


 „Nje motmot e gjysme qekjo kome m´ka dhimbt bash boll, m´lshojke n´gjuj e m´u ka dashte me e marr shtagen me ec me to. Athere jam shku te mjeki e m´i ka qit nje rend hapa edhe m´i ka dhone do hapa per ere. Me shku diku per qejf shkoj, e endna. Jo me ec nuk kom pengesa hic vallahi! Deri qetash shkojsha vet n´banke e e merrsha vet penisonin. Po vallahi e u knaqsha me ata me punetor. Tash djali shkon e e merr prej tutve si po m´lshon koma“, thote lokja Hajrije, e cila ec paproblem e mbeshtetur ne bastunin e saj, degjon pa problem dhe sheh aq mire qe pa syza te thurr qorape.“Punoj pa syza se shoh boll mire. Tash une nuk punoj pune shpie kurrgja, vec punedore, n´krrabza, baj papuqe, qeto qerape t´vogla, here m´shiten-here i fali,qysh t´me qellojne”. 

Lokja Hajrije


Sekreti i shendetit-ajri i paster dhe ushqimi i rregullt 


Ndersa, sekretin e shendetit te saj te mire, lokja  Hajrije e di mire. “Eeee, na e kemi leviz trupin shume, e kemi nejt shume perjashta deri o ra bora. Kemi punu perjashta e kemi honger tanaheret tomel,e kos e maze e tlyn. Kemi hanger mish t´lopeve e t´dhenve tona e nuk kemi hanger mish te shtate tete vjete neper friza. Tash apet blej tlynin e Zyla, reja jeme, m´i qet petllat vetun, pallaqinkat vetun, fline vetun. Tana vetun m´i qet ajo edhe djathin e blej prej gjinve t´mire, t´lopes,qeshtu,djathte te kantave nuk  e ha”,thote ajo.

Dhe kshtu, loken shekullore e leme ku e gjetem: ne ulesen e drunjte nen strehe,teksa thurr qorapet shumegjyreshe dhe na percjell me bekime: 


“Zoti ju bekofte juve si po punoni per Kosove! O kone cka o kone e tash Kosova duhet me dal n´drite. Shyqyr qe e keni mberri ju se koha jone e ka pas…Vec ju kemi qejf me ju pa mire e edhe na ngat juve bajme sefa!”

Deçani kundershton bartjen e “Ilirisë” dhe te “Apiko-s” tek Manastiri

Deçan-Qendra e qyetit
Deçan – Manastiri i Decanit

22 tetor 2012, Radio Kosova, Komuna e Decanit ka kundershtuar draftmarrëveshjen e propozuar nga ish AKM per bartjen e  25 hektareve prone shoqerore te Ndërmarrjes Bletare “Apiko” dhe Ndërmarrjes Hoteliere “Iliria”,mbi Manastirin e Decanit. Pas 7 vitesh perplasje neper gjykata, lenda aktualisht gjendet në Gjykatën Supreme, por komuna dhe ndermarrjet paraljamerojne ankesë edhe tek Gjykata Kushtetuese dhe në instancat me te larta nderkombtare. Ndersa ka nisur një peticion i qytetarëve kunder asaj draftmarreveshjeje.


Komuna e Decanit tash 12 vjet nuk ka qasje ne pronat shoqerore te ndërmarrjes Bletare “Apiko” dhe Ndërmarrjes Hoteliere “Iliria” per shkak se Manastiri i Decanit thirret ne kontraten mbi falje te palegalizuar kurre, me te cilen keto prona i jane dhuruar me 1997 nga Qeveria e Serbise. Propozimi i nje draftmarreveshjeje te propozuar nga Unmik-u per bartjen perfundimtare te ketyre ngastrave mbi Manastirin, ka aktivizuar edhe nje here te gjithe akteret relevante te kyqur ne kete kontest pronesor. Avokati Teki Bokshi, perfaqesues I ketyre ndermarrjeve shpjegon situatën:

Hoteli Iliria,germadhe tash 13 vjet

 “Fjala eshte per nje procedure jokorrekte dhe neve si pale ne procedure na eshte pamundesuar qasja per shkak se po paraqitet nje objekt i ashtuquajtur Zyra Ligjore e UNMIK-ut,e cila thote se une i perfaqsoj interesat  e ndermarjeve ndersa ne fakt, pronen e ndermarrjeve po ia bart nje subjekti tjeter ne baze te dy kontratave qe jane lidh ne mes te Sloges, Kishes Ortodokse Serbe dhe ne mes te Drejtorise per pronesi e Serbise”.

Janjic:”KK -Deçan mohon pronësinë e Manastirit”  

Igumeni i Manastirit te Decanit Sava Janjic, me ane te nje shkrese i ka thënë Radio Kosoven se:  

Meqenese komuna e Decanit nuk njeh 50 per qind te pronave te Manastirit te cilen e posedojme dhe e shfrytezojme me vite, mosmarreveshjen mbi token e ka marr persiper Gjykata Supreme e Kosoves. Ketu s´eshte fjala per mosmarreveshje politike, por per nje mosmarreveshje pronesore e cila si gjithë te tjerat te kesaj natyre duhet te zgjidhen drejt“.

Sava Janjic,igumeni i Manastirit

 Por, Selim Lokaj, ish këshilltar i komunës së Decanit,thotë se problemet kanë lindur kur kjo zonë është shpallur si e Vecante me një vendim të nënshkruar ish kryeadministratori Soren Jesen Petersen. Ndersa, pranimin per ndertimin e fabrikes se re te mjaltit Golden Honey ne vlere prej 500 mije eurosh nga BE ne nje lokacion tjeter, e sheh si kompromis te asamblese aktuale per heqjen dore nga objekti I vjeter i bletarise “Apiko”.

S´ka qene dashte me ba kompenzim me marreveshje apo me falje me e zhvendos fabriken e mjaltit prej ku e ka pas vendin atje ku po ndertohet tashti.E, kur meritat i pervetson dikush dhe kritikat ja gjuan dikujt tjeter,eshte nje politike Stalinit; nje kult i personalitetit. Cka po ndodh ne komunen e Decanit eshte marria e demokracise. Nuk kemi t´bwjme me qeveri por me nje kukull, e cila I asht nenshtru Manastirit sic iu kane nenshtru Serbise ma pare”. 

Banoret autokton:”Manastiri nuk ka me shume se 30 hektarë toke”

Halil Kuci, ish-sekretar i hotelit Iliria-ish Visoki Decani shtepia e te cilit eshte vendbanimi me i afert me manastirin thote se  pronat e manastrit nuk shtrihen ne me shume se 20 hektare.

„Kemi qene “qipqi” te kishes dhe e dime ma mire…Kane dale kadastri dhe e kam deshmine ketu per 30 hektare. Por jane vetem 10 hektare pyje dhe 10 hektarw toke bujqsore,edhe paktoke qe ia kane dhuru kishes ne Hoqe. Kurse pronat e organizate hoteliere Decani i Eper(“Visoki Decani”cdohere ka qene prone e Kuvendit Komunal, 50 vite me radhe dhe askush s´ka te drejt te bej marreveshje me pronat e huaja. E mos te flasim per bletarine Apiko, per te cilen decanasit kane dhuruar prona private per te cilat disponojne flete poseduese”.

Rrugaqe con  te Manastiri i Decanit

Qytetaret pas peticionit paralajmerojne protesta 

Curr Mazrekaj, gazetar shumevjecar ne pension i cili njeh nga afer problemin i ben thirrje asamblese komunale qe te ndez alarmin ne nivelin qendror.

„Qe te behet teme debati e Kuvendit te Kosoves dhe e qeversie. Ka fillu marrja e nenshkrimeve dhe priten edhe protesta dhe situata mund te eskalojw. Prandaj ndermerrni masat e duhura, sepse njerezit jane te frustruar meqe as s´kemi te drejt te shfrytezimit te prones, as te drejt ndertimi te rruges as asgje…Vendim,si ne kohen e Save Batares“. 


Perderisa, qytetari Beqir Kadrijaj nga Rastovica mendon se jane institucionet shtetrore ato qe duhet te reagojne, para se qytetaret me protesta t´i tregojne botes se cfare po ndodh ne Decan?

“A eshte prone jona kjo a eshte prone e dreqit?Nese duan t´i themi kishe e jona, atehere perse maltretimet duke na konfisku gjithcka qe te mos jemi prezent si qytetare, ne vendin tim-ne token time.Le t´ngritet populli! Hapin e pare ta bejme prej ketu e tjerat le t´mrren vesh ata”.

50 kamp shtepiza perreth hotelit”Iliria”


Janjic:Manastiri do te ndihmoje zhvillimin e komunes

Komuna dhe perfaqesuesit e ndermarrjeve paralajmerojne dergimin e lendes ne Gjykaten kuhtetuese dhe ne gjykata nderkombtare, ndersa ka filluar edhe mbledhja e peticioneve nga qytetaret per te kundershtuar draftmarreveshjen me paralajmerimin per protesta. E se cili do t´jete arsyetimi i Manastirit te Decanit para qytetareve te cilet pretendojne se u jane grabitur dy ndermarrjet me profitabile dhe arterjet kryesore per ringjalljen e ekonomise se rrenuar decanase, igumeni Sava janjic me ane te nje shkrese dha kete pergjegje:

Kryetari  i komunes Rasim Selmanaj

“Theksojme se, me qellim te zhvillimit te komunes, Manastiri ne fillim te vitit ka dhene mbeshtetjen perfundimtare per ndertimin e hidrocentralit ne rrjedhen e Lumbardhit nga kompania autriake “Kelkos”;investimi me i madh nderkombtar pas luftes ne Kosove. Me kete kemi deshmuar se mund t´i ndihmojme shume zhvillimit ekonomik te kesaj zone. Sinqerisht shpresojme se marredhenjet tona te mira me komunen dhe popullaten e kesaj ane do te vazhdojne edhe me tutje“.

