Date Archives May 2007

Turqia në krye të Forcës Shumëkombëshe-Jug

29 maj 2007, Dojçe Vele, Të martën, në kazermën ushtarake në Prizren, me një ceremoni ushtarake u bë ndërrimi i komandës se Forces Shumekombëshe-Jug. Komandanti i KFOR-it, gjenerallejtnant Roland Kather, nga gjeneralbrigadieri gjerman Erich Pfeiffer, komandën e forces paqëruajtese të Nato-s në jug të Kosoves ia dorëzoi gjeneralbrigadierit turk, Uğur Tarçin. Kjo është herë e parë që Turqia do të udhëheq operacione në territorin e Kosovës.´

Më 12 qershor të vitit 1999, përmes kufijve të Shqipërisë dhe Maqedonise, drejt Kosoves marshuan njësitë e para të Forcës Ndërkombëtare të Kosovës (KFOR). Brigada binacionale gjermano-holandeze lëvizë në dy rrugë marshuese, përmes pikës kufitare të Morinës, përderisa Brigada Shumëkombëshe-  Perëndim e udhëhequr nga italianët, nga Maqedonia vazhdon në drejtim të Pejës. Më 12 nëntor 2002, keto dy forca shkrihen në Brigadën shumëkombëshe Jug-Perendim, kuarti kryesor i së ciles ishte në Prizren-qyteti i dytë në Kosovë, për kah madhësia. Me 15 maj të vitit 2006 Brigada Shumëkombëshe Jug-Perëndim, ndahet në Forcë Shumëkombëshe Perëndim, me baze në “Fshatin Italia” në Pejë, si dhe në Forcë Shumëkombëshe jug, me bazë në Prizren.
 Pikërisht në këtë bazë, të martën(29 maj 2007), me një ceremoni ushtarake ku ishin të pranishëm edhe kryeadministratori i Kosovës, Joachim Ryker dhe kryeministri i Kosovës, Agim Qeku, u bë pranim dorëzimi i komandës së Forcës Shumëkombëshe-Jug, nga trupat gjermane tek ato turke. Gjeneralbrigadieri turk, Uğur Tarçin, premton se edhe nën udhëheqjen e tij, “Forca Shumëkombëshe- Jug, do të vazhdojë të garantojë paqe dhe siguri për Popullin e Kosovës”.
Edhe parardhësi gjerman, Erik Pfeiffer të cilit me rastin e kësaj ceremonie iu nda medalje e NATO-s bashkë me pararendësin e tij, gjeneralbrigadierin, Hans-Joachim Fröhlich, beson se Forca Shumëkombëshe-Jug, edhe nen komanden e gjeneralbrigadierit turk, do te ofroje ambient te qete dhe se numri i ushtareve ne Kosove eshte i majftueshem per t’u perballur me çfarëdo të papriture.
“Nuk ka dyshim se në rast të shfaqjes se dhunës në Kosovë, ne kemi aftësinë të reagojme kudo dhe me këdo, në masë të duhur. Ndonëse për momentin nuk shoh nevojën për një hap të tillë, nëse vjen deri te kjo, jam i bindur të njëjtën do ta bëjë edhe pasardhësi im!”
Komandanti i Forcës Ndërkombtare në Kosovë(KFOR), gjenerali gjerman Roland Kather, demantoi deklaratat se në Kosovë veprojnë forca paramilitare serbe, duke vlerësuar situatën si të qetë dhe të sigurt.
“Situata është e qetë dhe e sigurt. Por, pikërisht për faktin se deklarata të tilla janë shumë serioze, unë kam biseduar me homologun tim në Shqipëri, nëse ka ndonjë strukturë paralele prej atje. Dhe përgjigja e tyre ishte: “Absolutisht jo”! Sigurisht, të njëjtën kam bërë edhe me homologun tim në Serbi. Dhe, serish konfirmoj  se kjo është vetëm një organizate e veteranëve të luftës,   me krejt 200 veta dhe se nuk ka asnjë rrezik prej tyre për Kosovën. Kurse ne po monitorojmë situatën me shumë kujdes!”
Komandanti gjerman Roland Kather, është i bindur se populli i Kosoves e ka të qartë se dhuna nuk shpie askund.
“Sigurisht që jemi në kohëra të turbullta dhe secili është në pritje për zgjidhjën e statusit. Por, ky është një proces demokratik i cili kërkon durim dhe mendoj se populli e ka kuptuar këtë. Prandaj, sa herë që flas me qytetarë, ata janë të mendimit se dhuna do të ishte gabim. Kjo është rrugë një kahëshe dhe unë jam i bindur, absolutisht, se nuk do të ketë dhunë. Por nëse do të vie deri te kjo, KFOR-i do të reagoje shpejt, ashpër dhe me vendosmeri. Dhe, në këtë ju mund të jeni të sigurt!”
Në kuadër të Forcës Shumëkombëshe-Jug, veprojnë 4000 ushtarë paqeruajtës. Deri më tani kjo forcë, e cila nën ombrellën e saj ka 2200 ushtarë gjermanë, është udhëhequr vetëm nga komandantë gjermane. Ndërsa, kjo është hera e parë që Turqia e cila në kuadër të KFOR-it ka 800 ushtarë, po udhëheq operacione në ndonjë pjesë të territorit të Kosovës.
Ajete Beqiraj,Dojce Vele

