Date Archives February 2009

Rruga Deçan-Plavë,projekt që bashkon apo përçanë?

Bjeshket e Nemuna qe lidhin Pejën dhe Deçanin

19 maj 2009, Dojçe Velle. Projekti i rrugës Deçan-Plavë e njohur si „Korridori i tetë“, është ndër projektet më të rëndësishme rrugore, që lidhin shtetet e Ballkanit mes vete dhe me Evropën. Por, ai  ka shkaktuar shumë përçarje mes komunave. Komuna e Deçanit insiston që pika e re me Malin e Zi të jetë Deçan-Plavë-Vermosh, ndërsa Komuna e Pejës në hapjen e rrugës Pejë-Qakorr-Plavë. Ndërsa, nga qeveria e Kosovës asnjë fjalë për këtë projekt i cili ishte prioritet i qeverisë së kaluar.

Janë Gryka e Rugovës dhe Gryka e Deçanit, dy rrugë të qyteteve perëndimore të Kosovës që çojnë kah gjiri i Bjeshkëve të Nemura në brezin kufitar Kosovë – Mal i Zi. Janë këto dy opsionet e mundshme për hapjen e një pike të re kufitare me Malin e Zi, e njohur tashmë si „Korridori i tetë“. Mirëpo, edhe pse mundësia e valorizimit të këtyre hapsirave me pasuri të mëdha natyrore dhe kulturore është me interes për tërë Kosovën, deri më tash, as njëra dhe as tjetra komunë nuk kanë ndonjë pergjegje nga qeveria aktuale. Mirëpo, ky projekt i cili radhitej ndër 25 projektet kapitale të qeverisë së kaluar, tash dy vjet ka mbetur nën hije, ndërsa sipas një deklarate të ministrit të tanishëm për Transport dhe Postëtelekomunikacion, Fatmir Limajt, “korridore me rëndësi të veçantë mbetën vetem korridori Morinë-Prishtinë- Merdare dhe korridori Prishtinë-Shkup”.

Komuna e Deçanit: Arterja rrugore me Malin e Zi- Deçan-Plavë-Vermosh.

Projekti i viteve 60-të për asfaltimin e rrugës Deçan-Plavë i cili u aktualizua në vitin 2005, pritej të fillonte në vitin 2007. „Rrugën Deçan-Plavë prej afro 130 kilometrash, një tunel në gji të Bjeshkës së Belegut do ta shkurtonte në vetëm 43 kilometra”, ishte insistimi i Kuvendit Komunal të Deçanit, i cili u pranua nga qeveria e atëhershme e Kosovës.

Mirëpo, për shkak të shtrirjes në 6 kilometra përgjatë zonës së veçantë të manastirit të Deçanit, ky projekt filloi të politizohej. Zëdhënësi Sava Janjiq pat dalur me propozimin për hapjen e një rruge anësore, një qarkore dhjetëra kilometra më të gjatë se rruga ekzistuese. Por, edhe pse komuna e Deçanit këtë ide nuk e miratoi menjëherë, rruga tranzitore ndërkohë ishte alternativa e vetme për të mundësuar realizimin e këtij projekti me interes për Kosovën. Projekti i rrugës Deçan-Plavë në vitin 2007 mori dritën e gjelbërt edhe nga kabineti i kryeministrit Sali Berisha, për mundësinë e shtrirjes deri në Vermosh të Shqipërisë.

Komuna e Pejës: Arterja rrugore me Malin e Zi:  Pejë- Qakorr- Plavë

Nga ana tjetër, në prag të hartimit të “Strategjisë dhe Planit Zhvillimor të Kosovës 2007/2013”, pushteti lokal i Pejës doli me propozimin për hapjen e një korridori me Malin e Zi përmes qytetit të Pejës. „Rruga 23 kilometërshe, Pejë-Qakorr-Plavë, 13-të prej të cilave tashmë janë të asfaltuara, do të ishte shumë më e shkurtër se rruga përmes Kullës, si pikë kufitare me Malin e Zi“, ishte qëndrimi i pushtetit të atëhershëm pejan, të cilin kryetari i tanishëm i Pejës Dr. Ali Berisha, e konfirmon edhe si insistim të qeverisë së tij.