Komuna:”Cdo marreveshje ne dem te qytetareve,e papranueshme”
  
Ndersa, kryetari i komunes Rasim Selmanaj, krahas premtimit per angazhim me maturi per zgjidhjen e kontestit, thote se:  

“Du me besu se Gjykata Supreme e Republikes se Kosoves s´do te marr vendime politike dhe te padrejta. Ne te kunderten, ne nuk do te pajtohemi me asnje vendim qe eshte ne kundershtim me interesat e komunes dhe qytetareve tane. Nje porosi per Manastirin e Decanit: mos t´insistojne qe me presione politike te marrin vendime te padrejta, ne te kunderten do te ngrihen raportet si ne tee kaluaren,deshire kjo qe s´eshte jona. Manastiri eshte i Decanit, e konsiderojme si vlere tonen dhe nuk kemi deshire qe manastiri prape me u shtru ne nje problem qytetar, ne nje problem te zhvillimit ekonomik te Decanit.“


Kontesti Komune-Manastir, keputje e
arterjes kryesore te zhvillimit ne Decan

Komisioni nente anetaresh i asamblesw komunale te Decanit lidhur me “ujdinë” e propozuar dhe nënshkruar nga Përfaqësuesi i Zyrës Ligjore të PSSP-se në emër të AKM-se(inekzistente qe nga Qershori 2008), nga përfaqësuesi i Manastirit të Deçanit dhe Republikës së Serbisë-e përfaqësuar nga Manastiri i Deçanit, dolen me 6 rekomandime me ane te te cilave: (4)“Kuvendi Komunal i Deçanit shpreh bindjen e thellë se të gjitha veprimet e gjertanishme lidhur me këto prona janë kryekwput të natyrës politike të cilat përveq dëmtimit të interesit ekonomik të NSH-ve “Apiko” dhe “Iliria” dhe komunës së Deçanit, kontribuon në përkeqësimin e situatës politike dhe të sigurisë jo  vetëm në Komunën e Deçanit”, (5)duke rekomanduar ndermarrjet që “të vazhdojnë në çdo instancë gjyqësore duke e pranuar AKP-ne (Agjensionin Kosovar të Privatizimit) si të vetmin përfaqësues legjitim të tyre dhe përfaqësuesin e Komunës së Deçanit së paku si ndërhyrës, konform dispozitave Kushtetuese dhe ligjore të Republikës së Kosovës”.

”Komandant Kulla” do t´jetojë perjetsisht në gjirin e popullit

Komandant Skender Rexhahmetaj

21 tetor 2012, Radio Kosova, Sot, ne varrezat e fshatit te lindjes ne Isniq te Decanit, u varros eprori ushtarak Skender Rexhahmetaj, i cili u vu me dinjitet ne balle te luftes se Ushtrise Clirimtare te Kosoves ne betejat per mbrojtjen e atdheut.
Eprori ushtarak Skender Rexhahmetaj ishte themeluesi i Njësitit të Parë Tankist të UÇK-së në veri të Shqipërisë. Ndersa, si komandant i Batalionit të Katërt  të Brigadës 138 ,,Agim Ramadani’’mori pjese ne betejen e Koshares duke qendruar stoikisht deri ne clirimin perfundimtar te Kosovës.

 “Babë, lufta po fillon dhe fshati me ka ofruar qe ta udheheq une ate”.

”Babo, per ata e ke ba shkollen. Ja revolen time, ta mbash  si arme personale. Por, baba ka nje porosi per ty biri im.Baba t´porosit:”Ruaje popullin!”

Ky shkembim i shkurter ne oden e familjes Rexhahmetajve me te atin Ise Bajramin ishte vendimtar per fillimin e rrugetimit ne lufte per liri te oficerit te karrieres Skender Rexhahmetaj, betejat e te cilit filluan ne Isniqin e tij,vazhduan deri ne Koshare ne thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar dhe nuk u ndalen deri ne clirimin perfundimtar te Kosoves. Me porosine e te atit, ai edhe filloi organizimin e luftes si oficer karriere, kujton kusheriri Hajdar Rexhahmetaj.

Skenderi(i pari majtas)me bashkeluftetarw

 “Ju ushtar dhe komandantet ia dhate psudonimin, komandant Kulla”. Ne familjaret e quanim “Leke”. Ky psudonim i erdhi nga belbezimet e para te vellait, Samiut, sikur t´i ishte frymezuar nga vargjet mitike te Ate Gjergj Fishtes per te treguar permasat e tij si njeri, ushtarak dhe luftetar. Prandaj, ne si familajr, ishim dhe mbtem krenar me te. Me luften qe beri, me qasjen dhe perkushtimin ne nivelin e pergjegjesise qe mori ne lufte. Jemi krenar me luften profeionale dhe institucionale qe beri me pranimin si komandant suprem i presidentit historik doktor Ibrahim Rugova, me bashkepunimin ne fillime te lufte me mikun dhe kolegun Adem Ukhagjaj, me bahkepunimin dhe kordinimin me komandant Ramush Haradinaj, me shtendosjen e raporteve ndonjehere te tendosura, ne bashkerenditjen e veprimeve ushtarake me komandantet Tahir Zemaj, Sali Qekaj, me vllaun Rrustem Bruqi”.

“Leka i vogel”-“Kulla i madh”

Ne historine e popullit shqiptar jane te njohura shume beteja te lavdishme per clirimin kombtar nga okupatore te ndryshem. Ne fund te shekullit te kaluar, vargut te gjate te ketyre betejave ju shtuan edhe betejat e UCK-se, te cilat bashke me ndihmen e aleateve tane e cliruan Kosoven nga okupimi. Situata u ashpersua sidomos pas daljes ne skene te uck-s dhe  vrasjes se Jasharajve ne Prekaz te Drenices. Vrasja a komandantit legjendar Adem Jasharit e tronditi mbare Kosoven dhe vuri ne levizje opinionin nderkombtar. Ketu u be i qarte synimi shfaroses i Serbise ndaj shqiptareve dhe kishte ardhe koha per te menduar seriozisht per fatin e kombit, tha Rrustem Islamaj, zevendes komandant i Shtabit te UCK-se, i cili solli te fresketa kujtimet e hapave te pare te organizimit te luftes per clirim ne Isniq, me c´rast mobilizimi i ushtrise u be ne baza vullnetare per t´u shnderruar mepastaj ne lufte    Atebote,duhej formuar Shtabi Lokal i Fshatit, te formohej zingjiri komandues, eprori dhe udheheqesi i luftes. Ne fshat dihej se kishim nje djale ushtarak te shkolluar ne akademi. Ai ishte Skenderi i lindur ne familjen me tradite atdhetarie te Rexhahmetajve,kujton z.Islamaj.

Komandatet: Skender Hadergjonaj, Rrrustem Berisha dhe
Fadil Hadergjonaj

“Kur i propozuam te marresh pergjegjesine si komadant i Shtabit Lokal të Isniqit, buzeqeshi dhe the vendosmerisht:”PO! Une po e pranoj detyren. Por, jam me i riu nder ju e ju duhet t´me degjoni mua pastaj.” Ta uruam njezeri detyren dhe more persiper pergjegjesine e rende per fatin  popullit. Menjehere fillove organizimin ,i ndame ushtaret ne togje dhe more vendim te moblizimit te pergjithshem te popullates se afte për luftë. Caktuam vijen e frontit e cila shtrihej nga Ura e Demes e deri ne Zalle te Strellcit si dhe vijen e dyte mbrojtese dhe paranash fshatit, ne gjatesi rreth 7 kilometra me 550 ushtare te mobilizuar”.

“Komandant Kulla” nder personazhet kyqe te luftes per clirim

Me 29 maj 1998, kur forcat e ushtrise serb e u pozicionuan mbi fshat ne magjistralen Peje-Decan me nje force jashtezakonisht te madhe, komandant Kulla tregoi zotsine e tij profesionale dhe ushtarake duke komanduar n front me zgjuarsi e maturi. Tentimi i ofrcave serbe me kembesori ne fshat u pamundesua fale taktikave luftarake qe sugjeronte komandant Skenderi. Zgjerimi i harkut te vijes se frontit nga Rastovica, Prilepi, Carrabregu Decani, Isniqi, Strellci, Raushiqi, Logja i cilu pershkoi rugen drejt Lugut te Baranit, nxiti zhvendosjen e popullates nga keto fshatra te cilat kryesisht mesyen kah Isniqi per te kerkuar strehim, rrefen z.Islamaj.

“Ne keto rrethana, lufta dhe rezistenca e isniqasve u veshtiresua tej mase dhe pervec municionit qe cdo cast mund te shpnezohej, mungonte edhe ushqimi per mbi 20 mije banore te strehuar ne cdo strehe te fshatit. Kesisoji, nje pjese e djemve tane qendruan ne front, shumica shkuan per armatim ne Shqiperi, ndersa nje grup u caktua per furnizim te perhershem te popullates me gjera uhqimore”.

Skenderi me Sebahate Tolaj,e vrare ne prite me
Isuf Haklajn nga doras ende ta pazbuluar 


Nga fshati i lindjes ne thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar
Perkunder rrethanave, lufta ne front per asnje cast nuk u zhbe deri me 9 shtator. Ndersa, komandant Skender Regjahmetaj, ishte nder personazhet kyqe te koordinimit te luftimeve te perbashketa te udhehequra nga komandanti i Zones Operative te Rrafshit te Dukagjinit Ramuh Haradinajt dhe eproret ushtarak te udhehequr nga Tahir Zemaj, me baze ne Prapaqan. More pjese pothuajse ne te gjitha betejat e zhvilluara ne kte pjese te Kosoves  deri ne thyerjen e kufirit shekullor shqiptaro-shqiptar ne Koshare dhe clirimin perfundimtar te Kosoves, kujtoi z.Islamaj per te shtuar:

“Por, ti vlla Skender edhe pas clirmit nuk u ndale. Ndonese nje kohe te gjate mbete pa pune dhe i ballafaquar me qeshtjen ekzitenciale, si shum djem te luftes ne Kosove, vazhdove kontributin tend me akvititete te ndryshme te rindertimit dhe mreinqej  fhatit t ciln e deshe aq shume. Fati e deshi qe te mos e perfundosh as librin qe kih filluar ta hkruash. Vdekja t mori kur prisnim me se hmit nga ti ne proceet  reja. Sot po ndahmi nga ti pergjithmone. Ti ike ne perjtesi. Ju bahkove rrustemit, miftarit, naimit, ises, beqirit, avdylit, agimit, Sali qkut, agim ramadanit, e qidnra luftetarv te kaj toke t hnjt. Na le perjtiht ne kujtm dhe mall per ty. Lamtumire vella i dahur, i lehte te qofte dheu i kooves”.

