Date Archives March 2009

Feith,ne viziten e tij te pare ne Decan

26 mars 2009, Radio Kosova & Blue Sky, „Ne nuk i njohim strukturat paralele në Kosovë dhe me rezultatet e zgjedhjeve komunale, do të zgjidhet edhe ky problem“-deklaroi Përfaqësuesi Civil Ndërkombtar Piter Fait, në vizitën e tij të parë në Deçan. Z.Fait tha poashtu se, Zyra Rajonale në Pejë do të punojë në ndërtimin e besimit në mes të komuniteteve dhe Zonat e Veçanta do të implementohen në të mirë të të gjitha komuniteteve. 

“Epopeja e Dukagjinit”

24 mars 2009, Radio Kosova & Blue Sky, “Kosova do te punoje fuqishem ne jetesimin e shtetit sepse bazament i ketij shteti eshte gjaku i deshmoreve dhe martireve te lirise”-u tha ne manifestimin qendror “Epopeja e Dukagjinit”, ne Gllogjan ku moren pjese perfaqesues institucionesh vendore dhe nderkombtare, delegacione te partive politike te Kosoves dhe te shteteve te rajonit dhe mijera qytetare nga mbare Kosova dhe vise te tjera shqiptare.
Shenimi i 11-te vjetorit te shperthimit te luftes frontale ne Dukagjin dhe 10-te vjetori i nderhyrjes se forcave te NATO-s ne Kosove, filloi me homazhe dhe kurora lulesh ne varrezat e deshmnoreve te cilet prehen ne Kompleksin Memorial “Deshmoret e Kombit”, ne Gllogjan, perderisa ne oren 12-te prane kulles eshte mbajtur Manifestimi qendror.
Murat Jashari: “Fale sakrifices se luftetareve dhe mbeshtetjes se aleateve u clirua Kosova”
Me kete rast, ne emer te familjeve te deshmoreve te Kosoves foli Murat Jashari, bir i familjes Jasharaj, e cila ktheu dinjitetin e kombit shqiptar, duke thene se te pershendesesh ne emer te kombit tend eshte nder dhe pergjegjesi. “Sot kujtojme natyrshem luften dhe qendresen e familjes Haradinaj dhe te luftetareve te Dukagjinit perballe forcave serbe dhe poashtu kujtojme NATO-n, Aleancen Veriatlantike e cila fale gjakut dhe sakrifices se ketij vendi nje here ne historine e saj 50 vjecare u gjend afer vendit tone per ta cliruar.Dhe fale kesaj mebshtetjeje ky vend u be shtet dhe ne jemi te lire”-tha Jashari.

Blerim Shala: “24 marsi, kthese historike per popullin e Kosoves”
Manifestimin e pershendeti ish koordinatori i Grupit te Unitetit, publicitsi Blerim Shala, i cili me kete rast tha se 24 marsi nuk nuk njeh kohe as harrese. “Sepse ai ka siguruar perjetesine nder ne ne Kosove,si kalendar i prishjes se kobit historik dhe i ndreqjes se fatit si popull e ka 24 marsin e gllohgjanit si njeren nder ditet me te medha”, tha Shala.
Mushkolaj:”Sot,pervjetori i epopese se Dukagjinit, NATO-s dhe i aleateve ne mbrojtje te se drejtes per liri”

Ne emer te Organizatës se Veteraneve të Luftës për zonën e Dukagjinit, foli Abdyl Mushkolaj i cili nder te tjera tha se: “Jemi sot ketu ne vendin e luftes dhe te betejave te medha per lirine tone, ne 11 te vjetorin e epopese se Ushtrise Clirimtare te Kosoves ne Dukagjin dhe ne 10-te vjetorin qe mund ta quajme epope e nato-s dhe e miqve tane nderkombtare ne mbrotje te se drejtes sone per jete liri e shtet. Jemi ketu te gjithe, ne kujtim te perbashket per te gjithe ata qe me renjen e tyre u perjetesuan”, tha Mushkolaj.

Nderkohe qe porosia e ish komandantit te Zones Operatvie te Dukagjinit-tashme kryetar i Aleances per Ardhmerine e Kosoves Ramush Haradinaj eshte: “Jeto te tregosh histori te pashkruar. Kete histori te cilen jane mundu te na e marrin te tjeret. Por ne kemi jetuar pert´i dalur Zot vet historise dhe te vertetes sone. Askush nuk mund te na e marre ate, sepse historia dhe e verteta jone jemi vet ne!”-tha Haradinaj.
Manifestimi “Epopeja e Dukagjinit” u permbyll me një program te pasur kulturoro artistik nga estrada shqiptare. 

Kosovarët, dhjetë vjet pas fushatës ajrore të NATO-s

 24 mars 2009, Dojce Vele, Dhjetëvjetori I ndërhyrjes së forcave të NATO-s mbi caqet serbe ishte fundi I terrorit ndaj popullit shqiptar në Kosovë dhe fillimi I ndërtimit të një shoqërie të barabartë dhe demokratike, e cila për më pak se një dekadë shpalli veten shtet dhe u pranua si i tillë nga 56 vende të botës.