„Realizimi i të dyja rrugëve është me interes vendi, por insistimi im është të realizohet rruga nga Peja, meqenëse përmes kësaj rruge lidhet qyteti i Pejës me Malin e Zi, me një qarkullim shumë më të shkurtër se sa ai përmes pikës aktuale kufitare të Kullës. Mirëpo, deri më tani nuk ka sinjale që do të fillohet me realizimin e këtij projekti dhe ne ende nuk kemi ndonjë përgjejge nga nivelet qeveritare“, thotë Berisha.

Hajdinaga: “Malit të Zi pro ndërtimit të rrugës ndërshtetrore me Kosovën”

Ish-ministri për Pakica në qeverinë e Malit të Zi dhe aktualisht kryetar i komunës së Ulqinit, Gëzim Hajdinaga, konfirmoi për Deutsche Wellen gatishmërinë e qeverisë malazeze për realizimin e projektit Deçan-Plavë, megjithëse nuk përmendi që projekti Qakorr-Plavë të jetë i njohur për qeverinë e Malit të Zi.

„Sa di unë – jo. Megjithëse shpresoj të kemi dhjetëra korridore, se kshtu komunkimi është edhe më i mirë. Pra, atje flitet për një korridor fare tjetër, segmentin rrugor Deçan-Plavë, që është një projekt me rëndësi për të tria shtetet: Kosovën, Malin e Zi dhe Shqipërinë”, thotë z.Hajdinaga.

Rruga Deçan-Plavë s’është prioritet për qeverinë aktuale

Megjithatë, që nga ardhja e qeverisë së re në Kosovë, asnjë lëvizje në këtë drejtim-thotë Sami Gjikokaj, drejtori për Buxhet dhe Financa në Kuvendin Komunal të Deçanit.

„Jo, ne nuk e dimë arsyen e kësaj heshtjeje edhe pse mjetet kanë qenë të ndara duke qenë se është projekt shumëvjeçar dhe ishte ndër priroitetet e qeverisë së kaluar. Edhe kompanitë tenderuese kanë përfituar tenderin, deri më tani nuk ka kurrfarë lëvizjeje në këtë drejtim“, thotë Gjikokaj.

Por, edhe pse jo gjithnjë të balancuara mirë: në infrastrukturën rrugore të komunës së Pejës vitin e kaluar janë investuaar 1.300.000 euro dhe sivjet do të investohen edhe rreth 4 milionë të tjera ndërsa  në komunën e Deçanit, katër milionë është shuma e përgjithshme e buxhetit të sivjemë ndërsa vitin e kaluar për të gjitha projektet kapitale ju ndanë vetëm 500 mije euro, investimet e qeverisë aktuale të Kosovës në infrastrukturën rrugore janë më të dukshme se kurdoherë. Megjithatë, vërejtja e të dyja komunave mbetet lënja nën hije e korridorit të tetë i cili është një arterje e rëndësishme që lidh shtetet e rajonit mes vete dhe me Evropën.

Ajetë Sh. Beqiraj/DW

Qytetarët e Kosovës: “Më shumë vendpunime për zvogëlimin e varfërisë”

17 shkurt 2009, Dojce Vele & Radio Kosova, Edhe një vit pas bërjes shtet, Kosova përballet me ekonomi të pazhvilluar, shkallë të lartë të papunësisë, varfëri ekstreme dhe korrupcion.  Si rrjedhojë, përvjetorin e pavarësisë populli I Kosovës e pret me ndjenja të përziera.

