Çifti shqiptaro-serb-Violeta dhe Spasoje

21 maj 2010, Dojce Vele, Në gjysmëshekullin e kaluar, martesat e shqiptarëve të Kosovës me serbe kishin tejkaluar dallimet etnike dhe ishin bërë pothuaj modë. Por, edhepse sot martesa të tilla për shqiptarët janë të papranueshme, tashmë serbët e Kosovës po kërkojnë për nuse vajza nga Shqipëria dhe ka të tilla që iu përgjigjen.

Rruga zig zage e Bellopojës rreth dy kilometra në jug të Pejës, çon në një rrugicë që ndan dy shtëpi të banuara me serbë përballë së cilës shtrihet gjërë e gjatë fusha e mbjellur me kopshtije e grurë. Një e lehur e pareshtur qeni nga shtëpia fqinje, na përcjell deri në oborrin e një shtëpie të vogël në të cilën na mirëpret një grua e re.

Violeta, 29 vjeçare, shqiptare nga Shkodra qe një vit e gjysmë është martuar me Spasojën, serb nga Bellopoja e Pejës.

„Situata ishte shumë e rëndë dhe nisur nga ajo çfarë ka ndodhur, secili mund të pyes: „A është e mundur një martesë e tillë?“ Mirëpo, ja që kjo është e mundur! Ne kemi gjetur njeri tjetrin, dashurohemi, respektohemi dhe pajtohemi në çdo gjë. Unë jam serb i Kosovës dhe kjo shqiptare e Shqipërisë, por jemi si një shpirt i vetëm!“-thotë bashkëshprti i saj Spasoje Pavloviq.

Shqiptaret janë gra të rralla

Ndershmëria, çiltërsia, sinqeriteti, pedanteria dhe përkushtimi ndaj familjes janë virtytet që i veçojnë vajzat shqiptare nga të tjerat-mendon Spasoje, i cili s´mund të dëshirojë më tepër lumturi për veten e tij. Dy televizorë që flasin në shqip e serbisht, magnetofon që këndon muzikë të përzier dhe komunikimi në dy gjuhët, është atmosfera plot kontraste që përben përditshmërinë e këtij çifti shqiptaro- serb, të cilët presin fëmijën e parë. Por, ndonëse Violeta është katolike, Spasoje vet flet e vet vulos: “Pagëzimi i fëmijës do të bëhet në manastirin ortodoks, aty ku u bë edhe martesa. Edhe fëmijën do ta pagëzojmë si ortodoks, natyrisht. Ndërsa, emrin do ta gjejmë diku ne mes”.

Martesat shqiptaro-serbe dikur modë, por sot…

Në gjysmëshekullin e kaluar shqiptarët dhe serbët kishin tejkaluar dallimet etnike. Martesat e shqiptarëve me serbe ishin pothuajse modë dhe martesa te tilla kishin lidhur personalitete të njohura të asaj kohe. Martesa interesi dhe rrallë nga dashuria-mendon Nysreti, 45 vjeç nga Deçani.

„Ishin martesa politike, të kushtëzuara e të porositura nga njerëz të mençur për t´ia kushtëzuar pozitën tjetrit. Ne e dimë se politikanë më të njohur shqiptar ishin të martuar me serbe„-thotë Nysreti.

Bellopojë e Pejës

Mirëpo, për kohën dhe rrethanat aktuale, martesa të tilla si e Violeta Buçajt nga Shkodra e Shqipërisë dhe Spasoje Pavlloviqit nga Bellopoja e Kosovës, janë të pazakonta ndonëse ata janë të njëzëshëm sa iu përket zërave përreth.

„Admirimi është i madh nga të gjithë dhe paragjykimet nacionaliste as që më hynë në vesh. Unë s´jam fajtor për çfarë ka ndodhur dhe uroj të mos përsëritet kurrë më. Unë isha dhe mbetem kosovar dhe as tri ditë s´kam mundur të qëndroj në Serbi. E sa iu përket patriotëve të mëdhenj, do të zbehet edhe kjo një ditë…“-flet i bindur Spasoje.

„Nuk është mirë të paragjykohet askush. Një njeri që të pëlqen dhe të bën të lumtur, s´duhet parë në është serb, shqiptar a çkado tjetër. Një Zot kena t´gjithë. Para tij t´gjithë jena një!”-shton Violeta.

Në Kosovë ka shumë shkodrane të martuara me serbë

Violeta thotë se ka shumë shkodrane të martuara me serbë nga Serbia. Arsyet kryesore: migrimi i djemve shqiptar dhe ikja e vajzave serbe nga zonat rurale. Prandaj, parë nga ky kënd, vështirë të thuhet nëse martesa të tilla janë dëshirë apo më shumë nevojë për këta njerëz të dëshiruar familjes me çfarëdo çmimi…

„Prej Shkodre ka shumë vajza të martuara me serbë të Kosovës dhe të Serbisë. Djemtë nuk janë ma si dikur. Ikin në Itali, n´Angli e n´shtete tjera, tetanë kanë gra tjera për dokumente e vijnë e marrin tjetrën këtu. Unë kam një shoqe që është martu pas meje. Asht martu me dasëm, ka shku atje dhe pas tre muajve i ka thanë: “Shko n´Shqipni se je mërzit për familje”. Kur ka ardhë, i ka thanë: “Rri atje se këtu e kam gruan me fëmijë e shtatzënë me fëmijë tjetër“. Çka m´duhet shqiptar me tetana ato probleme? Atëherë ma mirë me u martu me çkado tjetër veç të jetë i mirë“-thotë Violeta.

Martesë me gjithëfarë çmimi?

Përgjegje e logjikshme për një vajzë të re. Mirëpo, jo të gjithë mendojnë kështu në Kosovë. Nysreti, 45 vjeç nga Deçani, thotë se mjafton të kthesh kokën vetëm dhjetë vjet pas që të bindesh se serbët për shqiptarët mbeten armiq të përbetuar:

„A pak ka arsye a? A pak, a?! Arsyeja ma e freskët, 250 vet i gjetëm dje a pardje n´varreza masive t´Serbisë e tash me u martu fmija jem me serb…? Kurre!-thotë Nysreti duke rrahur tavolinën.

Pas luftës në Kosovë, në Zyrën e Shërbimit Civil të KK të Pejës nuk është regjistruar asnjë martesë e serbëve. Dy vajzat e Shqipërisë të martuara me serb të Pejës, por edhe disa të tjera në Mitrovicë janë kurorëzuar në veri të Kosovës. Ndërsa, për faktin se serbët rrallëherë i raportojnë kurorëzimet apo shkurorëzimet në instituconet e Kosovës, Enti i Statistikave të Kosovës nuk posedon të dhëna të sakta rreth kësaj.

http://www.dw-world.de/dw/article/0,,5599498,00.html 

Leave A Comment

Your email address will not be published.