Skenderi ishte trim i heshtur

Eprori ushtarak Skender Rexhahmetaj, ne  momentet dhe rrethanat me te veshtira te luftes diti te udheheq, tha ne mbledhjen komemorative te mbajtur ne sallen e asamblese komunale Rrustem Berisha, ish komandant i Brigades 138 “Agim Ramadani”,  
“Por, duhet te jemi krenar qe patem rastin te jemi bashke me Skenderin ne mementet me te veshtira te luftes. Une jam krenar qe ne Betejen e Koshares kisha nderin ta kem Skenderin  komandant te Bataljonit ne njerin nder drejtimet me te veshtira te frontit te Koshares”, tha z.Berisha, i cili i shprehu ngushellime familjes Rexhahmetaj, ne emer te familjeve te bashkeluftetareve, te deshmoreve te Koshares. 

Skenderi ne kampin stervitor ne Papaj


“Si themelues  i Njesitit te Pare Tankist te Ushtrise Clirimtare te Kosoves ne veri te Shqiperise, komandant Skenderi  tregoi shkathtesi te larta ne vija te luftes. Ndersa, në cilësinë e Komandantit të Batalionit të katërt  të Brigadës 138″Agim Ramadani”vazhdoi qendrimin e tij stoik ne lufte per liri edhe në betejën e Koshares ku u be thyereja e kufirit shqiptaro-shqiptar e deri ne clirimin perfundimtar te Kosovës”, tha me kete rast kryetari i komunes Rasim Selmanaj. Ndersa, per bashkeluftetarin e tij Fadil Hadergjonaj: 

“Skenderi ishte nje trim i heshtur, ndaj nuk dihej shume per madheshtine dhe heroizmin e tij. Por, “Kulla”sic e therrisnim, ishte perballur shume here me vdekjen dhe kishte ngadhnjyer mbi te. Ai nuk hezitonte t´iu qendronte perballe rreziqeve dhe kur u thohim ushtareve tane se ne drejtimin e caktuar eshte kulla me bataljonin e tij, mjaftonte te jemi te sigurt se beteja eshte e fituar”. 

Beteja e radhes pas clirimit-Lufta per ekzistence 

Por, Skenderi beri lufte edhe pas lufte,tha kusheriri Hajdari  i cili foli ne emer te familjes Rexhahmetaj.

Skenderi mbrojti vlerat e luftes se UCK-se edhe ne GJND

“Ai nuk u turr te grabiste poste e pasuri por ruajti me dinjitet vlerat e luftes. Ndersa, ne Gjakaten Nderkombtare te Hages ne menyre briliante mbrojti luften e popullit dhe te Ushtrise Clirimtare te Kosoves. Vlla Skender! Dheun do ta kesh te lehte per te cilin bere shume. Ne si familjare per jete e mot do te kujtojme me perulje!” 

Tahme, kur trupi i tij prehet ne arkivol mbeshtjell me flamurin e Republikes dhe nderuar nga garda e Force se Sigurise se Kosoves, kortezhi mortor i qyteareve qe duan t´i japin lamtumiren e fundit nuk ka te mabruar.

Ndoshta secili me vete pyetet heshtur:”A dhane apo bene sa duhet qe ky prijes i luftes per clirim dhe te tillet si ai,te marrin shperblimin e merituar?!”,tash sikur ne jete edhe pas vdekjes lavdia po e ndjek pas. Lajmi per vdekjen e papritur dhe ne moshe te re te Skenderit i goditi thelle te gjithe, por prane tij sot familja, farefisi,bashkeluftetaret, familje te deshmoreve dhe martireve, prijes fetare e mijera qytetare, por asnje zyrtar shtetror pervec atyre komunal dhe kryetarit te komunes Rasim Selmanaj, per te cilin ky lajm, sic u shpreh, ishte pabesueshem,i papranueshem! 

Skenderi(i dyti majtas)me bashkepuftetaret ne Koshare

“Lajmi i mbremshem per humbjen e Skenderit sa ishte i pa pranueshem aq ishte i pabesueshem per te gjithe ne qe ishim bahke me te ne pune e ne aktivitete te perditshme. Prandaj, emocionet jane te pranishme dhe dhembja gjithashtu, sepse ne humbem mikun, bashkpunetorin dhe bahkeveprimtarin e dashur dhe te shtrenjt. Angazhim i tij i fundit ne cilesine e kryetarit te keshillit organizativ te fshatit Isniq, per vendosjen e shtatores se heroit te kombit Isa Boletini dhe te organizimeve shtetrore ne kete rast tregon me se miri perkushtimin e tij per vendlindjen ne vecanti dhe per shtetin tone ne pergjithesi. Ai mbrojti ne menyre te dinjitetshme vlerat e Ushtrise Clirimtare te Kosoves prane Tribunalit te Hages ne procesin gjyqsor Haradinaj. Komandant Skender Rexhahmetaj la pas vetes veprat e tij, kujtimet e tij, te cilat do t´i ruajme  gjithmone  per te vlerat, cilesite dhe atributet njerezore, per te cilat te gjithe ne jemi krenar”.

Ata qe u lakmoi bota i harroi Kosova

Sot, kur po i ipej lamtumira e fundit rrethuar nga populli, ne zemren e te cileve ishte dhe do te mbetet gjithmone, ne emer te bahkeluftetareve lamtumiren e fundit ia dha Fadil Hadergjonaj, ish komandant i Bataljonit te II-te te Brigades 138 Agim Ramadani, i cili me emocion perhkroi castin e ndarjes se perjetshme:

Hyrja e forcave triumfale ne Prishtine(Skenderi,i dyti djathtas

“I dashur Skende! Dje kur te pashe, ishe i shtrire me syte gjysme te hapur. Mendova se je duke pushuar. Prita t´me thuash se  paku nje fjale. Kur te perqafova dhe shtrengova fort, prape prita se do t´me flasesh…Prita, se isha i bindur se “Kulla” qe njihja une, eshte provuar shume here me vdekjen por gjithmone ka ngadhynjer! Kujtova koherat e veshtira kur ti nuk hezitoje te jesh ne balle te rreziqeve. Kujtova ditet kur u thoshim ushtareve tane se, “ne krahun e majte, ne krahun e djathte, ne drejtimin rkyesor eshte Kulla me bataljonin e vet”. Kaq mjaftonte qe ne te ndjeheshim te sigurt se beteja eshte e fituar”.

“Komandant Kulla” ishte nder themeluesit e Shtabit Operativ Dukagjini dhe anetar i tij. Organizoi per lufte jo vetem fshatin Isniq, duke marre persiper pergjegjesi dhe vendime dhe duke i zbatuar ato. Ishte nder shtyllat kryesore te dergimit, ngritjes, stervitjes, strukturimit dhe formimit te formacioneve te para operative. Pranoi, sistemoi dhe informoi me gjendje, shtoi z.Hadergjonaj:

“Sepse, ishe nje oficer me njohuri te gjere te artit ushtarak dh atij luftarak. Njihje mire spektrin e tere te operacioneve. Njihje mire operacionet e mbrojtjes, operacionet e mesyerjes, ato te befasise, te patrullave dhe te pritave. Ishe oficer cfare do ta deshironin ne radhet e veta edhe ushtrite me te perparuara te botes. Kujtova betejat qe udhehoqe: Logjen, Lluken, Kosuriqin, Llugagjine, Bogiqen e shume te tjera…Kujtova Kosharen! Ditet e luftes, te paqes, vuajtje, dhembje por dhe momente te lumtura dhe gazmendi. Ngushellimet m´i keputen kujtimet…Kuptova se kesaj radhe vdekja te sfidoi ty, i dashuri Skende! Ti sot po na bashkon prape. Prane ke shoket e luftes nga te gjitha trojet shqiptare. Ke familjen, miqte, dashamiret, bahkepunetore e qytetare te cilet nderojne vepren tende. Ke garden e Kosoves, uniforma e se ciles eshte deshmi edhe e mundit, sakrifices dhe kontributit tend”.

Trimave s´iu kendohet per se gjalli…

Fadil Hadergjonaj(majtas)dhe Skender Rexhahmetaj(djathtas)

Ne  kete vit jubilar te flamurit dhe te shtetit shqiptar kur kujtohet dhe flitet ndarja e shqiptareve, kur perkujtojme trimat e kombit dhe nuk mund te mos flasim dhe per bashkimin e shqiptareve, njeriu kujton edhe vepren tende dhe te shokeve tu 13-te vite me pare; kujton Betejen e Koshares fshirjen e kufirit, bashkimin e shqiptareve, shtoi z.Hadergjonaj:

 “Te dashur Leonora, Leonita, Endrita, Gentiana dhe Isë.  Ju ende nuk dini sa duhet per madheshtine e babait tuaj, sepse ai ishte trim i heshtur. Por ne bashkeluftetaret do te avokojme per herozmin e tij i cili do t´iu bej krenar gjate tere jetes. I dashuri Skendë! Ne bashkeluftetaret e tu prape po sfidohemi per te saten here, si ne luftë ashtu edhe ne paqe. Ndarja qenka e veshtire! Por, te sigurojme se do t´i mbetemi besnik idealit tend. Do ta duam, zhvillojme, sendertojm Kosoven ashtu sic e deshirove ti per femijet e tu dhe te gjithe brezat qe vine. Lavdi e perjetshme dhe i lhte te qoft dheu i Kosoves”.

Skender Rexhahmetaj, i lindur me 13 tetor 1969 la pas vetes bashkeshorten dhe pese femije. Por, do te mbetet i gjalle ne zemren  e popullit, ne ngjyren e flamurit, ne cdo pellembe te kesaj toke e cila u pershkua nga lufta e lavdishme per clirim. Ai do te mbetet edhe ne kenget e shkruara te rapsodeve te cilat Skenderi nuk i deshi per te gjalle te tij,shtoi kusheriri Hajdar Rexhahmetaj.

Trimave lavdia iu shkon pas….