Në Kosovë zhvillohet operacioni i parë për transplatimin e veshkave

25 maj 2007, Dojçe Velle -Të mërkurën, më 23 maj, një ekip mjekësh nga Hajdelbergu, në bashkëpunim me mjekët nga Prishtina kryen me sukses transplantimin e parë të një veshke në Kosovë.

“Trajtimi i secilit pacient planifikohet inidividualisht dhe pastaj praktikohet.Ne bashkëpunojmë ngushtë me ekspertët e fushave të ndryshme të mjekësisë, sepse qëllimi ynë është që të arrimë sukses me shërim të shpejtë dhe të vërtet të  pacientit. Dhe këtu, rëndësi të veçante ka shpirti bashkëveprues ndërmjet mjekëve dhe pacientëve.” 

Ky është sekreti i suksesit të Klinikës së Hajdelbergut, të Gjermanisë, të cilin e zbulon profesor dr. Martin Zeier, shef i repartit të nekrologjise dhe hipertensionit në Kliniken Universitare të Heidelbergut. 

Kjo klinikë, me një traditë të gjatë pune në trajtimin e sëmundjeve dhe në hulumtimet shkencore, gjithë potencialin e saj e ka të orjentuar në të mirën e pacientëve, kudoqofshin ata. Eksperienca dhe përkushtimi i saj, të mërkurën u dëshmuan edhe në Kosovë, kur një ekip mjekësh gjermanë dhe shqiptarë, nga Klinika e Hajdelbergut, në bashkëpunim me mjekë të Qendrës Klinike Universitare të Prishtinës, pas një  operacioni i cili zgjati dy orë e gjysmë, kreu me sukses transplantimin e parë të veshkës në Kosovë, duke i dhënë 15 vjeçares nga Fushë-Kosova, rast për jetë normale. 

“Ndihma e tjerëve për ne është e domosdoshme. Kjo është një shenjë që ne mund të kryejmë këtë punë por këtu duhet t`i shfrytëzojmë potencialet tona dhe ndihmën e atyre që kanë eksperiencën”-thotë dr. Avdyl Krasniqi, duke pasur parasysh vështirësitë me të cilat po përballet Qendra Klinike Universitare e Prishtinës. 

Për profesor dr. Martin Zeier, rasti i së mërkurës është një akt sublim i një nëne e cila flijon për të bijën! 

“Është shumë e rëndësishme, sepse këtu një nënë ia dhuron veshkën së bijës. Kjo dëshmon se, njerëzit e Kosovës e ndihmojnë njëri-tjetrin dhe kjo neve na jep 
shtytje për t`ju ndihmuar!” 