Fushata ajrore e NATO-s mbi caqet e policisë dhe ushtrisë serbe, pasoi me kundërpërgjigjën e këtyre forcave me vrasje, masakrim dhe deportim të popullit joserb të Kosovës…
„Ndërhyrjen e forcave të NATO-s e kam përjetu si gëzimin më të madh në jetën time. Kur kanë shpërthy bombat në Qabratin e Gjakovës, na është hap dera e dhomës nga presioni. Kam dalë jashtë saora dhe kam pa qiellin, duke pritur me padurim bombardime të tjera sepse jeta në geto ishte bërë e rëndë, e padurueshme. Pastaj vrasje, masakrime, deportime…” -kujton Curr Mazrekaj, gazetar shumëvjeçar I cili deri në çastin e fundit kishte qëndruar në Kosovë.
Kosova, pas luftës së vitit ‚98-‚99, përvec humbjes në njerëz ka trashëgoi një infrastrukturë të rrënuar. Duke qënë se investimet kryesisht u orjentuan në ngritjen e kësaj infrastrukture, në përmirësimin e gjëndjes sociale është bërë shumë pak. Ymer ymeri është vetëm  njëri nga banorët e Kosovës i cili megjithëse dikur punonte në ndërmarrje publike, sot jeton në një varfëri të skajshme:
„Kam punu 25 vjet në hekurudhë, 6 muaj na kanë dhënë nga 100 mark, 6 muaj nga 50-të, e më vonë e këputën krejt. Tash jetoj tuj sharru dru nëpër qytet kush ka nevojë. Nuk kam as pension e as ndihmë tjetër…“.
Pr. dr. Husnija Bibulica, boshnjak, i cili ligjëron në Fakultetin e Biznesit, në Pejë, i dyti në gjuhën boshnjake krahas Fakultetit të Edukimit, ne Prizren, thote se:
„Përvec qështjes së sigurisë, e cila ishte një problem që u tejkalua shpejt, mund të thuhet se komuniteti boshnjak krahas gjëndjes së rëndë ekonomike gjithnjë e me pak mendojnë të migrojne. Ata duan të kapin fillin e jetës këtu, në Kosovë, të cilën e kanë pranuar si shtet të tyre“.
„Një pjesë e komunitetit egjiptas, dhjetë vjet pas është gjetur mjaft mirë. Mirëpo, një pjesë e cila ka trashëgu një infrastrukturë më të dobët edhe ekonomike edhe arsimore e ka vështirë të integrohet. Kriza ekonomike ka bërë të veten. Shkalla e papunësisë është mjaft e lartë. Prandaj, unë kisha me thanë se për dallim nga komunitetet e tjera, komunitetin egjiptian e preokupojnë probleme socio-ekonomike“-thotë për popullin e tij, Xhevdet Neziraj, deputet në Parlamentin e Kosovës.
Sipas Sllobodan Petrovic, serb, I cili punon si shef i nënzyrës për Komunitete në Gorazhdevc thotë se tashmë problemi për serbët në Kosovë është papunësia.
“Dhe, për të mbajtur serbët në Kosovë duhet t´I qasemi porblemit seriozisht. Ështe thelbësore të hapim vendpunime të reja dhe të zvogëlojmë ndihmën humanitare, që të mos krijojmë nga punëtori, parazit. Me kredi të ndryshme t´iu mundësojmë hapjen e bizneseve familjare në mënyrë që të zvogëlojmë numrin e të papunëve. Mendoj se me një klimë normale politike, kjo do të ishte zgjidhja më e mirë”-thotë Petrovic.
Perderisa, Curr Mazrekajt, shqiptar I mjafton fakti se ai tashmë ka lirinë në shtetin e tij të ri.
„Jeta në Kosovë i ka problemet e veta. Por, mbi të gjitha unë tash kam lirinë dhe kjo është pasuria më e madhe për mua. Kjo do të duhej të mjaftonte për të gjithë shqiptarët e Kosovës, sepse lirinë dhe shtetin nuk i kishim kurrë. Por, tash kemi një betejë tjetër: atë të ndërtimit të shtetit të Kosovës“-thotë Mazrekaj.
Ndërhyrja 11-të javore e Aleancës Veriatlantike në Kosovë kujtohet si një ngjarje e cila i dha fund kobit shumëvjecar të shqiptarëve të Kosovës, solli mundësinë për jetë të barabartë të të gjitha komuniteteve që jetojnë në Kosovë, ndërsa vet Kosovës i hapi rrugë drejt gjirit të familjes evropiane.
Dhjetë vjet pas, Kosova është shtet i pavarur i njohur nga 56 shtete të botës.
Ajete Beqiraj, Dojce Vele

Në Ditën Ndërkombtare Kundër Tuberkulozit

24 mars 2009, Dojce Vele, Në krahasim me vitet e kaluara, numri i të prekurve nga sëmundja e tuberkulozit, në Kosovë, ka shënuar rënje. Falë mbështetjes së fuqishme të Fondit Global për Luftimin e Sëmundjes se Tuberkulozit, HIV-it dhe Malarjes, numri i pacientëve të prekur nga kjo sëmundje me vdekshmëri të lartë për herë të parë në Kosovë ka rënë nën njëmijë.