“E kam thurr nje kenge per ty dhe luften qe bere”, i pat thene Skenderit nje rapsod.  Leka i degjoi 3-4 vargjet e para dhe e nderpreu:“Mjaft.Kenga luftetareve nuk iu kendohet per se gjalli!”Por, tash komandant nuk te pyesim. Kenga per ty do te kendohet sa t´flitet shqipja ne kto dhena…

”Skender Isa  maja e lisit
asht nje djale prej Isniqit, 
Djem te mire kishte ne qete
 pushka e tij kurr nuk shkrep, 
Asht i rodit t´Miftar Zeqes… 
Me Salihun dhe Agimin, 
me Rrustemin dhe Fadilin,
Me kete Beken dhe Demirin
Serbise s´mjere ia qiten tymin, 
Per jete te jetes ia shlyne Berlinin!” 



Ps:E botuar ne Radio Kosova dhe Blue Sky ne versionin e shkurter.

Lavdi Skenderit,per te cilin nuk pata fatin te shkruaj sa ishte ne jete.“Ende s´eshte momenti i duhur…T´a  them kur t´vie koha!“ , me dha pergjegjen e perhershme ne takimin e fundit,vetem nje jave para ikjes se tij te perjetshme.Nje moment i cili nuk do te vie kurre…Por,e tij dhe e tilleve si Ai eshte perjetesia!

Kunder vrasjes dhe gjakmarrjes

Vrasjet e gjakmarrjet mbajne ne ngujim qindra familje shqiptare

16 tetor 2012, Dojce Vele, Vetëm në nëntë muajt e parë të këtij viti brenda territorit të Republikës së Kosovës kane ndodh  24 vrasje, pas të cilave mund të pasojë gjakmarrja. Ngritja e vetëdies dhe funksionimi i gjyqsorit , i domosdoshëm.

Dervish Ukaj mban emrin e agjës së vrarë. Familja e tij e fali gjakun pasi u bë burrë. Ndaj sot ai porosit bashkëkombasit e tij për paqe dhe pajtim.

“Nuk asht lehtë  mee  fal gjakun…Por, ne e kemi shtri dorën e pajtimit për hir të popullit e të rinisë që të marrim mend e mos të shkaktojmë më gjakderdhje e vëllavrasje në këtë tokë. Prandaj, iu bëj apel të gjithë shqiptarëve kudo që janë që të mos bëjnë vrasje apo gjakmarrje. Dhahtë  Zoti që të gjithë shqiptarët kudo që janë,mos me pas ma konflikte ndërmjet veti”.

Në Kosovë 24 vrasje në nëntë muajt e parë të vitit

Kryeimami Ssabri efendi Bajgora
Si pasojë e rethanave ekomomike e sociale dhe të mosfunkionimit adekuat të gjyqsorit,  dukuria e vrasjeve në Kosovë është gjithnjë e më në rritje. Sipas Policisë së Kosovës, vetëm në nëntë muajt e parë të këtij viti në Republikën e Kosovës kanë ndodh  24 vrasje: 3 në Prishtinë, 3 në Mitrovicë, 3 në Gjilan, 1 në Ferizaj, 7 në Prizren dhe 7 në Pejë. Motivet më të shpeshta: fajdja, reketi, haraqi, borxhi, pronat në kontest,etj.  Por, cilido të jetë motivi, vrasjet janë në kundërshtim me të gjitha fetë qiellorë dhe islami i dënon ato fuqishëm, thotë kryeimami  i Bashkësisë islame të Kosovës, Sabri Efendi Bajgora.

Islami i lufton vrasjet me të gjitha forcat dhe mundësitë që i posedon se kshtu na mëson Kurani famlartë dhe porositë e profetit Muhamed a.s. Prandaj, ne pjesëtarët e bashkësisë fetare islame jemi kundër të gjithë atyre që keqpërdorin fenë për të arritur qëllimet e tyre ekstreme apo të shtyrë nga motive të tjera. Islami përpiqet vazhdimisht të mbjell paqe ndërmjet njerëzve  sepse vet fjala “Islam”don të thotë “Paqe”. Për këtë për shekuj me radhë teologët islam gjatë shtjellimit të qështjes islame, kanë pasur parasysh gjithmonë këtë qështje duke shpjeguar besimtarëve të tyre se vrasja apo gjakmarrja jënë reptsisht të ndaluara”.

Tri dioqeza të Shqipërisë-dekret kundër vrasjes dhe gjakmarrjes

Edhepse jo në permasat e dikurshme, si motiv vrasjeje nuk perjashtohet as dukuria  e gjakmarrjes. Kjo, sidomos në Shqipërinë e veriut ku një pjesë e popullatës ende është nën ndikimin  e  Kanunit të Lekë Dukagjinit; traditw e cila kërkon që gjaku as mos të falet as mos të humbet por drejtësia të merret në duart e veta, thotë dr.Don Lush Gjergji nga Kisha Katolike e Kosovës sipas të cilit:“Kjo historikisht ka  qënë e shpjegueshme dhe deri diku e kuptueshme, edhepse kurrë e arsyeshme. Por, që të ndodh kjo në shekullin 21 është edhe dobësi, edhe gabim, edhe mëkat, edhe krim”.

Don Lush Gjergji nga Kisha Katolike
Pas vrasjeve të shumta në veri të Shqipërissë në emër të gjakmarrjes, Metropolia e Shkodrës, e Sapës dhe Lezhës jo fort larg kanë nënshkruar një dekret me anë të të cilit, të gjithë ata që kryejnë vrasje apo bashkëpunojnë në mënyrë të qëllimshme sidomos në vrasjet për gjakmarrje, ndëshkohen me shkishërim apo ekskomunikim.

“Që don të thotë, kush drejtpërsëdrejti apo terthorazi  ndihmon apo vepron kundër jetës së dikujt, ai automatikisht nëpërmjet këtij dekreti shkishërohet dhe në ktë mënyrë përjashtohet nga pjesëmarrja në jetën kishtare, në ritet, ceremonitë e sakrementet dhe nese vdes, nuk do ta ketë një përcjellje apo një varrim të krishterë. Është sigurisht një masë e skajshme , nje prerje, një kirurgji. Por, nëse nuk gjenden mjete të tjera, asht skajshmërisht e domosdoshme për të shpëtuar jetën e njerëzve. Sepse, disa njerëz të cilë t nuk kanë vetëdie njerëzore, personale, familjare, shoqërore, kishtare apo fetare, ata njohin vetëm rregullën e cila ende funksionon: të jesh i perjashtuar dhe i njollosur publikisht,të të mohohen disa të drejta dhe detyra të cilat kanë karakter publik kishtar. Ndoshta do t´i detyrojë këta njerëz të mendojnë për peshën e krimit e cila gjithmonë është vetvrasje, vëllavraje dhe pastaj vrasje. Dhashtë Zoti të funksionojë edhepse ende është heret të themi?”.

Mosfunksionimi i gjyqsorit arsye për marrjen e drejtësisë në duar

Në  950-të vjetorin e themelimit të Ipeshkvisë së Sapës, para dy javësh , i derguari i Papës, kardinali Santos përkrahu dekretin në emër të Selisë së Shenjt, të Vatikanit dhe të Papës përkrahu dekretin, me anë të të cilit të tri arqipeshkvitë e Kishës Katolike në Shqipëri iu bënë thirrje edhe organeve gjyqsore shtetrore për rreptësi më të madhe në dhënjen e vendimit për vrasjet, sidomos ato në emër të gjakmarrjes, duke kërkuar dënim maksimal me burgim të përjetshëm.

Stop vrasjeve dhe gjakmarrjess(foto DW)
“Krimi nuk është shqiptar apo joshqiptar. Krimi është krim dhe  si i tille duhet të dënohet dhe fatkeqia është mosfunksionimi i sistemit të drejtësisë në Shqipëri dhe Kosovë. Po ta kishim një shoqëri më të organizuar dhe një gjyqësi më të mirëfillte, mendoj se njerëzit shumë më lehtë do ta delegonin problemin të gjyqsori. Dhe, masa të tilla mund t´na paraqesin si një popull primitiv  i cili në shekullin 21 lufton kundër këtyre dukurive sepse drejtësia e shteteve tona nuk funksionon. Por e them gjithmonë: më e rëndësishmë është jeta. Ndërsa, ne duhet të kemi fuqi të ballafaqohemi me vetveten, me dukurite tona negative dhe atëherë të paraqitemi me fytyren pozitive, sepse dyfytyrësia, paraqitja kinse të mirë, kinse demokrat dhe kinse të lirë nuk na ndihmon fare”,thotë Don Lush Gjergji, i cili shton se megjithëse ndër  katolikët e Kosovës nuk janë shumë të shprehura vrasjet dhe gjakmarrjet,Kisha Katolike në Kosovë do të marr një hap të tillë poashtu,nëse e sheh të nevojshme .

BI:”Islami punon në mënyrë të vazhdueshme për paqe dhe pajtim”

Bashkesia Islame e Kosovës e mbështet dekretin e nënshkruar nga të tri dioqezat  e Kishës Katolike në Shqipëri dhe e vlerëson si një kontribut për të mirën e kombit dhe të mbarë njerëzimit.Ndersa,sipas kryeimamit Bajgora,  besimi është preventiva më e mirë e dukurive të shëmtuara në shoqëri.

“Bashkësia Islame e Kosovës dhe të gjithë imamët e kanë obligim moral, fetar dhe njerëzor që të pajtojnë njerëzit ndërmjet vete. Për këtë funksionojnë kuvendet apo “islihatet” të cilat i kanë pajtuar njerëzit rreth ndonjë gjaku eventual.Kjo vazhdon në mënyrë të vazhdueshmë dhe hoxhallarët janë të parët të cilët në raste të zenkave apo të vrasjeve shkojnë për të pajtuar familjet . Prandaj,ne s´kemi nevojë për një dekret të tillë  sepse kjo rrjedh nga urdhëresat kuranore dhë të atyre të profetit Muhamed a.s.”.
Protestë në Tiranë (20.07.) pas vrasjes së 17 vjeçares
Marie Qukaj dhe gjyshit të saj në Kir të Shkodrës(foto DW)

Sipas dekretit te shkisherimit, dera e Kishës do t´jetë gjithmonë e hapur për vrasësit apo gjakmarrësit të cilët të goditur nga ndëshkimet, pendohen dhe duke ndryshuar mendësine e vrasjes duan të kthehen në bashkim të plotë me Kishën dhe Zotin duke shfaqur publikisht pendimin, duke ndrequr padrejtësinë e bërë, duke vuajtur dënimin e paraparë me ligj si dhe duke marr faljen nëpërmjet rrëfimit sakramental. 