“Dhe, ky është vetëm fillimi”-mendon dr. Nexhat Miftari, i cili punon në Klinikën Universitare në Hajdelberg, në lëmin e nekrologjisë dhe të transplantimit. Ai është i bindur se falë bashkëpunimit me ekspertë të kësaj fushe, në një të ardhme të afërt edhe mjekët kosovarë do të kryejnë një transplantim të tillë. 

“Transplantimi është një punë delikate që do angazhim të veçantë. Mirëpo, unë shpresoj dhe ky është edhe qëllimi i ekipit që po shihni, që kjo së shpejti të 
kryhet edhe nga vet mjekët kosovarë.” 

Ajetë Beqiraj, DW

Java e Kuvendit të Kosovës

24 maj 2007, Dojçe Vele, Me qëllim të njoftimit të qytetarëve me punën e institucionit më të lartë të vendit, udhëheqës të Kuvendit të Kosovës, deputetë dhe përfaqësues të OSBE-së, të hënën hapen fushatën “Java e Kuvendit”, me vizita në pesë qytetet më të mëdha të Kosovës. Sipas kryeparlamentarit Kolë Berisha, në secilën qendër rajonale, përfaqësuesit e Kuvendit të Kosovës do t’i kenë nga tri takime brenda ditës; me nxenës të shkollave të mesme, me anëtarët e asambleve komunale në kuadër të qendrave rajonale si dhe takime me qytetarë. Në këto takime do të marrin pjesë edhe deputetë të rajonit.