Ishte 17 shkurti i 2008-tës, dita kur fokusi i botës ishte kthyer kah Kosova, e cila pushonte besimplote se që atë ditë do të radhitej ndër shtetet e pavarura. Populli shqiptar e priste me padurim shpalljen e pavarësisë e të gjithë kishin përgjigje të njëzëshme: “Mezi kemi prit me e pa diten e sodit, e moti jemi duke e rpit…Prej 1912-tës e deri në ditë të sodit, vuajtje e kiamet. E sot, s´ka ditë ma t´madhe për popullin shqiptar!“
Për dallim, tek serbët e Kosovës, akti i shpalljes së pavaresise ngjalli pasiguri e skepticizëm. Vesna Spaleviç është ndër serbët e rrallë e cila dhjete ditë para shpalljes së pavarësisë, u kthy në Deçan me shpresën për një të ardhme në shtetin e Kosovës.
“Unë jam kthyer në Deçan me 28 janar 2008. Që don të thotë, rreth 20 ditë para shpalljes së pavaresisë së Kosovës”-thotë Vesna Spaleviç.
Por, sa i ka realizuar të priturat e qytetarëve pavarësimi I Kosovës dhe a ka ndryshuar diçka në standardin e jetës së tyre, një vit pas bërjes së Kosoves shtet?
“Send mbi këtë tokë! Shit dru vjet-shit sivjet. Erdh shpirti te hunda, pa punë, pa punë…E me honger po duhet përditë!”-thotë Mustafë Hyseni 55 vjeç, nga Bardhaniqi I Gjakovës, të cilin edhe sivjet e gjejmë me një karroce dru buzë rrugës, për shitjen e të cilit duhet të pres me javë.
“Si mos më keq! Nuk kam ujë as s´kam asgjë. Mos pyet fare! Megjithëse fqinjtë shqiptarë janë të mirë me mua dhe vinë e më vizitojnë, pavarësia e Kosovës në jetën time nuk ka ndryshuar asgjë”-përgjigjet 80-të vjeçarja, Velika Sharkoviç, nga Bellopoja e Pejës.
” Kosovën shtet e kam paramendu krejt ndryshe, me vendpunime të reja, pa përqarje të politikanëve. E kta, ai për veti-e ky për veti, e në fund po heç populli. Nxei karriket e mbushi xhepat për vete, e për popullin asgjë!”-thotë Milaim Hulaj, kamarier.
“Në standardin e jetës sime s´ka ndryshuar asgjë. Përkundrazi, ndoshta është edhe në rënje për shkak të gjëndjes ekonomike-thotë Rasim Tolaj, nga Deçani-Strukturat udhëheqëse do duhej krijuar më shumë vende pune, kur kemi parasysh një rini e cila çdo vit diplomon apo specializohet në profile të ndryshme e në fund mbesin pa punë!”
Në familjen tonë nuk ka ndryshuar shumë, përveç ngritjes e pagave të nivelit të arsimit. Por, sot kemi institucionet tona legale, kam pasaportë dhe letërnjoftim të shtetit tim dhe kjo më bën të lumtur dhe krenar!”-thotë Betim Qorraj, arsimtar, I cili Kosovën e pavarur e sheh nga një kënd tjetër.
Një vit pas kthimit, Vesna Spaleviç, mendon se në Kosovën e pavarur ka të ardhme për secilin.
“Përderisa të ketë punë, kudo mund të ketë të ardhme. Unë u ktheva para një viti, në Deçan-thotë Vesna. Në qershor fillova punën në Zyrën Komunale për Komunitete, ndërsa në dhjetor arrita të sjell në Deçan një projekt prej 40 milionë eurosh për ndërtimin e një impianti për riciklimin e mbeturinave, të cilin do ta implementojmë së bashku me komunitetin e këtushëm dhe autoritetet kosovare”-thotw Spalevic.
“Dhe, ne duhet të japim në vazhdimësi për shtetin e Kosovës-mendon arsimtari, Sadik Mazrekaj, nga Dranoci. Asnjëherë s´duhet thënë:”Bëra mjaft e tash do t´ndalem të pushoj!” Edhe qeveria, edhe strukturat tjera politike nuk do duhej të ndalen me kaq, sepse sot kemi shifra katastrofike të varfërisë së skajshme. Kemi një numër të madh të papunësisë. Një moshë relöativisht të re. Rreth 30 mijë krahë pune dalin në vit tek kosovarët. Pritet që politika të bëj edhe shumë në zvogëlimin e varfërisë. Se, sado që një pjese e popullit të ketë, kur nuk kanë të gjithë, qeveria nuk duhet me qenë të knaqun”.
Krahas sukseseve, Kosova edhe një vit pas bërjes shtet përballet me ekonomi të pazhvilluar, papunësi të madhe, varferi ekstreme dhe korrupcion, sot ajo shkëlqen në frymën festive të përvjetorit të pavarësimit të saj.
Ajete Beqiraj, Dojce Vele & Radio Kosova