Deportation to Kosovo means a life in misery

Ardian Canaj

Deutsche Welle, Deportation to Kosovo from Germany often threatens young people’s mental and physical health, says a new UNICEF report. Ardian Canaj was repatriated against his will and is now living in misery, he says.


In Peja-Western part of Kosovo there is a miserable slum area that’s drowning in garbage; rubbish piles are being burnt carelessly in the streets. This is where Ardian Canaj is supposed to feel at home now. The 20-year-old was born and raised in Germany, but seven months ago he was deported to his parents’ home country.

“I went to school in Germany, but that’s over now. I have to work to pay my rent,” Canaj explained. He earns a mere 100 euros a month – and rent costs 120. “I’m feeling awful here. I don’t have my family here or anybody who’s close to me. I don’t see a future here for me” he said.

Every fourth teenager is suicidal

Germany received permission to deport Kosovars in 2009. Kosovo was considered safe enough now for them to return. And so, in 2010, German interior minister Thomas de Maizière signed a repatriation agreement with the Republic of Kosovo, which foresaw the return of some 12,000 members of minority groups to the Balkans – among them 6,000 children and teenagers. UNICEF, the UN’s child protection organization, says the deportation of young people should be stopped if it threatens their mental and physical health.

Shkëlzen Rama asks what Kosovo can offer
those who have been deported


This is almost always the case, according to the UNICEF report “Silent harm,” which was released in Berlin in late March this year. “A lot of teenagers suffer from depression,” said UNICEF sociologist Verena Knaus. “There are children who are in states of anxiety and who are even contemplating suicide. Every fourth teenager wants to kill himself.”
Problems are visible

Shkëlzen Rama, 52, is from the area where Canaj now lives and has often witnessed the deported children’s suffering. “They can hardly integrate into society at all. If you’re born and raised in Germany you simply don’t speak enough Albanian.” And then there are also differences when it comes to the standard of living, he says. “Our children don’t ask for more than a slice of bread and sweet pepper, but what can we offer young people who have grown up in the West and are used to getting pizza and ice cream?”

Poverty and discrimination

Kosovo is the poorest country in Europe and has an unemployment rate of 40 percent. But it’s not just poverty that’s making life hard for Canaj – his situation is made worse by the fact that he is a Kosovo Egyptian. Serbs and Albanians call them Gypsies – a term they also use for members of the Roma and Ashkali communities. Kosovo Egyptians believe that they originally came from Egypt, while Ashkalis say they came from Persia. Shortly after the war between Serbia and Kosovo, members of all three groups were expelled by the Albanians, who claimed the minority groups had collaborated with the Serbs. Today, Roma, Ashkali and Kosovo Egyptians still experience discrimination in their daily lives.

Faruk Kelmendi has to live without his family now

Deportation destroys families

In addition, many of those who are deported, like 28-year-old Faruk Kelmendi, find it hard to deal with separation from their families. He came to Germany with his parents when he was eight years old.

“When I had to go back to Kosovo I simply couldn’t do anything. I didn’t have a job or a flat and I had to sleep in strange places all the time,” he said. “At first, my wife supported me financially, but eventually we split up. She’s still in Germany with our daughter and I’m here – the distance was simply too much of a strain for our relationship.” Kelmendi is all alone now.
Poverty and loneliness – these feelings dominate the lives of many who have been deported from Germany. Canaj knows them well, too. “I would give anything to be able to return to Germany,” he said. “I’ve left my whole life behind there.” 

 
Author: Ajete Beqiraj / nh
Editor: Andreas Illmer / mll
juny 2012

DW në shqip kremton ditëlindjen e 20-të

9 tetor 2012, Dojce Vele,Në Bibliotekën Kombtare Universitare në Prishtinë u shenua 20 vjetori i programit shqip te Dojce Vele-s. Dojce Vele gjatë trazirave të viteve  ´90-te ishte dritarja e vetme informative për shqiptarët e Kosovës, ndërsa sot vazhdon te jetë një burim i besueshëm  për auditorin e gjërë.

20 vjet më parë, kur i mbarë kontienenti ishte përfshirë nga erwrat e vrullshme të ndryshmeve të mëdha dhe përmbysjeve të sistemeve politiko shoqëroe dhe në një decade kur revolucioni I teknologjisë së infromacionit kishte përfshire mbarë botën, “Dojce Vele“ filloi të flas shqip falë një ekipi gazetarësh të rinj nga Shqipëria, Kosova dhe Gjermania me në krye Adelheid Feilke Tieman, një gjermane, njohëse e gjuhës shqipe dhe e botes shqipfolëse. Misioni : angazhim i plotë me profesionalizëm, përgjegjsi dhe përkushtim. Një mision i cili vazhdon edhe sot e kesaj dite, me raportime nga këndvështrimi gjerman dhe evropian për temat dhe zhvillimet më relevante ndërkombtare evropiane dhe vecanërisht ato të rajonite të Evropës Juglindore,  rrëfen Vilma Filaj Ballvora, ndër geztaret e para dhe sot drejtues e seksionit shqip të DW-së.
Adelheid Feilke Tieman,shefja
e pare e redaksisw shqipe

„Oferta informative e Dojce Vele-s është online, televizion dhe radio në fushat: politikë, ekonomi, shoqëri, kulturë dhe shkencë-fusha, në të cilat Gjermania ka cfarë të ofrojë për vet specifikën e saj si një nga ekonomitë më të fuqishme në Bashkimin Evropian, si një vend me një histori  komplekse të trazuar dhe me përvoje, vecanërisht për sa i përket periudhës së tranzicionit kur arriti të realizojë me sukses  kalimin e landeve lindore nga ekonomia e centralizuar në atë të tregut“.

DW përcolli trazirat e viteve 90-të në Shqipëri dhe Kosovë

Dojce Vele në shqip filloi transmetimitn para 20 vjetësh, në Këln me ofertën informative në radio në valë të shkurtëra me transmetimin e materjaleve përmes shiritave manjetik. Që nga 2004 m seli ne Bonn, stafi I redaksisë, vazhdojnë punën me përkushtim, përgjegjësi dhe profesionalizëm përderisa  për të mbajtur në vëmendje rajonin  dhe per marrjen e informacioneve nga dorë e parë, përkujdeset rrjeti I korrespondentëve.

Spasovska dhe Filaj-Ballvora ne Prishtine
„20 vjet pas, me oferta radiofonike-të dhjetëfishuara, me krizën në Shqipëri në fund të viteve 90-të dhe me shpërthimin e luftës në Kosovë me ´98-´99, kur Dojce Vele kishte deri në dhjetë edicione në ditë në valët FM. Kjo ofertë e gjërë radiofonike ndikoi që sot e kësaj dite në memorjen e publikut Dojce Vele në shqip të euhet si radio, cfarë vërtetojnë edhe hulumtimet e fundit me 2009 ku rezulton se 90 per qind e të anketuarve në shqipëri dhe Kosovë  e njohin DË radion. Vecanërisht në Kosovë, deri në 50 per qind e popullsisë e ka dëgjuar DË-në në shqip, me c´rast do te vecoja  edicionin special në periudhën e luftës në Kosovë,ndërsa në  periudhën prill-tetor 1999 ne hapëm një linje speciale telefonike 24 orë në shërbim të refugjatëve që kishin humbur të afërmit e tyre e cila ëhtë kontaktuar nga mbi tetëqindmijë njerëz”, kujtoi Filaj-Ballvora, e cila shtoi se DË si afrues  informacioni mbërrin tek auditori në forma të ndryshme, përmes letrave në redaksi, dialogut ne rrjete sociale, duke qënë e cituar dhe duke u ribotuar ne media të ndryshme rajonale, në raste të caktuara deri në 100 artikuj në muaj”, shpjegoi z.Filaj-Ballvora.
Korrespondentet e dikurshem te Dojce Vele-s(Foto DW)

Dje dritare drejt botës së lirë ndërsa sot përcjellëse e integrimit evropian

„Programet e Dojce Vele-s të Evropës Qendrore dhe Juglindore shpjegojnë rolin e Gjermanisë në Evropë dhe bashkëinë evropiane të vlerave. Programet kanë në fokus lirinë e shtypit,  të drejtat e njeriut dhe ndërtimin e demokracisë. Ato ofrojnë informacione shtesë dhe të thelluara në një formë që në rajon nuk rajon“(DË).  Ndërsa, 20 vjetori i redaksisë në gjuhën shqipe është një arsye për të kremtuar, sepse verteton lidhjen e thellë të Dojce Vele-s me gjuhën shqipe dhe popullin e Evropës Juglindore, meqë redaksia kroate dhe serbe kremtojnë 50 vjetorin, tha Verica Spasovska, drejtuese e programeve të DË-se për Evropen Juglindore.

„Gjysmë shekulli oferta gazetareske nga Dojce Vele për Evropen Juglindore, të cilat kanë ndryshuar me kohën. Gjatë luftë së ftohtë, Dojce Vele ishte një zë i lirisë dhe një dritare drejt botës së lirë, gjatë luftërave n ëish Jugosllavi  një burim i pavarur dhe objektiv, ndërsa sot  Dojce Vele përcjell procesin e integrimit evropian. Ne perpiqemi që ta sqarojmë roline Gjermanisë në Evropë. Para së gjithash në krizen e BE-së, ku ka zëra të shumtë që janë  kundër zgjerimit të Evropës  posaqërisht në Ballkanin Perëndimor, të cilët përpiqemi t´i bindim se zgjerimi për këto treva është një burim i paqeje. Dhe natyrisht, misioni ynë nuk është që të japim informacione të shpejta, por të bëjmë analiza me informatat e shumta në prapavi,duke e kuptuar veten në këtë kohë të multimedias si një  medium komplementar. Ndërsa, këndvështrimet e ndryshme krahas stafit në Bonn na i mundëson edhe rrjeti i gjërë i korrespondenteve nëpër vende të ndryshme“.
Korresspondentet aktual te Dojce Vele-s(Foto DW)

Shtrirje e urave lidhëse në 30 gjuhë 

Ndërsa, në jubileun e 20-të të Dojce Vele-s në shqip, jemi këtu për të bashkëbiseduar me moton: “Të ndërtojmë ura lidhëse”, tha Christian Gramsch, drejtor i programit të DW-së:

„Ne e kuptojmë veten si një kartëvizitë multimediale e cila përfaqson Gjermaninë në botën e medias dhe natyrisht si të tillë, dëshirojmë të afrojmë sa më shumë njerëz rreth vetes. Dhe, ne këtë e bëjmë në 30 gjuhë dhe atë: në radio, në televizion, në internet dhe në mediat sociale. Me këtë rast do doja të theksoj serish se, ne financohemi nga parlamenti gjerman dhe natyrisht kemi edhe kontrollin. Por, jemi shumë krenar që kemi ruajtur pavarësinë. Prandaj, auditori  ynë duhet të jete i sigurt se informacionet tona janë të hulumtuara mirë, të vërteta, të paanshme dhe nuk përfaqësojnë interesin e askujt.  Ndërsa, synimi ynë  nuk është vetëm të japim informata por të zhvillojmë edhe një dialog ndërmjet vete”.
 Gramsch:”Ura lidhese ne 30 gjuhe”

Në Bibliotekën Kombtare Universitare në Prishtinë, ku në praninë e strukturave të larta shoqërore dhe politike delegacioni I nivelit të lartë të Dojce Vele-s prezantoi ofertën e re multimediale,  Komisioni I Ekonomisë Gjermane për Evropën Lindore prezantoi Programin e Bursave të Ekonomise Gjermane 2013, përderisa të pranishmit u argëtuan nga repertoari I zgjedhur I Bethovenit dhe shopenit intepretuar nga pianisjta  prof.Lule Elezi.