Vizita e delegacionit të Kuvendit të Kosovës filloi të hënën, në Prizren, ku morën pjesë përfaqësues të Therandës, të Sharrit, të Malishevës dhe të Rahovecit.
„Kuvendi I Kosovës do ta kryej detyrën e vet nga vota e popullit, por në bashkëpunim me miqtë tanë. Por, në momentin e duhur: as më vonë-as më heret!-kjo ishte përgjigja e kryeparlamentarit të Kosovës, Kolë Berisha, për statusin e Kosovës, me rastin e vizitës në Pejë, të dytës në kuadër të “Javës së Kuvendit”. Pas vizitës një shkolle të mesme pejane dhë takimit me përfaqësues të komunave të Rajonit të Pejës, delegacioni I Kuvendit të Kosovës mbajti debat me qytetarë, përgjatë të cilit u fol per ngjarjet aktuale të Kosovës dhe përkrahjen e bashkësisë ndërkombtare për zhpalljen e një pavarësie të mbikëqyrur.
“Ju lutem, ne mund të flasim me vite të tëra për statusin. Por, le të merremi pak edhe me qështje ekzistenciale, ekonomia, shëndetsia, sistemi, funksionimi, arsimi, etj.etj“-bën thirrje deputeti boshnjak, Numan Baliç.
Dhe, kjo edhe u bë, kur mes shqetësimeve të qytetarëve të këtij rajoni, u ngrit edhe qështja e arsimit të lartë ku si kërkesë u paraqit hapja e një universiteti. Më një kërkesë të tillë, delegacioni i Kuvendit të Kosovës ishte përballur edhe të hënën, në Prizren. Prandaj dr.Sabri Hamiti nga Komisioni për Bashkëpunim Ndërkombtar dhe Integrim Atlantik, për dy qytetet më të mëdha të Rafshit të Dukagjinit, sjell këtë përgjigje:
„Me Ligjin për Shkollimin e Lartë, të Kosovës, universitieti s’mund të formohet pa pesë fakultete të konsoliduara me gjithë kapacitetin e vet. Iu garantoj se as s’ka nevopje as s’ka fuqi, që të ndërtohen një universitet në Pejë dhe një tjetër në Prizren. Sot për sot, jo!“
Por, preokupim kryesor është zhvillimi ekonomik pas statusit-mendon deputeti Zef Morina. Pavarësia nuk sjell përnjëherësh edhe mirëqënjen, por është faktor kryesor për zhvillim. Se, në kuadër të asaj janë bankat të cilat ofrojnë të holla. Kështu jemi të lidhur, si në një autostradë me një barrikadë, të cilën s’mund ta tejkalosh për të arritur në cak”.
Por, në mesin e pjesëmarrësve ka të atillë që ndoshta s’do të presin atë ditë; pensionistët, të cilët me një ndihmë sociale prej 40 eurosh, nga kontributdhënësit, janë shndërruar në skamnor!
„Fondet e krijuara nga ju dihet se ku kanë shku. Dhe, ju e keni të qartë se Kosova s’lejon në këto momente të krijojë fonde. Unë shpresoj se pas zgjidhjes së statusit të Kosovës, do të kemi mundësi dhe hapësirë më të madhe të zgjedhim këto probleme“-thotë deputeti, Xhevdet Neziraj, nga Komisioni për të Drejtat dhe Interesat e Komuniteteve.
Dhe keshtu, pothuaj pas çdo kërkesë, qoftë dëshirë apo nevojë, është bërë shprehi të thuhet se zgjidhja do të vie pas shpalljes së pavarësisë. Shpallja e një pavarësie të afërt, me data të caktuara, pothuaj është qështje e kryer. Por, çfarë, nëse për një arsye apo për një tjetër, kjo nuk do të ndodh, pyet Dojçe Vele?
 „Për të gjithë qytetarët e Kosovës me të cilët kam rënë  në kontakt, kthimi i Kosovës nën sovranitetin e Serbisë, pas tetë vjetësh, do të ishte si kthimi i Berlinit lindor nën sovranitetin e Rusisë. Dhe, nëse kjo nuk realizohet, (gjë e cila nuk besoj se do të ndodh), dhuna është e pashmangshme“-përgjigjet deputeti, Nimon Alimusaj.
Sipas deputetit Zef Morina, rrugës së nisur kaherë po I shihet fundi!
“Kërkesa jonë është që të jeni të durueshem edhe për një kohë të shkurtë. Të mos vëmë afate e kushte, se nëse nuk bëhet në qershor do të shpërthejmë. S’guxojmë të shpërthejmë! Ne tashmë jemi në rrugë dhe siç jemi liruar nga Serbia, do ta arrimë edhe këtë. Politika e presidentit Rugova ka qënë e qartë. Ajo duhet të vazhdojë e tillë, si për pavarësinë, ashtu edhe për zhvillimin ekonomik!”
Projekti “Java e Kuvendit”, I mundësuar nga Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë, do të vazhdojë, të mërkuren në Mitrovicë, përfshire ketu edhe Skënderajn dhe Vushtrrinë. Me 28 maj 2007 do të mbahet në Gjilan, me Artanën, Vitinë, Dardanën, Ferizajn, Kaçanikun dhe me Hanin e Elezit. Por, ende nuk është e qartë në do të përfundojë me 4 qershor, në Prishtinë.
Ajete Beqiraj,Dojce vele

Operacioni i parë për transplantimin e veshkës

23 maj 2007 , Dojçe Vele, Një ekip mjekësh nga Klinika Universitare e Hajdelbergut të Gjermanisë, në bashkëpunim me mjekët e Klinikës Universitare të Prishtinës, ka përfunduar me sukses transplantimi i parë i veshkës në Kosovë.Sipas ekipit mjeksor, 15 vjeçarja nga Fushë- Kosova, e cila donatore kishte nënën e saj, është në gjëndje të mirë.