Decani se shpejti me kanalizim

8 shkurt 2009, Radio Kosova, Shuma prej afro dy milione eurosh do te mundesonte realizimin e projektit te kanalizimit per ujerat e zeza, per qytezen e Decanit dhe fshatrat perreth. Decanasit tashme kane premtimin e qeverise dhe projekti pritet te filloje ne muajin maj. 

Decani, nuk eshte e vetmja komune e cila perballet me problemin e uejrave te zeza. Por, kjo qyteze eshte e vetmja komune ne tere territorin e Kosoves ne te cilen nuk eshte filluar asnje meter kanalizimi te ketyre ujerave. Faik Tofaj, drejtori per Planifikim Urban, Kadaster dhe Mbrojtje te Mjedisit thote per Radio Kosoven se:” Natyrisht, prioritet i komunes e Decanit ka qene ndertimi i rruges Decan-Plave dhe ndertimi i kanalizimit te ujerave te zeza per vendbanimet: Decan, Carrabreg i Eperm, Carrabreg i Poshtem, Beleg dhe Lluke e Eperme. Ne kete projekt do te perfisheshin diku rreth 20 mije banore kurse vlera parallogaritare eshte diku rreth nje milione e teteqind mije euro“.
Zv/kryeministri Kuci premton realizimin e projektit per kanalizimin e ujerave te zeza
Dhe tash, kemi nje hap te pare, sepse qytetaret e Decanit kane premtimin e zevendeskryeministrit Hajredin Kuci, per fillimin e realizimit te ketij projekti-thote deputeti i Aleances per Ardhemrine e Kosoves, Rasim Slemanaj.
„Ne nje takim te perbashket ku kane marre pjese pesedhjete qytetare, perfaqesues te Decanit, zevendeskryeministri bashke me tre ministra na ka prit dhe aty kemi marre premtimin qe ky projekt do te filloje ne muajin maj.
Fillimisht, dyqind mije euro jane premtu nga qeveria e Republikes e Kosoves po kaq do te kete mundesi edhe komuna e Decanit. Ndersa, premtimi vazhdon me qene , pjesa tjeter do te ofrohet me rastin e rishikimit te buxhetit per vitin 2009, per me impelementu projektin e ujerave te zeza“.
Koordinim aktivitetesh nga niveli lokal me ate qendror
Dhe, per te filluar implementimi i ketij projekti ne faza, pushteti lokal duhet t´i koordinoje aktivitetet me pushtetin qendror, gje te cilen e konfirmon drejtori Tofaj. „Padyshim qe kanalizimi i ujerave te zeza eshte projekti numer nje dhe ne jemi te gatshem te fillojme. Mirepo, nese nuk  e kemi ndihmen e qeverise apo te ndonje donatori, ne mund te fillojme por ky projekt mund te perfundoje shume vone“.
Sido qe te jete, qytetaret e Decanit besojne ne premtimin se Projekti i kanalizmit te ujerave te zeza, ne te cilin do te perfshihen Decani dhe kater fshatrat perreth: Carrabreg i Eperm, Carrabreg i Poshtem, Beleg dhe Lluke e Eperme do te filloje vertet ne maj te ketij viti.