Investime gjermane në ujësjellës

5 tetor 2012,Dojce Vele,Gjate konsultimeve ndërqeveritare për bashkëpunim politik e zhvillimor në mes të Republikës së Kosovës dhe Gjermanisë, RFGJ ka premtuar 28,3 milione euro per projekte te zhvillimit ekonomik me qëllim të afrimit me standardet e BE-së. Gjermania është donatori i dyte më i madh në Kosovë e cila që nga përfundimi i luftës në Kosovë ka investuar 230 milionë euro në sektorë të ndryshëm ekonomik dhe shoqëror.   
Rajonit të Pejës në perëndim të Kosovës, shtrirja gjeografike rrëzë Bjeshkëve të Nemura i ka mundësuar furnizim të vazhdueshëm me ujë nga burimet  natyrore. Nevojiteshin vetëm investime për sistemimin e ujit nëpër gypa, që furnizimi i popullatës me ujë të pijes të sigurohej një herë e përgjithmonë. Këtë u përpoq ta bëjë qeveria gjermane,  e cila vetëm prej vitit 2007 vetëm në rregullimin e rrjetit të ujësjellësit në Rajonin e Pejës ka investuar rreth 4 milionë euro. Sipas Agron Tiganit, drejtor i Kompanisë Rajonale për Ujë dhe Kanalizim “Hidrodrini” në Pejë, e cila  kryen shërbime me ujë të pijes per 185.000 banorë, ndërsa shërbime te ujërave të zeza  për 60,000 të komunës së Pejës, Istogut, Klinës dhe Junikut.


Investimet gjermane ne Ujesjellesin Rajonal te Pejes

“ Investimet totale gjatë këtyre viteve kanë qënë afërsi sht 4 milionë euro,vetëm në rrjetin e ujësjellësit. Kemi pas projekte të shumta që nga rehabilitimi i ujësjellësit në Istog, rehabilitimi i gypësjellesit në zonat urbane në Pejë, Klinë, Junik, ndërtimi stacionit të ri të pompimit në Pejë, vendosja e valvulave të ajrit, vendosja e pusetave shpërlarëse në Klinë. Ndërsa, një  projekt madhor është  ndërtimi i dy rezervoarave në Pejë nga Banka Gjermane me kapacitet prej 3 milionë litrash ujë i cili sivjet ka hy në funksion dhe i cil ika zgjidh problemin e ujit të pijes sidomo në sezonin e verës dhe në zona të larta“, thote z.Tigani. 

Agron Tigani, drejtor i “Hidrodrinit”

4 milionë euro vetëm në ujësjellësin e Rajonit të Pejës

Mirëpo, përkundër investimeve të tilla kapitale, ende ka qytetarë të cilët ankohen për mungesë të ujit të pijes dhe reduktime drastike.

“Ne jemi të informuar mirë për investimet gjermane në Rajonin e Pejës, sidomo për ndërtimin e rezervoareve dhe për sistemin e pompimit në Pejë. Mirëpo, ne ende nuk e kemi të qartë përse gjithë kjo mungesë uji, kur në lagjen time, megjithëse banoj në katin e tretë të një rrokaqielli kemi vetem 6 orë ujë dhe atë, nga 12 deri në 6 të mëngjesit, ndërsa orët tjera nuk ka. Pra, një jetë tërësisht e crregulluar, se në vend së në këtë orë njerëzit të flënë ata duhet të kryejën obligimet e ditë dhe të mbuhin ujë rezervë…”,thotë Nezir Balaj, me banim në një lagje perëndimorë të Pejës.

Bashkepunimi
Kosove – Gjermani vazhdon

Kjo ndodh për shume arsye, ndërsa investime të tjera preisim të zgjidhin këtë problem përfundimisht, thotë drejtori Tigani.

“Mungesa e të reshurave atmoferike, keqperdorimi i ujit nga popullata, kyqjet ielgale i dhe shfrytëzimi i ujit të pijes për ujitje, për cfarë kemi ndërmarr akisione me policinë duke bërë brënda muajit me 30-40 shkyqje. Pagesa nuk bëhet me kohë. Gjatë vitit të kaluars hkalla e arkëtimit ka qënë 63-4 per qind, edhepse kompania “Hidrodrini”  e ka tarifen më të ulët në Kosovë, me vetëm 0.27 cent për nje meter kub ujë.Ndërsa, falë qeverisë gjermane Rrafshi i Dukagjinit e ka të hartuar fizibilitetin për trajitmin e ujërave të zeza, për cfarë preim edhe dnarjen e doancioneve për rrjetin e kanalzimit si dhe për trajtimin e ujërave të zeza, i cili nuk është bërë ndonjëherë dhe ujërat e zeza derdhen në lumenj”. 

Gjermania ka investuar 230 milionë euro për zhvillimin e Kosovës

Qeveria e Gjermanisë është donator  i rëndësishëm për Kosovën i cili që nga përfundimi i luftës ka ofruar mbështetje në sektorë të shumtë të zhvillimit ekonomik dhe shoqëror,thote Menderes Ibra, këshilltar i ministrit për ekonomi dhe financa në qeverinë e Kosovës.

“ Zotimet e përgjithshme të Qeverisë Gjermane për bashkëpunim me Kosovën për këto 12 vite  deri në takimin e shtatorit janë rreth 230 milion euro. Projekte të shumta janë zhvilluar dhe po zhvillohen me përkrahjen e Gjermanisë, për çka Qeveria e Republikës është shumë mirënjohëes dhe falenderuese“, thotë këshilltari Ibra.

28.3 milionë euro shtesë për sektorë të ndryshëm ekonomik e shoqëror

Investime gjermane ne
ujesjellesin e komunes se Peje

Në Konsultimet e përvitshme ndërqeveritare për bashkëpunim politik zhvillimor në mes të Republikës së Kosovës dhe Gjermanisë-të pestat me radhë që nga  pavarësimi i Kosovës me 2008,Gjermania si donatori i dytë më i madh pas SHBA-ve, premtoi mbështetje të metutjeshme për Kosovën.

“Me qëllim të implementimit të reformave të nevojshme në kuadër të procesit të përafrimit të Kosovës me BE-në, gjatë këtyre konsultimeve janë zotuar mjete në vlerë prej 28,3 milionë eurove, të cilat i shërbejnë implementimit të projekteve për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik, në fushën e energjetikës dhe ujërave, si dhe arsimit themelor”,njofton Ambasada Gjermane në Prishtinë me anë të një komunikate.

Ne Kosove,ujerat e zeza nuk trajtohen por derdhen n´lumenj

Sipas z.Ibraj, qeveria gjermane deri me tani ka kontribuar në fushën e ekonomisë, financave, energjisë, bujqësisë dhe zhvillimit rural, sektorin e ujërave, të arsimit dhe edukimit, rritjen e punësimit, në ngritjen e kapaciteteve si dhë në projekte të shoqërinë civile. 

Ereniku i Junikut

“Ndërsa, shuma prej 28.3 milionë eurosh është planifikuar që të orientohet në: infarstrukturë- 18 milion euro;  në zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik dhe promovimn e punësimit-7.2 milion euro; në arsimi bazik-2.5 milion euro si dhe 0.6 milionë euro në zhvillimin demokratik, shoqëri civile dhe në administratë publike”.

Mjetet e zotuara nga qeveria gjermane do të orjentohen  edhe në menaxhimin dhe pastrimin e ujërave të zeza, në modernizimi e mëtejmë të rrjetit të transmisionit të energjisë dhe ne  integrimin e sistemit në tregun rajonal të energjisë, në zhvillimin ekonomik në zonat rurale, nxitjen e arsimit profesional, si dhe arsimit themelor. Përdërisa, është inicuar edhe themelimi i një qëndre  takimi në Mitrovicë, e cila do t’iu mundësojë të rinjve nga të dyja anët e lumit Ibër përafrimin dhe shkëmbimin me njëri-tjetrin.

Bashkepunimi komunw-media lokale ne Rajonin e Pejes

Boge e Rugoves(foto Peja)

1 tetor 2012, Radio Kosova, Cfare eshte bashkepunimi ndermjet Zyrave te Informimit dhe perfaqesuesve local te mediave ne Rajonin e Pejes? Sa e njohin ata Kornizen Ligjore Komunale, ne c´nivel eshte  gazetaria hulumtuese dhe raportimi i llogaridhenies dhe sa ka liri te shprehjes, si kusht baze per zhvillimine  demokracise? Pergjegjet ne keto pyetje u provua te gjenden gjate punetorie treditore ne Boge te Rugoves, e cila u zhvillua ne kuader te projektit “Rritja e rjedhes se informatave ndermjet komunave dhe mediave lokale ne Rajonin e Pejes”, organizuar nga Organizata per Siguri dhe Bahkepunim ne Eevrope (OSBE)-Zyra Rajonale ne Peje.