“Trajtimi i secilit pacient planifikohet inidividualisht dhe pastaj praktikohet. Ne bashkëpunojmë ngushtë me ekspertët e fushave të ndryshme të mjekësisë, sepse qëllimi ynë është që të arrimë sukses me shërim të shpejtë dhe të vërtet të pacientit. Dhe këtu, rëndësi të veçante ka shpirti bashkëveprues, në mes të mjekëve dhe pacientëve“.
Ky është sekreti i suksesit të Klinikës së Hajdelbergut, të Gjermanisë, të cilin e zbulon profesor dr. Martin Zeier, shef i repartit të nekrologjise dhe hipertensionit në Kliniken Universitare të Heidelbergut.
Kjo klinikë, me një traditë të gjatë pune në trajtimin e sëmundjeve dhe në hulumtimet shkencore, gjithë potencialin e saj e ka të orjentuar në të mirën e pacientëve, kudoqofshin ata. Eksperienca dhe përkushtimi i saj, të mërkurën u dëshmuan edhe në Kosovë, kur një ekip mjekësh gjermanë dhe shqiptarë, nga Klinika e Hajdelbergut, në bashkëpunim me mjekë të Qendrës Klinike Universitare të Prishtinës, pas një operacioni i cili zgjati dy orë e gjysmë, kreu me sukses transplantimin e parë të veshkës në Kosovë, duke i dhënë 15 vjeçares nga Fushë-Kosova, rast për jetë normale.
„Ndihma e tjerëve për ne është e domosdoshme. Kjo është një shenjë që ne mund të kryejmë këtë punë por këtu duhet t’i shfrytëzojmë potencialet tona dhe ndihmën e atyre që kanë eksperiencën“-thotë dr. Avdyl Krasniqi, duke pasur parasysh vështirësitë me të cilat po përballet Qendra Klinike Universitare e Prishtinës.
Për profesor dr. Martin Zeier, rasti i së mërkurës është një akt sublim i një nëne e cila flijon për të bijën!
„Është shumë e rëndësishme, sepse këtu një nënë ia dhuron veshkën së bijës. Kjo dëshmon se, njerëzit e Kosovës e ndihmojnë njëri-tjetrin dhe kjo neve na jep shtytje,m për t’iu ndihmuar!“
„Dhe, ky është vetëm fillimi“-mendon dr. Nexhat Miftari, I cili punon në Klinikën Universitare në Hajdelberg, në lëminë e nekrologjisë dhe të transplantimit. Ai është  i bidnur se falë bashkëpunimit me ekspertë të kësaj fushe, në një të ardhme të afërt edhe mjekët kosovarë do të kryejnë një transplantim të tillë.
“Transplantimi është një punë delikate që do angazhim të veçantë. Mirëpo, unë shpresoj dhe ky është edhe qëllimi i ekipit që po shihni, që kjo së shpejti të kryhet edhe nga vet mjekët kosovarë”.

Ajete Beqiraj,Dojce vele

Shqiptarët e veriut të Mitrovicës refugjatë matanë Urës së Ibrit

21 maj 2007, Dojçe Velle-Edhe tetë vjet pas luftës, shqiptarët e veriut të Mitrovicës jetojnë larg vatrave të veta, nga të cilat i ndan vetëm ura e lumit Ibër, ndërsa banorët e lagjes Kodra e Minatorëve, jetojnë të izoluar nga pjesa jugore.

Qyteti i Mitrovicës, dikur zemra industriale e Kosovës, sot s’është tjetër veçse një peng istatusit të pazgjidhur të Kosovës. Lumi atje nuk quhet mushkëri e qytetit. Madje as ura nuk sinjifikon bashkim, por është pikë ndarëse mes popujsh. Aty ngritet muri mes shqiptarëve e serbve; edhe tetë vjet pas luftës, i egër e i pakapërcyeshëm!

Këndej Urës së Ibrit, çdo gjë është shqiptare: njerëzit, rrugët, mbishkrimet, muzika… Përderisa me të kaluar urën, të krijohet ndjenja se hyre në Serbi.

Në krye të rrokaqiellit djathtas, valon flamuri serb. Mbishkrimet në dyqane janë në serbokroatishten cirilike. Targat e makinave të parkuara me regjistrimin YU. Për të mundësuar qarkullimin matanë urës, duhet hequr targat KS. Në lagjen shqiptare në veri të Mitrovicës, nuk na lejohet hryja. Këtu mësojmë se shqiptarët e lagjes së njohur si Kodra e Minatoreve, jetojnë të izoluar nga pjesa jugore. Ata barten me autobus dy herë në ditë, dhe shpeshherë ju nënshtrohen sulmeve nga banorët serbë, të cilët kanë uzurpuar edhe pronat shqiptare, përderisa pronarët shqiptarë banojnë me qira në jug të Mitrovicës.