“Unë vuaj prej mushkërive. Nuk e kam dit se e kam tuberkulozin, derisa kam nis me vjell gjak. Atëherë m´kanë pru n´spital, m´kane kontrollu n´rentgen e m´kanë shtri qe gati dy muaj. Tash kam me nejt edhe dy javë“-sqaron pacientja Shkurte Salihaj nga Zhakova e Klinës, të cilën e gjejmë të shtrirë në njërën prej dhomave të Repartit për Sëmundjet e Mushkërive, në Pejë,.
Dr. Nasir Pajaziti,Pneumofiziolog
„Kjo është tuberkulozë aktive. Pacientja ka me ndejt dy muaj këtu dhe nëpërmjet repartit tonë do të shërohet edhe katër muaj në shtëpi“-sqaron shefi i repartit Nasir Pajaziti, pneumoftiziolog, i cili vjen me situatën aktuale të këtij reparti që dikur funksiononte si „Spital për shërimin e tuberkulozit dhe sëmundjeve tjera të mushkërive“.
„Momentalisht i kemi 42 shtretër, 13 janë për tuberkuloz dhe të tjerët janë për pulmologji. Përpara kemi pas shumë ma shumë raste tek fëmijët, qe një vit e gjysmë nuk e kemi asnjë fëmijë. Ndihmën më të madhe e kemi nga Fondi Global“.
Megjithëse me një traditë 88 vjeçare, me 22 reparte, 557 punëtorë, prej tyre 107 mjek specilaistë dhe 300 motra medicionale, Spitali Rajonal I Pejës ka një kapacitet të vogël për të përmbushur nevojat e pacientëve që vuajnë nga kj sëmundje. Por, ky spital, ku adresohen 400 mijë banorë nga pesë komuna të Rajonit, së shpejti do të ketë një zgjidhje për tuberkulozin, e njohur si sëmundje e vuajtjes dhe e skamjes. Sepse, në kuadër të pesë projekteve kapitale të Ministrisë së Shëndetësisë me vlerë prej afro dy milionë eurosh, hyn edhe Spitali për Sëmundje të Krahërorit, 100 shtretër prej të cilit do të jenë  vetëm për sëmundjet e tuberkulozit, duke qënë se trajtimi kryesor do të bëhet në shtëpi.
„Por, ky spital do të ketë një të veçantë- thotë drejtori I përgjithshem I Spitalit Rajonal të Pejës, dr.Skender Dreshaj-Se, tashmë janë rastet rezistente në terapi, të cilat pastaj paraqesin një problem jashtëzakonisht të madh. Ndërsa, ky spital do të ketë një qendër të trajtimit të rasteve me tuberkuloze  rezistente në terapi klasike. Kjo da ta veçojë këtë spital në nivel kosovar dhe rajonal“.
 Drejtori Skender Dreshaj 
Në Kosovë, që nga viti 1999 ekziston Programi Kombtar për Luftimin e Tuberkulozit, nëpërmjet të cilit bëhet diagonostifikimi I hershëm dhe trajtimi i pacientëve, megjithëse jo gjithnjë arrin të shtrihet në të gjitha zonat. Por, në kuadër të tij, që nga viti 2006 impelementohet projekti I Fondit Global per Luftimin e Sëmundjes së Tuberkulozit, HIV-it dhe Malarjes, prej të cilit përfitojnë mbi 80 shtete në zhvillim.
„Në kuadër të këtij projekti janë realizuar më sukses rehabilitimi I shumë njësive antituberkulare, departamente, repartee dhe laboratorë për diagnostifikimin e tuberkulozit, blerja e aparaturave si dhe blerja e barërave,  e cila çdo vit merr 50 mijë euro nga shuma e përgjithshme e projektit prej 3 milione e 900 mijë dollarësh-shpjegon koordinatori i këtij projekti, Bahri Tigani, pulmolog.
Sipas z.Tigani, në krahasim me vitin 2000 kur numri i pacientëve me tuberkulozë në Kosovë ishte 1,776, në vitin 2008 numri i pacienteve ka rënë në 948. Kjo është herë e parë që në Kosovë regjistrohen më pak se njëmijë pacientë me këtë sëmundje, e cila brënda vitit sjell vdekjen e rreth 2 milionë njerëzve në botë.
Ajete Shaban Beqiraj, Dojce Vele

Në përkujtim të Xhemë Ferizit

21 mars 2009, Radio Kosova, Në përkujtim të veprës së patriotit Xhemë Ferizi, sot, në Kodrali të Deçanit është mbajtur tubim përkujtimor, në të cilin moren pjesë familjar të dëshmorëve, zyrtar komunal, pjesetare të shoqatave të dala nga lufta e UÇK-së si dhe qytetarë të shumtë. Në nderim të veprës së Xhemë Ferizit, është zbuluar pllaka përkujtimore.

“Nuk ka njeri më meritor se Xhemë Ferizi për një copë varr në tokën tonë të përgjakur dhe një pllakë përkujtimore në nderim të këtij luftëtari i cili nuk kishte lënë vend pa e ngritur grushtin lart bashkë me flamurin kombëtar-tha ne fjalen e tij Rasim Selmanaj, deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës dhe kryetar i Degës së AAK-së, në Deçan, i cili foli per  veprën e këtij patrioti të devotshëm.

Selmanaj: “Baca Xhemë ishte ne balle te gjakimeve shqiptare per liri”

“Sepse Baca Xhemë nuk i frikësohej katrahurës që e kishte pllakosur vendin, ai kishte dëshmuar më së miri në kohën kur me bastunin e tij midis tregut kishte qëlluar milicin famëkeq të njohur në popull me shkurtesën Veka-gjest i cili, sipas Selmanajt, nuk ishte e bëma e parë as e fundit Bacës Xhemë. Ndërsa, kjo pllakë dhe ky homazh marsi mbuluar me borë të kthen gjithsesi në pranverën e demonstratave shqiptare të vitit ´81 për Republikën e Kosovës, në kohën kur Baba Xhemë ishte në ballë të gjakimeve shqiptare për liri dhe shtet ta pavarur.”
Në përkujtim të veprës së patriotit Xheme Ferizi, në fshatin e lindjes në Kodrali, u bë edhe zbulimi i pllakës përkujtimore, ku siç u shpreh z.Selmanaj, “varri po i bëhet histori dhe eshtrat po i prehen të qetë në tokën e lirë Kosovës”.

A ka diskriminim racor në Kosovë?

21 mars 2009, Dojce Vele, Për të gjetur përgjigje në këtë pyetje, në Ditën Ndërkombtare Kundër Diskriminimit Racor, mikrofoni i DË-së zbret në një lagje të banuar me komunitetin egjiptas, numri i përgjithshem i të cilëve në Kosovë është rreth 25 mijë.