Projekti I cili ka per qellim ngritjen e raportimit dhe permiresimin e cilesise se informatave te cilat mediat I perqojne tek publiku nepermjet gazetareve local, eshte fokusuar ne ngritjen  e nivelit te bashkepunimit ndermjet Zyrave te Informimit dhe korrespondenteve, ne menyre qe publiku te informohet me mire mbi zhvillimet ne komunat e Rajonit te Pejes. Driton Marku asistent i larte i programit ne Qendren Rajonale te OSBE-se ne Peje, thote se.

“Qellimi i ketij projekti eshte avancimi i komunikimit ne mes te institucioneve vendore. Ne kete rast, ndermjet qeverive lokale dhe qytetareve te tyre natyrisht duke perdorur mediat, sepse mediat jane nje aset shume i mire te cilin duhet shfrytezuar institucionet vendore per te plasuar dhe promovuar punen e tyre tek publiku dhe votuesit e tyre” .

Agron Bajrami-KD dhe Zekije Kelmendi-OSBE


Ky eshte vetem njeri nder projektet e shumta te OSBE-se ne Rajonin e Pejes, krahas atyre ne fushen e ekonomise, te teknikave te perpilimit te legjislacionit ne nivele lokal, etj., thotw z.Marku. 

„Ndersa sot ne kemi punu bashke. Kjo ka qene mundesi e mire si  gazetaret-korrespondent lokal, per zyrtaret per informim te komunave qe shkembejne pervojat e tyre ne radhe tepare si dhe te marrin njohuri mke te avancuara rreth aspektit ligjor  se si funksionojne komunat, Ligji per Qeverisje Lokale, Ligji per Qasje ne Dokumente Zyrtare, transparenca e kshtu me radhe.  Kjo ka qene poashut nje mudnesi e mire per gazetaret me te rinj, qe te mesojne teknika te reja mbi gazetarine hulumtuese  dhe sfidat qe mund t´I presin ne punen e tyre te perditshme”. 

Bashkepunimi media-institucione le per te deshiruar

Dhe tashme kur niveli I bashkepunimit media institucione ne Kosove le per te deshiruar, nje project I tille vie ne kohen e duhur, thote Agron Bajrami, analist politik:

Seminar per gazetarw te rajonit, Boge

“Qellimi do duhej te ishte qe te kete bashkepunim me te madh ne ndertimin e nje shoqerie me progresive, me demokratike, me te lire, ku sundon ligji dhe ku problemet jane me te vogla. Mirepo eshte e qarte se jo gjithmone njerezit ne pushtet e kane ate synim. Dhe t´jemi te drejte, edhe ne mesin e  gazetareve nuk eshte se te gjithe punojne per kete qellim“.

Sipas Marin Kelmendi, gazetar shumevjecar nga Peja, bashkepunimi ndermjet komunave te rajonit me gazetar  nuk eshte i mire.


„Prandaj edhe qellimi i OSBE-se ka qene qe t´i ftoj  zyrtaret e informimit ne menyre qe ata te jene me te hapur ne raport me gazetaret.  Une falenderoj sOSBE-ne per kete trajnim per gazetaret dhe zyrtaret e informimit, i cili do t´na sherbej qe te zgjerojne tematiken e tyre dhe aq me shume se si ta procedojne tutje profesionin e tyre. Mbi te gjitha, falenderoj ligjeruesit e cilet na kane sjell informata te reja sidomos per gazetarine hulumtuese“.

Jo ne te gjitha komunat ngec bashkepunimi

Zeqir Mehmetaj, drejtor i Radio-Fontanes ne Istog, thote se bashkepunimi me komunen e tij eshte ne nvielin e duhur: 

Drenusha Gaxherri,
  Zyra per Informim, Junik 


„Raportet e mediumit tone Radio Fontanes me ato komunale jane mjaft te mira. Kemi nje bashkepunim te ndersjelle me Zyren e Informimit, ku si problemet poashtu edhe te arriturat i realizojme nepermjet kesaj zyre e cila eshte edhe zyre e kryetarit.  Ndersa, ky trajnim treditor na ka dhene nje pervoje krahas mbreses se vecante te shkembimit me koleget tane. Para se gjithash, vlen te permendeim shkembimin e pervojave me mediume te rajonit ku pervec kesaj nga ligjeruesit kemi mesuar gjana te reja, te cilat besoj kane qene te fobishme per te gjithe ne“.

Perderisa, per Zeki Vehapin gazetar shumvjecar I Radio Gjakoves, trajnimi ishte I dobishem per  shume arsye si per zyratret e informimit porashtu per gazeztaret.

„Sidomos per ne gazetaret,  qe jemi te ballafaqur cdo dite me problemin e marrjes se shpejt te informaconit per te reaguar te opinioni me shkrimet tona. Mendoj qe bashkepunim ne kete drejtim ne Gjakove eshte i mire. Mirepo ,sic u tha ne trajnim, kerkohet qe edhe Zyra per Informim te jete ne sherbim te gazetareve, cfare eshte edhe ne te miren e tyre poaq sa eshte ne te mire tonen dhe te opinionit“. 

 Zyrat e informimit ne decan dhe junik mjaft efikase

Se bashkepunimi me mediat eshte ne interes reciprok shumica e zyrtareve oer informim jane te vetdishem. Nder ta eshte edhe Drenusha Gaxherri, nga Zyra e Informimit ne Juni, e cila flet per nje bashkepunim mjaft te frytshem me mediat.

Yllarta Thaci,
Zyra per Informim, Decan

„Bashkepunimi  jone me mediat ne pergjithesi eshte mjaft i mire. Shpresoj te vazhdoj keshtu edhe me tutje, ndersa ka trajnim ka nxit nje bashkepunim me te madh me mediat tjera. Mbi te gjitha, nje bashkepunim me te mire dhe me te drejt ndoshta“.

Perderisa,Yllarta Thaci nga Zyra per Informim e komunes se Decanit, krahas bashkepunimit te mire me gazetaret ajo permend edhe sfidat me te cilat perballet gjate shperndarjes se informacionit nga kjo zyre.

„Bashkepunimi me koleget gazetar ne komunen e Decanit por edhe me ata te komunave te tjera, eshte i shkelqyehem dhe ky trajnim trefitor ka lidhur edhe me teper raportet  mes nesh. Mirepo, problemi kryesor eshte ai qe sjell deri te percjellja e  fakteve qe duhet t´iu japim gazetareve. Megjithate, trajnime te tilla jane gjithmone te mireseardhura dhe na lehtesojne edhe me teper menyren e komunikimit me gazetar.  Prandaj, falenderojme OSBE-ne dhe shpresojme qe takime te tilla t´na sjellin edhe ne te ardhmen“.

Secili t´I dale perballe pergjegjesise se vet

Sipas Hyre Tejecit nga Instituti I Medias, redaktore ne Radio Kosove dhe fituese e cmimit  nderkombtar per gazetari „Lorenzo Natalie:

„Nje gazetar I mire do duhej te perqendrohej ne njohjen e ligjeve dhe e te drejtes se tij I gazetar, ne menyre qe te jete sa me I pergatitur per te arritur deri tek informata e fakte te cilat do t´ia perqoje publikut“. 

Iilire Zajmi(majtas)dhe Hyre Tejeci(djathtas)gjate ligjerimit

Agron Bajrami, analist politik dhe kryeredaktor ne Kohen Ditore sugjeron qe secili t´I dale perballe pergjegjsise se vet:qe gazetaret te respektojne obligimet e veta, mediat kodet e veta, standardet profesionale, ndersa autortietet e Kosoves lokale dhe qendrore, te respektojne ligjet e miratuara ne Kuvendin e Kosoves. 

„Pra, Ligjin per Transparence, Ligjin per Qasje ne Dokumente Zyrtare dhe t´iu ndihmojne gazetareve te bejne punen e vet sa me mire, me qellim te informimit te publiku gje e cila do t´iu shkaktoje telashe njerezve ne pushtet,sigurisht. Mirepo problemi nuk eshte ne ate se dikush po regon cfare po ndodh, por nga ata qe nuk e marrin pergjegjesine e vet . prandaj, pushetetaret, ne vend se te fajsojne mediat qe po bejne probleme do duhej te shohin se pari se cfare bejne ata vet“.

Nje gazetar i mire sqaron thjeshte,bindshem dhe qarte

Ilire Zajmi nga Instituti I Medias, gazetare shumevjecare e cila ka raportuar edhe nga zonat e luftes  dhe aktualisht raporton per media italiane, mendon se: 

“Nje prej mjeshterive te gazetarise hulumtuese eshte aftesia te sqarosh thjeshte,bindshem dhe kuptueshem gjithe informacionin e mbledhur sI dhe te dije te lexoje gjurmet per te zbuluar ate qe disa persona, grupe te fuqishme, institucione qeveritare dhe joqeveritare deshirojne ta mbajne jashte optikes se opinionit”.

 Nje gjini gazetarie kjo mjaft e veshtire per t´u zhvilluar ne rrethanat aktuale te lirise se kufizuar te medias ne Kosove. 

Ne muzeun privat, gjate seminarit 

 “Ekziston nje ngritje ne nivelin e gazetarise hulumtuese ne Kosove-pohon z.Bajrami, sipas te cilit -Sigurisht, kjo vjen edhe ngaqw  legjislacioni ka nis te permiresohet dhe ekzistojne me shume mundesi per gazetaret qe te vine deri te informatat e sakta per problemet e medha dhe te thella qe kemi ne sferen e krimit te organozuar, te korrupcionit, etj. Dhe ajo sigurisht eshte e kufizuar per faktin se ekziston nje presion ekonomikndaj mediave, por edhe nje ambient I pasigurt ne temat e caktuara qe trajtojne gazetaret”.

Punetoria treditore ne Boge te Rugoves me korrespondentet nga komunat e Rajonit te Pejes  u zhvillua ne kuader te projektit “Rritja e rjedhes se informatave ndermjet komunave dhe mediave lokale ne Rajonin e Pejes”, organizuar nga Organizata per Siguri dhe Bahkepunim ne Eevrope(OSBE)-Zyra Rajonale ne Peje.