Ndër ta ndodhet 21 vjeçari Valon Beshiri me shokun e tij, familja e të cilëve ka pronën në veri në Lagjen e Minatorëve, në veri të Mitrovicës.”…Edhe na jemi njerëz qysh janë ata. Përshembull serbët duan t’i sjellin nga Serbia në Kosovë, kurse unë qe tetë vjet paguaj 200 euro qiranë, përderisa prona më është uzurpuar. Kjo nuk është e drejtë!”-thotë 21 vjeçari Valon beshiri, familja e të cilit jetojnë si refugjatë brenda qytetit të vet. Qytet mes dy lumenjsh në veri të Kosovës, dikur, me 11.000 të punësuar në Ndërmarrjen Metalurgjike dhe në Minierën e Trepçës, njërën ndër më të mëdhatë në Evropë, Mitrovica sot është në një kolaps ekonomik.

Moshatarë të Valon Beshirit, përkundër moshës së brishtë, lënë shkollimin për të kapur rastin për punë, ndonëse janë të vetdishem se në rrethana të tjera do të ishin në fakultet.

Presidenti i Kosovës, Fatmir Sejdiu, është i vetdishëm kësaj situate, por premton ditë më të mira. “Prej përfundimit të luftës, në pjesën veriore janë strukturat paralele të instrumentuara nga qeveria e Beogradit, që kanë mbajt peng jetën e kësaj kësaj pjese të Kosovës. Por, besojmë plotësisht se aksionet e reja politike që do të behen nga Kosova dhe nga Bashkësia Ndërkombëtare, do të ketë një shthurje të tyre drejtpërdrejt, dhe një integrim të qytetit”-premton presidenti Sejdiu.

Mitrovicasit e rinj si Valon Beshiri, nuk kuptojnë korridoret e errëta të politikave. Ai dhe shumë si ai, me padjallezinë e moshës se brishtë, kërkojnë vetëm atë që iu përket! “Edhe na kena qejf me studiu. Edhe neve na do zemra me qenë si dikush tjetër. Por, neve na duhet të punojmë që të mbajmë familjen…”-thotë ai.

E muzgu shtrinte krahët serish mbi Mitrovicën e ndarë në dysh. E njohur në botë për komunitete të ndara dhe dhunë ndëretnike, forcat paqeruajtëse dhe patrullat policore, mbajnë nën kontroll vijat ndarëse. “Edhe sa do të zgjasë kjo?” “Kush do të zgjidh këtë nyje apo edhe sa kohë duhet pritur, për një hap të tillë?” “A do mund të mbijetojë Mitrovica dhe banorët e saj shumëetnik, t’ia dalin të gjejnë fijen e jetës, sërish?!”

Me këto pyetje dy të rinjtë shqiptarë i kthehen luftës për ekzistence larg vatrave të veta, me të cilat i ndan vetëm Ura e Ibrit. Matanë, refreni i një kënge shqipe shkrep shkëndija shprese për një të ardhme më të mirë!

“Kurrë dy Mitrovica s’i ka pas Kosova…….”.

Ajetë Beqiraj, DW

Kosovë: Serbët e kthyer kërkojnë zonat urbane

15 maj 2007, Dojçe Velle-Në Strategjinë Komunale për Kthim të Komunës së Pejës, është përfshirë kthimi i 43 familjeve serbe dhe i të 25 familjeve rome. Gjatë fundjavës, një grup prej 70 serbëve të zhvendosur ka shfaqur interesimin për kthim në zonat urbane.


Në kuadër të Strategjisë Komunale për Kthim të Qendrueshëm dhe Integrim të Minoriteteve në jetën institucionale, hartuar nga Kuvendi Komunal i Pejës në bashkëpunim me disa organizata ndërkomtabre, një grup prej 70 serbëve të zhvendosur ka vizituar Pejës me çrast ka shprehur dëshirën për kthim në këtë komunë. 