 Ne familjen e Qamil Hotit
Në Baballoq, një fshat i banuar me shqiptar rreth 15 kilometra në juglindje të Deçanit, gjendet lagja “Pemishte”. Aty jetojnë 30 familje egjiptiane dhe 4 familje të komunitetit rom me gjithsejt 250 anëtarë. Se si ndjehet një egjiptase në një mjedis ku mbi 95 per qind të njerëzve që e rrethojnë i përkasin komunitetit shqiptar, këtë përgjigje na e thotë Florije Hoti, 44 vjeçare, nënë e katër fëmijëve:

“Për deri qetash, kurrë s´kemi pas problem. Kam shku në kurse të ndryshme, në aktivitete të grave, jemi ul të gjitha në një tavolinë dhe jam ndjerë e barabartë me të gjitha!“
Qamil Hoti, përfaqësues i kësaj lagjeje, thotë se në Pemishte fjala „diskriminim“ është e panjohur.

“Nuk ka diskriminim! Vet komuna e Deçanit nuk ka kanalizim, ndërsa lagja Pemishte, ka kanalizimin, ka rrymën në rregull dhe ka dy kilometra trotuar për nxënësit. Problemi i vetëm është uji i pishëm. Por, besoj se edhe kjo qështje do të zgjidhet. Dhe, di mund të them se ka diskriminim?”
Neziraj: Ne Kosove privilegjohet pakica serbe dhe diskriminohen pakicat e tjera

Por, sipas Xhevdet Nezirajt, deputet i partise egjiptiane “Iniciativa e Re Demokratike e Kosovës”, “komuniteti egjiptian I cili flet me gjuhën dhe jeton me traditën shqiptare, është i diskriminuar nga vet qeveria e Kosovës dhe bashkësia ndërkombtare”.

“Ka diskriminim!-pohon deputeti Neziraj-Dhe, unë mar vetëm një shembull: derisa komunitetit serb që një vit i lihen 350 vende të punës në Policinë e Kosovës dhe marrin paga nga Buxheti i Kosovës duke e bojkotuar, komunitetet e tjera konkurojnë që të veshin atë uniformë dhe nuk iu jepet mundësia. Ose në  KEK, PTK dhe Doganë, komuniteti egjiptian është mjaft i interesuar që të punësohet, mirëpo aty vendet janë të rezervuara m per komunitetin serb. Ta marrim rastin e fundit kur komuniteti serb nuk do të paguajë as rrymën, ndërkohë që e njejta po ndodh edhe në Fushë Kosovë me komunitetin egjiptian dhe ashkalijë. Atëherë, përse nuk lirohen edhe këta nga pagesa? Këto jane fakte që bëjnë të kuptojmë se në  Kosovë ka diskriminim racor!”


Sipas z. Hoti, i cili është edhe zyrtar për Komunitete në Kuvendin Komunal të Deçanit, shkalla e ulët e arsimit është pengesë kryesore për qasjen e këtij komuniteti në konkurset për vendpunime.
“Unë kam sjell vet pllakatat për radhitje në Forcën e Sigurisë së Kosovës, por nuk kam pas njerëz me shkollë të kryer. Kam pas rastin me i marr katër zjarrfikës nga kjo lagje, por nuk kanë pas shkollë të kryer! Atëherë, nuk muj me thanë se ka diskriminim, sepse nuk i ka fajet asnjeri e ndoshta as prindi I vet, kur përsoni nuk ka shkollimin adekuat!”


A ka Kosova vendpunime rezerve? 
Xhevdet Neziraj, deputet 


Deputeti Neziraj sheh situaten pak më ndryshe. Ai pohon se bëhen dallime mes komunitetesh dhe sjell shembull konkret.


“Kohëve të fundit ka qënë një konkurs për doganiere dhe aty kanë konkuru pesë-gjashtë djem egjiptian me fakultet të kryer, por nuk janë ftuar as në intervistë. Kur kanë kërku përgjigje se përse nuk janë thirr në intervistë, ju është thënë se konkursi është i hapur vetëm për komunitetin serb.A nuk është ky diskriminim?!”-thotë z.Neziraj, sipas të cilit për shkak të lidhjes së ngushtë me gjuhën dhe traditën shqiptare, komuniteti egjiptian gjatë regjistrimit të vitit 1981 është regjistruar si shqiptar. Nisur nga kjo, është e vështirë të dihen shifrat e sakta, megjithëse  sipas deputetit Neziraj, në Kosove aktualisht jetojnë mbi 25 000 egjiptianë, pjesa më e madhe e të cilëve është e përqëndruar në Rrafshin e Dukagjinit. 


Dita Ndërkombëtare kundwr Diskriminimit Racor u shpall nga Organizata e Kombeve të Bashkuara, me 1966, për të shënuar ngjarjen tragjike të 21 marsit të vitit 1960, kur në Sharpeville të Afrikës së Jugut u vranë demonstruesit paqësor gjatë një proteste kundër aparteidit.

Si jetohet në një fshat serb 10 vjet pas Rambujesë?

17 mars 2009, Dojce Vele, Konferenca e Rambujesë ishte rasti i fundit për një zgjidhje paqsore mes Serbisë dhe Kosovës. Por, si jetohet në një fshat të dominuar nga popullata serbe dhjetë vjet pas?