Bashkepunimi ndermjet komunave dhe mediave lokale ne Rajonin e Pejes

1 tetor 2012, Radio Kosova, Cfare eshte bashkepunimi ndermjet Zyrave te Informimit dhe perfaqesuesve local te mediave ne Rajonin e Pejes, sa e njohin ata Kornizen Ligjore Komunale, ne c´nivel eshte  gazetaria hulumtuese dhe raportimi i llogaridhenies dhe sa ka liri te shprehjes, si kusht baze per zhvillimine  demokracise? Pergjegjet ne keto pyetje u provua te gjenden gjate punetorie treditore ne Boge te Rugoves, e cila u zhvillua ne kuader te projektit “Rritja e rjedhes se informatave ndermjet komunave dhe mediave lokale ne Rajonin e Pejes”, organizuar nga Organizata per Siguri dhe Bashkepunim ne Eevrope(OSBE)-Zyra Rajonale ne Peje.

Projekti I cili ka per qellim ngritjen e raportimit dhe permiresimin e cilesise se informatave te cilat mediat I perqojne tek publiku nepermjet gazetareve local, eshte fokusuar ne ngritjen  e nivelit te bashkepunimit ndermjet Zyrave te Informimit dhe korrespondenteve, ne menyre qe publiku te informohet me mire mbi zhvillimet ne komunat e Rajonit te Pejes. Driton Marku asistent i larte i programit ne Qendren Rajonale te OSBE-se ne Peje, thote se:

“Qellimi i ketij projekti eshte avancimi i komunikimit ne mes te institucioneve vendore. Ne kete rast, ndermjet qeverive lokale dhe qytetareve te tyre natyrisht duke perdorur mediat, sepse mediat jane nje aset shume i mire te cilin duhet shfrytezuar institucionet vendore per te plasuar dhe promovuar punen e tyre tek publiku dhe votuesit e tyre” .

Ky eshte vetem njeri nder projektet e shumta te OSBE-se ne Rajonin e Pejes, krahas atyre ne fushen e ekonomise, te teknikave te perpilimit te legjislacionit ne nivele lokal, etj.

„Ndersa sot ne kemi punu bashke. Kjo ka qene mundesi e mire si  gazetaret-korrespondent lokal, per zyrtaret per informim te komunave qe shkembejne pervojat e tyre ne radhe tepare si dhe te marrin njohuri mke te avancuara rreth aspektit ligjor  se si funksionojne komunat, Ligji per Qeverisje Lokale, Ligji per Qasje ne Dokumente Zyrtare, transparenca e kshtu me radhe.  Kjo ka qene poashut nje mudnesi e mire per gazetaret me te rinj, qe te mesojne teknika te reja mbi gazetarine hulumtuese  dhe sfidat qe mund t´I presin ne punen e tyre te perditshme”.

Bashkepunimi media-institucione le per te deshiruar

Dhe tashme kur niveli I bashkepunimit media institucione ne Kosove le per te deshiruar, nje project I tille vie ne kohen e duhur, thote Agron Bajrami, analist politik:

“Qellimi do duhej te ishte qe te kete bashkepunim me te madh ne ndertimin e nje shoqerie me progresive, me demokratike, me te lire, ku sundon ligji dhe ku problemet jane me te vogla. Mirepo eshte e qarte se jo gjithmone njerezit ne pushtet e kane ate synim. Dhe t´jemi te drejte, edhe ne mesin e  gazetareve nuk eshte se te gjithe punojne per kete qellim“.

Sipas Marin Kelmendi, gazetar shumevjecar nga Peja, bashkepunimi ndermjet komunave te rajonit me gazetar  nuk eshte i mire.

„Prandaj edhe qellimi i OSBE-se ka qene qe t´i ftoj  zyrtaret e informimit ne menyre qe ata te jene me te hapur ne raport me gazetaret.  Une falenderoj sOSBE-ne per kete trajnim per gazetaret dhe zyrtaret e informimit, i cili do t´na sherbej qe te zgjerojne tematiken e tyre dhe aq me shume se si ta procedojne tutje profesionin e tyre. Mbi te gjitha, falenderoj ligjeruesit e cilet na kane sjell informata te reja sidomos per gazetarine hulumtuese“.

Jo ne te gjitha komunat ngec bashkepunimi

Zeqir Mehmetaj, drejtor i Radio-Fontanes ne Istog, thote se bashkepunimi me komunen e tij eshte ne nvielin e duhur:

„Raportet e mediumit tone Radio Fontanes me ato komunale jane mjaft te mira. Kemi nje bashkepunim te ndersjelle me Zyren e Informimit, ku si problemet poashtu edhe te arriturat i realizojme nepermjet kesaj zyre e cila eshte edhe zyre e kryetarit.  Ndersa, ky trajnim treditor na ka dhene nje pervoje krahas mbreses se vecante te shkembimit me koleget tane. Para se gjithash, vlen te permendeim shkembimin e pervojave me mediume te rajonit ku pervec kesaj nga ligjeruesit kemi mesuar gjana te reja, te cilat besoj kane qene te fobishme per te gjithe ne“.

Perderisa, per Zeki Vehapin gazetar shumvjecar I Radio Gjakoves, trajnimi ishte I dobishem per  shume arsye si per zyratret e informimit porashtu per gazeztaret.

„Sidomos per ne gazetaret,  qe jemi te ballafaqur cdo dite me problemin e marrjes se shpejt te informaconit per te reaguar te opinioni me shkrimet tona. Mendoj qe bashkepunim ne kete drejtim ne Gjakove eshte i mire. Mirepo ,sic u tha ne trajnim, kerkohet qe edhe Zyra per Informim te jete ne sherbim te gazetareve, cfare eshte edhe ne te miren e tyre poaq sa eshte ne te mire tonen dhe te opinionit“.

Zyrat e informimit ne decan dhe junik mjaft efikase

Se bashkepunimi me mediat eshte ne interes reciprok shumica e zyrtareve oer informim jane te vetdishem. Nder ta eshte edhe Drenusha Gaxherri, nga Zyra e Informimit ne Juni, e cila flet per nje bashkepunim mjaft te frytshem me mediat.

„Bashkepunimi  jone me mediat ne pergjithesi eshte mjaft i mire. Shpresoj te vazhdoj keshtu edhe me tutje, ndersa ka trajnim ka nxit nje bashkepunim me te madh me mediat tjera. Mbi te gjitha, nje bashkepunim me te mire dhe me te drejt ndoshta“.

Perderisa,Yllarta Thaci nga Zyra per Informim e komunes se Decanit, krahas bashkepunimit te mire me gazetaret ajo permend edhe sfidat me te cilat perballet gjate shperndarjes se informacionit nga kjo zyre.

„Bashkepunimi me koleget gazetar ne komunen e Decanit por edhe me ata te komunave te tjera, eshte i shkelqyehem dhe ky trajnim trefitor ka lidhur edhe me teper raportet  mes nesh. Mirepo, problemi kryesor eshte ai qe sjell deri te percjellja e  fakteve qe duhet t´iu japim gazetareve. Megjithate, trajnime te tilla jane gjithmone te mireseardhura dhe na lehtesojne edhe me teper menyren e komunikimit me gazetar.  Prandaj, falenderojme OSBE-ne dhe shpresojme qe takime te tilla t´na sjellin edhe ne te ardhmen“.

Secili t´I dale perballe pergjegjesise se vet

Sipas Hyre Tejecit nga Instituti I Medias, redaktore ne Radio Kosove dhe fituese e cmimit  nderkombtar per gazetari „Lorenzo Natalie”: „Nje gazetar I mire do duhej te perqendrohej ne njohjen e ligjeve dhe e te drejtes se tij I gazetar, ne menyre qe te jete sa me I pergatitur per te arritur deri tek informata e fakte te cilat do t´ia perqoje publikut“.

Agron Bajrami, analist politik dhe kryeredaktor ne Kohen Ditore sugjeron qe secili t´I dale perballe pergjegjsise se vet: qe gazetaret te respektojne obligimet e veta, mediat kodet e veta, standardet profesionale, ndersa autortietet e Kosoves lokale dhe qendrore, te respektojne ligjet e miratuara ne Kuvendin e Kosoves.

„Pra, Ligjin per Transparence, Ligjin per Qasje ne Dokumente Zyrtare dhe t´iu ndihmojne gazetareve te bejne punen e vet sa me mire, me qellim te informimit te publiku gje e cila do t´iu shkaktoje telashe njerezve ne pushtet,sigurisht. Mirepo problemi nuk eshte ne ate se dikush po regon cfare po ndodh, por nga ata qe nuk e marrin pergjegjesine e vet . prandaj, pushetetaret, ne vend se te fajsojne mediat qe po bejne probleme do duhej te shohin se pari se cfare bejne ata vet“.

Gazetaria hulumtues- gjini e veshtire per t’u trajtuar ne rrethanat aktuale ne Kosove

Ilire Zajmi nga Instituti I Medias,  e cila ka raportuar edhe nga zonat e luftes  mendon se:  “Nje prej mjeshterive te gazetarise hulumtuese eshte aftesia te sqarosh thjeshte, bindshem dhe kuptueshem gjithe informacionin e mbledhur sI dhe te dije te lexoje gjurmet per te zbuluar ate qe disa persona, grupe te fuqishme, institucione qeveritare dhe joqeveritare deshirojne ta mbajne jashte optikes se opinionit”.

Nje gjini gazetarie kjo mjaft e veshtire per t´u zhvilluar ne rrethanat aktuale te lirise se kufizuar te medias ne Kosove, mendon Agron Bajrami, sipas te cilit:

“Ekziston nje ngritje ne nivelin e gazetarise hulumtuese ne Kosove-pohon z.Bajrami, sipas te cilit -Sigurisht, kjo vjen edhe ngaqw  legjislacioni ka nis te permiresohet dhe ekzistojne me shume mundesi per gazetaret qe te vine deri te informatat e sakta per problemet e medha dhe te thella qe kemi ne sferen e krimit te organozuar, te korrupcionit, etj. Dhe ajo sigurisht eshte e kufizuar per faktin se ekziston nje presion ekonomikndaj mediave, por edhe nje ambient I pasigurt ne temat e caktuara qe trajtojne gazetaret”.

Punetoria treditore ne Boge te Rugoves me korrespondentet nga komunat e Rajonit te Pejes  u zhvillua ne kuader te projektit “Rritja e rjedhes se informatave ndermjet komunave dhe mediave lokale ne Rajonin e Pejes”, organizuar nga Organizata per Siguri dhe Bahkepunim ne Eevrope(OSBE)-Zyra Rajonale ne Peje.