Shefi i ekzuitivit të Kuvendit Komunal të Pejës, Shkëlzen Hyseni: “Ky komunikim është edhe obligativ për arsye se janë qytetarët e Pejës dhe të shtetit në formim të Kosovës. Me përgjegjësi të plotë iu them se varësisht prej mundësisë buxhetore ne do të bëjmë përkrahjen e kthimit.”

Në takimin me serbët e zhvendosur u theksua se janë anëtarë të 43 familjeve serbe, ata të cilët duan të kthehen pa marrë parasysh statusin e Kosovës. “Të të them të drejtën, sa më përket mua vetëm të kem një ejte te mire dhe mua s`ë intereson ku është dhe çfarë është!” thotë Daniella, e cila ndonëse e zhvendosur e Deçanit, ajo ka këndvështrim si të shumë serbëve të zhvendosur.

Por, përkrah mbështetjes së komunës, të cilën serbët e këtushëm nuk e mohojnë një pengesë e dukshme për integrimin e të kthyerve edhe më tej mbetet papunësia e lartë. Slagjana është njëra ndër të kthyerit të përballet me probleme të tilla.

“Është fakt se komuna na ka përkrahur dhe këtë do ta përsërisim kudo e me këdo. Incidente nuk ka pasur, përveç ndonjë provokimi të vogël aty-këtu, që është normale sepse ende janë plagët e freskëta. Por, qëprejse jemi kthyer këtu, asnjë serb i Brestovikut nuk është punësuar. Nuk ka as konkurse se s`ka vende pune, përveç ndonjë konkursi për polici ku njëri prej dy serbve që kanë konkuruar, tashmë është pranuar. Ju e dini se në këtë situatë nuk ka punë dhe që të jesh i integruar në shoqëri, kjo don të thotë edhe të punosh”-thotë Slagjana, e kthyer në vitin 2004. 

Ndërsa Sllaxhana Dashiç nga Brestoviku i Pejës në jug-perëndim të Kosovës ankohet për papunësinë në rritje për të gjithe ata që jetojnë në Kosovë, Marica Kostiç nga Gjilani-qytet në lindje të Kosoves, tashmë ka gjetur burimin e ekzistencës për familjen tetëanetarëshe.

“Punoj ëmbëlisra dhe të gjitha llojet e piteve, për nxënësit e kësaj shkolle, me të cilën kam kontratë qe tetë vjet. Kam shumë nxënës të parapaguar që ushqehen tek unë. Vërtet, nuk e kisha menduar se do të merrem me këtë punë kaq gjatë dhe e mendoja të përkohshme. Mirëpo, edhe sot e kësaj dite punoj dhe me këtë mbaj shtëpinë dhe familjen”-thotë Marica Kostiç. 

Zhivorad Tasiç, vitin e kaluar është kthyer në rrethinën e Gjilanit, ku ka filluar me zejen e zdrukthtarit, të cilën kish mësuar vite me parë në ndërmarrje të ndryshme të ish-Jugosllavisë.

“Atje shumë ndërmarrje kane falimentuar, prandaj shumë pprej nesh na nxorrën si tepricë tekonolgjike. Kështu që, vendosa të kthehem në vendlindjen time, ku edhe poqese do t`ia punoja ndonjë plaku një karrike për hiçgjë, do ishte më e vlefshme se të bredh kot nëpër rrugët e Beogradit. Unë jam i lindur për punë. Punoj që nga fëmijëria dhe ekzistoj me këta dhjetë gishterinjtë e mi. Nëse gjërat kthehen në të mbarë, mendoj të punësojë edhe dy tre të rinj. Le të kenë ata me çfarë të fitojnë, e për mua s`ka shumë rëndësi-thotë Zhivorad Tasic dhe vazhdon gdhëndjen me dëshirën e vetme; që një ditë këtë zeje ta trashëgojë i biri i tij. 

“Unë, më së tepërmi do të dëshiroja që zanatin tim t’ia mësoj birit tim. Por, që ai të jetë mjeshtër edhe më i mirë se unë. E pastaj, unë do t`ia dëshmoja vetes
se sa vlej në të vërtet!”-thotë ai.