Sllobodan Petrovic
Fshati Gorazhdevc, rreth 7 kilometra ne juglindje te Pejës,  me një hapësirë 960 hektarëshe i ka reth 1000 banorë, 95 per qind të cilëve i takojnë komunitetit serb. Përfaqësuesi i këtij fshati, Slobodan Petroviç, tërheq një diagonale dhjetë vjet pas Konferencës së Rambujesë.
„Për komunitetin serb nga Konferenca e Rambujesë ka ndryshuar shumëçka dhe jeta është shumë më e vështirë se që ishte atëhere. Se pari, numri i serbve që jetojnë këtu është shumë më i vogël, sepse pas kësaj konference ndodhën kthesa të mëdha si bombardimet e NATO-s, ardhja e forcave të KFOR-it, futja e Kosovës nën administrim ndërkombtar. Por, tash gjëndja është pak më e volitshme sa i përket lëvizjes së lirë dhe sigurisë, megjithëse gjendja ekonomike sikur edhe për komunitetet e tjera, vështirëson jetën gjithnjë e më shum.“
Peja, megjithëse me humbje në njerëz dhe në pasuri, gjatë kesaj dekade kishte një zhvillim të hovshëm si në ngritjen e infrastruktures se rrënuar poashtu edhe në kthimin dhe integrimin e pakicave.
 „Por, megjithëse komuniteti shqiptar përkundër pësimeve të mëdha gjatë luftës e ka tejalur vetveten dhe është orjentuar kah e ardhmja së bashku me komunitetet e tjera, kjo nuk ka ndodhur edhe me komunitetin serb-thotë kryetari I Kuvendit Komunal të Pejes, dr.Ali Berisha-Komuniteti serb ka pas vështirësi në kuptimin e ralitetit të ri në Kosovë, ku të gjithë duhet të jetojnë të barabartë. Por, ajo që reklamohje se me shpalljen e pavarësisë do të pasojë shpërngulja e komunitetit serb, kjo nuk ka ndohur. Perkundrazi!“
 Kryetari Ali Berisha 
Por, se sa është i integruar komuniteti serb në shoqërinë kosovare dhe sa e mirëpresin ata vullnetin e komuniteteve të tjera për një të ardhme të përbashket, këtë përgjigje kërkojmë në Gorazhdevc. Këtu, në njërën anë funksionojnë: Zyra Komunale për Komunitete, Zyra për Punë dhe Mirëqënje Sociale si dhe Zyra Ndërlidhese për të Drejta Ligjore, në kuadër të institucioneve të Republikës së  Kosovës, si dhe në anën tjetër, Shkolla fillore dhe e mesme që zhvillon mësimin me planprogram të qeverisë së Serbisë si dhe një ambulancë, e cila financohet nga qeveria e Serbisë.
„Dhe kjo është e vështirë për t´u kuptuar-thotë Slobodan Petrovic, i cili është edhe shef i Zyrës Lokale për Komunitete-Shkolla dhe ambulanca janë vendet kryesore për punësim, ku në të parën i kemi të punësuar 50 veta ndërsa në të dytën, 20-të. Shkolla punon me plan program të Serbisë dhe asnjëherë nuk kemi pasur presion që të punojmë me planprogram të institucioneve të Kosovës, cfarë është një shenjë tolerance. Ndërsa, të 7 policët serb që i kishim të inkuadruar në Policinë e Kosovës nuk punojnë më, gjë e cila për mua është e pakuptimtë se si njeriu refuzon të punojë në vendin e vet, në fshatin  e vet kur për pune të tjerët shkojnë edhe në Afrikë?“
Ambulanca e Gorazhdevcit është në kuadër të Qendrës Shëndetsore në veri të Mitrovicës, e financuar nga Ministria e Shëndetsisë së Serbisë.
„Në ambulancë kemi prezencë të përhershme të dy mjekve dhe dhe motrave medicionale. Pacientëve ndihma e parë ju ofrohet në Pejë ku janë laboratoret për analiza, por rastet e rënda transferohen në pjesën veriore të Mitrovicës. Se, edhe pse Spitali i Pejës ka ofruar shërbimet e tija, ato shfrytëzohen shumë rrallë, sepse edhe më tej mungon besueshmëria e komunitetit serb ndaj personelit shqiptar. Se sigurisht, rrugëtimi deri në Mitrovicë për një të sëmurë në gjëndje kritike nuk është zgjidhja më e mirë“.
Srboljub Dakic,ish polic i PK-se
Por, a kanë provuar banorët e këtij fshati të orjentohen kah institucionet e Republikës së Kosovës, banorë të së cilës edhe   janë?
„Po shikoni Pikë së pari, pagat e vogla të institucioneve të Kosovës nuk janë joshëse-përgjigjet Petroviç. Psh, kur qeveria e Kosovës ofron 200 euro për mjekun në Pejë dhe qeveria e Serbisë ofron 700-800 euro këtu në Gorazhdevc, për kënd do të punonit më parë në një profesion problematik dhe me përgjegjeëi, i cili në këtë situatë  merr edhe ngjyrim politik? Dhe, përderisa qeveria e Kosovës paguan në mënyrë kaq të mjerë, nuk mund të presë që institucionet e saj të funksionojnë si duhet“-përgjigjet Petroviç, i cili nuk do t´ia dijë në është kjo pafuqi e qeverisë së Kosovës për të ofruar më shumë për të gjithë qytetarët e saj, apo mençuri e Qeverisë së Serbisë për të dhënë më tepër se ka, për t´i mbajtur peng serbët e Kosovës shumica prej të cilëve edhe ashtu vazhdojnë të jenë kthyer kah Beogradi.
Ajete Beqiraj, Dojce Vele

Si jetohet në Gorazhdevc 10 vjet pas Rambujesë

17 mars 2009, Dojçe Vele. Konferenca e Rambujesë ishte rasti i fundit për një zgjidhje paqësore të konfliktit mes Serbisë dhe Kosovës.  Se si jetohet në një fshat të dominuar nga popullata serbe dhjetë vjet pas vendimeve që dolën nga kjo konferencë, rrëfen reportazhi i realizuar në Gorazhdevc.