Sfida te nduarnduarta gjate paisjes me dokumente identitifikimi

7 shkurt 2009, Radio Kosova & Blue Sky, Megjithëse në Rrezar, Strellc dhe në Drenoc, janë ndërtuar tri objekte të ofiqarisë, ato edhe më tej vazhdojnë të qëndrojnë larg shërbimeve të qytetarit. Në anën tjetër, për shkak të mungesës së hapësirave në Qendrën Komunale për Regjistrim Civil, qytetarët perballen me pritje të gjata dhe tollovi.

Nje korridor i ngushte me nje porte e madhe dhe dy zyra ne nje objekt te vjeter ne qender te Decanit, eshte ambienti ku qytetaret e komunes se Decanit pajisen me dokumente identifikimi. Me fluksin prej qindra qytetaresh perballet stafi prej 6 punonjesish; kapacitete keto te pandryshuara tash e nente vjet.
“Punojme cdo dite pune prej 8-tve deri ne 19-te, ndersa te shtunen prej 8-ve deri ne 16-te, jemi duke punu diten e naten me krejt energjine, por kerkesat jane enorme dhe te pernjehershme-rrefen Nysret Haxhnikaj, koordinator i Qendres Komunale te Regjistrimit Civil-Tash imagjinone gjashtedhjete mije banore cfare invazioni eshte, gje qe jemi ardhe ne nje gjendje te veshtire psikofizike. Nuk e di kush do mund t´bente dicka me teper ne keto ne te cilat po punojme. Prej njecind e dhjete deri ne njecind e dyzet aplikante vetem per leternjoftime brenda dite, duke mos llogarit edhe aplikantet per pasaporta, qe mund te arrine deri ne 60-te deri ne 80-te aplikante. Ndwrsa, qe nga tete  tetori 2008, kur edhe kemi startu kemi leshuar diku rreth  4000 leternjoftime te Republikes e Kosoves”.
Por, sa jane te kenaqur qytetaret me sherbimet e kesaj qendre?
“Sinqerisht, po te mirret parasysh numri i shumte i paleve dhe orari i gjate i zyrtareve te qendres, sherbimi eshte shume i mire dhe ne nivel-thote Dukagjin Dautaj, i cili ka ardhe te aplikoje per leternjoftim te ri.
Qendra Komunale per Regjistrim ne Decan, si alternative ka gjetur caktimin e termineve me ane te numrave per aplikantet, te cilet ne kete menyre do ta dine kohen e tyre per aplikim.
“Mua me erdhi radha ne oren 10-te, sipas radhitjes. Dhe, me sa kam pare une, cdo gje ka shku me korrektesi dhe asnjehere nuk kam mund me verejt hyrje pa rend, intervenime apo dicka tjeter”-thote Zymer Hasanaj.
Ne projektin e pare pas luftes per paisje me dokumente identifikimi, ekzistonin gjashte qendra satelitore ne gjashte bashkesi lokale. Tashme,  te mijera qytetaret jane te adresuar ne nje qender te vetme.
“Tashme, ne dispozicion i kemi dy zyra ne kete objekt parahistorik. Pra, po e  shihni vet ambientin ne te cilin punojme…Jemi ne negociata me Minsitrine e Puneve te Brendshme qe te gjejme nje alternative per te na siguru kushte me te mira per pune”-thote koordinatori Haxhnikaj.
Dhe, perderisa objektet e ofiqarise ne Dranoc, Rrezar dhe Strellc ne te cilat jane investuar mbi 100 mije euro jane larg sherbimeve te qytetarit, banoret e ketyre fshatrave edhe per dokumentin me te thjeshte udhetojne me kiloemtra te tere.

Ajete Beqiraj, Radio Kosova & Blue Sky