Fshati Gorazhdevc, rreth 7 kilometra ne juglindje te Pejësme një hapësirë 960 hektarëshe ka rreth 1,000 banorë, 95 për qind e të cilëve i takojnë komunitetit serb. Slobodan Petroviç, shef i Zyrës Lokale për Komunitete hedh një vështrim diagonal, dhjetë vjet pas Konferencës së Rambujesë.

„Për komunitetin serb, që prej Konferencës së Rambujesë ka ndryshuar shumëçka dhe jeta është shumë më e vështirë se atëhere. Së pari, numri i serbëve që jetojnë këtu është shumë më i vogël, sepse pas kësaj konference ndodhën kthesa të mëdha, si bombardimet e NATO-s, ardhja e forcave të KFOR-it, futja e Kosovës nën administrim ndërkombëtar. Por, tash gjendja është pak më e volitshme, përsa i përket lëvizjes së lirë dhe sigurisë, megjithëse gjendja ekonomike sikur edhe për komunitetet e tjera, vështirëson jetën gjithnjë e më shumë.“

Kryetari Berisha: “Komunieti serb nuk e pranon realitetin e ri në Kosovë”

Peja, megjithëse me humbje në njerëz dhe në pasuri, gjatë kësaj dekade kishte një zhvillim të hovshëm, si në ngritjen e infrastrukturës së rrënuar, poashtu edhe në kthimin dhe integrimin e pakicave.

„Por, megjithëse komuniteti shqiptar megjithë pësimet e mëdha gjatë luftës e ka tejkalur vetveten dhe është orientuar nga e ardhmja, së bashku me komunitetet e tjera, kjo nuk ka ndodhur edhe me komunitetin serb,” thotë kryetari i Kuvendit Komunal të Pejës, dr.Ali Berisha i cili shton se: Komuniteti serb ka pasur vështirësi të pranojë realitetin e ri në Kosovë, ku të gjithë duhet të jetojnë të barabartë. Por, ajo që reklamohej, se me shpalljen e pavarësisë do të pasojë shpërngulja e komunitetit serb, kjo nuk ka ndodhur. Përkundrazi!“

Strukturat paralele vështirësojnë integrimin e serbve në Kosovë

Por, sa i integruar është komuniteti serb në shoqërinë kosovare dhe sa e mirëpresin ata vullnetin e komuniteteve të tjera për një të ardhme të përbashkët, këtë përgjigje e kërkojmë në Gorazhdevc. Këtu, në njërën anë funksionojnë: Zyra Komunale për Komunitete, Zyra për Punë dhe Mirëqënie Sociale si dhe Zyra Ndërlidhese për të Drejta Ligjore, në kuadër të institucioneve të Republikës së Kosovës. Në anën tjetër, shkolla fillore dhe e mesme, që zhvillojnë mësim me programe mësimore të qeverisë së Serbisë si dhe një ambulancë, e cila financohet nga qeveria e Serbisë.

„Dhe kjo është e vështirë për t´u kuptuar”, thotë Slobodan Petroviçi, i cili është edhe shef i Zyrës Lokale për Komunitete. “Shkolla dhe ambulanca janë vendet kryesore për punësim: në të parën kemi të punësuar 50 vetë, ndërsa në të dytën, 20 vetë. Shkolla punon me program mësimor të Serbisë dhe asnjëherë nuk kemi pasur presion që të punojmë me program mësimor të institucioneve të Kosovës, gjë që është një shenjë tolerance. Ndërsa, të shtatë policët serbë, që i kishim të inkuadruar në Policinë e Kosovës nuk punojnë më, gjë e cila për mua është e pakuptimtë, si refuzon njeriu të punojë në vendin e vet, në fshatin e vet, kur për punë të tjerët shkojnë edhe në Afrikë?“

Në Gorazhdevc investohet nga Kosova dhe Serbia

Ambulanca e Gorazhdevcit është në kuadër të Qendrës Shëndetsore në veri të Mitrovicës, e financuar nga Ministria e Shëndetsisë së Serbisë. „ Në ambulancë kemi prezencë të përhershme të dy mjekëve dhe dy infermiereve. Pacientëve ndihma e parë u ofrohet në Pejë, ku janë laboratoret për analiza, por rastet e rënda transferohen në pjesën veriore të Mitrovicës. Se, edhe pse Spitali i Pejës ka ofruar shërbimet e tija, ato shfrytëzohen shumë rrallë, sepse edhe më tej mungon besimi i komunitetit serb te personeli shqiptar. Se sigurisht, udhëtimi deri në Mitrovicë për një të sëmurë në gjendje kritike nuk është zgjidhja më e mirë“, thotë Petroviç.

Por, a kanë provuar banorët e këtij fshati të orientohen nga institucionet e Republikës së Kosovës, banorë të së cilës edhe janë?

„Pa, shihni! Pikë së pari, pagat e vogla të institucioneve të Kosovës nuk janë joshëse”, përgjigjet Petroviçi. P.sh., kur qeveria e Kosovës ofron 200 euro për mjekun në Pejë dhe qeveria e Serbisë ofron 700-800 euro këtu në Gorazhdevc, për kë do të punonit më parë, në një profesion problematik dhe me përgjegjësi, i cili në këtë situatë merr edhe ngjyrim politik? Dhe, përderisa qeveria e Kosovës paguan në mënyrë kaq të mjerë, nuk mund të presë që institucionet e saj të funksionojnë si duhet“, përgjigjet Petroviçi.

Ai nuk do t´ia dijë, në është kjo pafuqi e qeverisë së Kosovës për të ofruar më shumë për të gjithë qytetarët e saj, apo mençuri e Qeverisë së Serbisë, për të dhënë më tepër se ka, për t´i mbajtur peng serbët e Kosovës, shumica prej të cilëve edhe pa këtë vazhdojnë të jenë kthyer nga Beogradi.


Ajetë Sh. Beqiraj, DW

Italia kontribuon ne ruajtjen e trashegimise kulturore te Kosoves

15 mars 2009, Radio Kosova, Me mjetet e ndara nga qeveria italiane po restuarohen kater monumente kulturore ne Rajonin e Pejes. Projektet po realizohen nen mbikqyrje te organizates italiane “Intersos”, e cila ne kuader te ketij projekti mban edhe debate per vetdijesimin e opinionit per ruajtjen e kesaj trashegimie. 

Organizata italiane „Intersos“, e cila tash dhjete vjet funskionon ne Kosove dhe ka nje strategji te gjithanshme per ndihmesen e te gjitha komunteiteve. Krahas projekteve te shumta ne te kalauren, Intersos qe nga viti 2003 implementon nje program per mireqenjen sociale ne kuader te te cilit jane edhe projektet e lidhura me trashegimine kutlruore.
Zajmi:”Trashegimia kulturore eshte begati e te gjithe neve”
Samir Zajmi, nga organizata INTERSOS shpejgon se:  „Ketu perfshihen restaurimet fizike  te objekteve te caktuara si kisha, kulla, gjami dhe monumente te te gjitha komuniteteve qe jetojne ne Kosove. Ne konsiderojme se trashegimia kulturore duhet te shihet si nje trashegimi e perbashket, si nje begati jona dhe e tille duhet te promovohet dhe te prezantohet e suaza nderkombtare“.
Kane kaluar shtate muaj qekur Organizata e Kombeve të Bashkuara për Edukim, Arsimim, Shkencë dhe Komunikim (UNESKO), ka aprovuar kater projekt-propozime te Insitutit rajonal per Ruajtjen e monumenteve kulturore ne Peje, per restaurimin e kater monumenteve te kultures ne Rajonin e Pejes. Mjetet per kater projektet i ka ndare Ministria italiane e Puneve te Jashtme, ndersa puniemt do te kryhe nen mbikeqyrjen e organizates joqeveritare italiane “Intersos”.
Restaurim i kater monumente te rendesishme kulturore ne Peje dhe ne Decan
Drejtori i insitutit rajonal per ruajjtjen dhe mbrojtjen e monumenteve kuolturore ne Peje,mr.sc.Avdyl Hoxha, drejtor i Institutit Rajonal per ruajtjen e Monumenteve Kulturore, me seli ne Peje sjell hollësi per te kater objektet qe do te restaurohen: “Do te behet restaurimi i Xhamise se Teftedarit, gjamia me e vjeter ne komunen e Pejes. Aty eshte edhe nje tyrbe, ndersa xhaia thirret ndryshe edhe Xhamia e Pashallareve te Pejes. Restaurimi i Kulles se Mushkolajve,  prone e Insitutit per Mbrotjenne e Monumenteve te Kultures ne Decan, e djegur gjate luftes. Pas restaurimit, ajo do te mundt e shfrytezohet per veprimtari te ndryshme kulturore. Edhe ne Konakun e Manastirit te Decanit do te behen disa punime restaururese. Puna rreth ketyre kater projekteve parashihet te zgjas deri ne shtator te viti 2009. Kulla e Mushkolajve eshte 90 metra katrore, ndersa 42 metra ksatore eshte boborri. Prandaj, ne njekohesisht  kerkuam nga drejtoirai i urbanizmit dhe gjeodezise ne komune e decanit, percatimin e parcelles rreth Kulles se Muskolajve, ne mynre qe te mos kemi probleme neser me pronaret rreth asaj prone.
Prof. Maurizio Berti:”Trashegimia kulturore thesar i cili duhet mbrojtur nga te gjithe”
Dhe, trashegimia kulturoe e Rajonit te Pejes, per profesor Maurizio Bertin nga Itnersos eshte nje thesar i cili duhet ruajtur nga te gjithe.
„Keta shtate muaj te qendrimit tim ne Kosove, une kam pare nje diversitet kutluror dhe natyror i cili pasuron rajonin tuaj. Dhe une shpresoj qe secili prej nesh do te kontribuoje qe ta ruajme, ta konservojme dhe ta mbrojme kete thesar.”
Ne kuader te projekti „Diversiteti kulturor, dialogu nderkulturor, mbrotja e trashegimise dhe pajtimi ne Kosove“, i financuar nga qeveria italiane, mbahen edhe debate me komunitete te ndryshme me qellim te vetdijesimit dhe afrimit te tyre nepermjet kesaj trashegimie te perbashket dhe mbrojtjen e saj nga e gjithe.

IOM ndihmon Kosovën në parandalimin e trafikimit

4 mars 2009, Dojçe Velle. Sipas një raporti të Departamentit Amerikan të Shtetit “Kosova është vend burimor, tranzitor dhe i destinacionit për trafikimin e grave dhe të fëmijëve përbrenda dhe jashtë kufijve të Kosovës me qëllim tregtie dhe abuzimi seksual. Organizata Ndërkombtare për Migrim (IOM) po ndihmon në tërheqjen dhe rehabilitimin e këtyre viktimave nga Kosova dhe jashtë saj.

Gjatë vitit 2008, Policia e Kosovës ka mbyllur 74 lokale te dyshuara si dhe janë identifikuar dhe tërhequr 28 viktima të trafikimit, me të cilat abuzohej përbrënda Kosovës. Ndërkohë që, tërheqja e viktimave nga Kosova në shtetet tjera bëhet ilegalisht – pohojnë organet që merren me parandalimin e kësaj dukurie.

Organizata Ndërkombtare për Migrim, që nga viti 2000 është e angazhuar në të gjitha aktivitetet e ndërmarra në sferën e luftës kundër trafikimit. Sipas Bekim Ajdinit, zyrtar për informim i kësaj organizate, “IOM-i ka arritur të ndihmojë mbi 500 viktima të trafikimit, rreth 60 prej të cilave kosovare, ndërsa 440 viktima të tjera, nga shtetet e Evropës Juglindore.

IOM – ndihmë ekonomike dhe sociale për viktimat e trafikimit

Ndërsa, Organizata Joqeveritare “Kalabria”, në Prishtinë, është njëra ndër partneret e IOM-it, e cila merret me riintegrimin e viktimave të trafikimit si dhe me parandalimin e trafikimit të viktimave potenciale.

“Me mbështetjen e IOM-it kemi Programin për “Ndihmë Ekonomike dhe Sociale për Viktimat Potenciale të Trafikimit”, në rajonin e Mitrovicës, në Gjilan dhe në Prishtinë. Ne i kemi stërvitur këto gra e vajza, që të aftësohen për punë dhe ekzistencë, që mos të bien viktimë e trafikantëve, si dhe ato dy tri raste trafikimi që i kemi,të mos i kthehen asaj rruge sërish”, thotë Sevdije Bunjaku, drejtoreshë e kësaj OJQ-je.

Labinot Berisha, koordinator i Programit për Parandalimin e Trafikimit të Qenieve Njerëzore në qeverinë e Kosovës, vjen me përpjekjet e qeverisë kosovare për parandalimin e trafikimit: “Kosova, me Kodin e Përkohshëm Penal, parasheh luftimin e trafikimit të qenieve njerëzore dhe penalizmin e personave që merren me trafikim. Poashtu kemi Grupin Ndërministror, i cili harton politikat dhe programet e fushatave për parandalimin e trafikimit. Në korrik të viti 2008, Kosova ka aprovuar planin e veprimit 2008-2001, i cili përcillet me një strategji për luftimin e trafikimit, që koordinohet nga zv/ministri i Punëve të Brendëshme, Fatmir Xhelili, koodinator shtetëror për çështjen e trafikimit. Numri i viktimave nga 32 sa ishte në vitin 2007, në 2008-n ishte 27, prej tyre 17 kosovare, shifë shqetësuese kjo, për faktin se numri i viktimave kosovare është në rritje, si pasojë e gjendjes ekonomike dhe sociale”.

Problemet ekonomike dhe sociale-arsyet kryesore të trafikimit

Gjendja e rëndë sociale, problemet në familje si dhe nevoja për një jetë më të mirë, janë arsyet më të shpeshta të rrugës drejt skllavërisë moderne. Burimet e DW-së thonë se, shpeshherë viktima të tilla tërhiqen me viza të regullta në shtetet e Evropes, me qëllim të abuzimit nga trafikantët, të cilët në të shumtën janë shokë apo të afërm të tyre. Dhe, e tëra fillon kështu, rrëfen z.Bunjaku: “Ne dëgjojmë shpeshherë femra tek thonë se do të dal jashtë shtetit me punue, se këtu nuk shoh perspektivë. Të tillat mashtrohen lehtë nga trafikantët me premtimet për t´iu gjetur vende pune, rregullim statusi në shtetet perëndimore e për arsye të tjera. Ndërkohë vetëm flitet, por unë nuk di ndonjë rast të tillë!”-thote drejtoresha Bunjaku.

Krahas të dhënave të shumta, Bekim Ajdini, nga Organizata Ndërkombtare për Migrim, nuk mund ta konfirmojë një gjë të tillë.

“Në bazë të intervistave të viktimave, të gjitha rastet e trafikimit në drejtim të shteteve të Bashkimit Evropian, e kështu edhe në Gjermani, janë ilegale – shpjegon z.Ajdini. Zakonisht, këtyre nevojtarëve iu kanë premtuar një jetë më të mirë, apo zgjidhje për problemet e tyre. Dhe kështu, ata bien pre e mashtrimeve të trafikantëve të qënieve njerëzore”, thotë Ajdini.

74 lokale të mbyllura brënda vitit me dyshimin për trafikim

Ndërsa koordinatori Berisha shton se:”Duhet të bëjmë një dallim mes trafikimit dhe kontrabandimit të njerëzve ku destinacioni i të dyja palëve dihet. Por, se trafikimi i njerëzve nga Kosova bëhet në rrugë të ligjshme apo me viza të rregullta, ne nuk posedojmë asnjë informacion. Sigurisht, nëse vërtet ekziston diçka e tillë, kur vizat e ndryshme kanë destiancion abuzimin e viktimave, ne do të ishim të interesuar që të bashkëpunojmë me shtetin gjerman. Tash për tash, ju kumtoj zyrtarisht dhe në emër të qeverisë së Kosovës, se nuk kemi dijeni për asnjë rast të ndonjë abuzimi të kësaj forme që ju përmendni.”

Sipas të dhënave të Policisë së Kosovës, gjate vitit që lamë pas, në gjithë Kosovën janë mbyllur 74 lokale të dyshuara si dhe janë identifikuar dhe tërhequr 28 viktima të trafikimit, 17 prej të cilave nga Kosova. Për dallim nga vitet e tjera, dominon numri I viktimave kosovare të cilat vinë nga zona të ndryshme urbane dhe rurale, abuzimi me të cilat bëhet përbrënda Kosovës.

 
Ajetë Sh. Beqiraj, DW