Dhe, ndërkohë që në lindje të Kosovës, shumica prej serbve kanë gjetur fijen e humbur të jetës dhe ata në perëndim të Kosovës, duan jo vetëm të kthehen në Kosovë por edhe të jenë pjesë e shoqërisë kosovare. Në Strategjitë Komunale për Kthim tëe vitit 2007, përfshihen edhe projekte për kthim të pakicave të tjera kosovare që jetojnë të zhvendosur jashtë Kosovës.

Ajetë Beqiraj

Kufiri Kosovë-Shqipëri me patrulla të përbashkëta

12 maj 2007, Dojçe Vele-Patrollat e përbashkëta të Shërbimit Policor të Kosovës, të policisë së UNMIKUt, të trupave të KFOR-it dhe të njësiteve kufitare të Kukësit, prej tash do të patrullojnë bashkërisht në të dyja anët e kufirit Kosovë-Shqipëri.

Rajoni kufitar Jug shtrihet në një gjatësi prej 360 kilometrash, në trekëndëshin Serbi-Mal I Zi- Kosovë deri në Restelicë, në kufi me Shqipërinë. Banorët e fshatrave fqinje nga Republika e Shqipërisë në Krushe dalin me kuaj, meqë qarkullimi I automjeteve është i ndaluar. Në periudhën e dimrit, në anën e Kosovës ata mund të hynë prej orës 8-të në orën 10-të të paraditës, ndërsa duhet të kthehen prej orës 16-të deri në orën 18-të. Verës orari ndryshon. Ndërsa, përveç kësaj, në rajonin e Gorës është hapur edhe një dalje ndërkufitare në mes të Kosovës dhe Shqipërisë. 

Sipas dëshmive të banorëve të këtushëm, menjëherë pas luftës u bënë vjedhje të ndryshme që nga kafshwt e deri në gjërat e shtëpisë. Dëshmon Hamdija Sejran, nga fshati i banuar me boshnjak, Krushevë. „Pas luftës më është prerë pylli, më janë bërë dëme të mëdha, nuk mund të them se sa kubikë. Por, kishte relativisht shumë! Pastaj, vetëm kafshë nuk mund të them se më janë vjedhur, përndryshe vjedhje gjithfare e të shumefishta, të cilat policia i ka shënuar me datë. Por, me kohë cdo gjë po bie në vend dhe nuk ka më vjedhje si dikur. Tashmë, çdo gjë po shkon në tëmirë!“

Dhe kjo edhe do vazhdoj. Sepse të premten, pjesëtarët e SHPK-së dhe të policise së UNMIK-ut, pjesëtarë të KFOR-it gjerman dhe të atij turk, në Kosovë, si dhe të Policisë Kufitare të Shqipërisë, formuan patrollen e përbashkët Krushevë-Shishtavec, për ruajtjen e linjës se gjelbër, në kufirin Kosovë-Shqipëri.

„Që sot startojmë me një shërbim të përbashkët kufitar, në mes të KFOR-it, Shërbimit Policor të Kosovës dhe Policisë Shqiptare. Kjo është një pjesë e strategjisë së përgjithshme të menagjimit të integruar të kufirit. Mendojmë që këtë ta shtrimë akoma më gjërë. Në mënyrë të veçantë dua të falenderoj OSBE-në për kontributin dhe ndërmjetësimin e dhënë dhe poashtu, në mënyrë të veçantë dua të falenderoj edhe KFOR-in për sakrificën e bërë”-thotë Hysni Burgaj, komisar i Policisë Kufitare për rajonin e Kukësit.

„Në saje të ndihmës së pakursyer të KFOR-ti, por edhe të vullnetit të mirë të policisë kufitare të Kosovës dhe të Shqipërisë, për herë të parë do të fillojë një patrullim përbashkët. Ky është hapi i parë që në të ardhmen do të vazhdojë edhe në pjesë të tjera në kufi me Shqipërinë aty kah Qafa e Prushit, Morina, Vermica…Kështu që, do të kemi patrullime të përbashkëta, gjatë gjithë vijës së gjelbër të kufirit Kosovë-Shqipëri“-thotë kolonel Ragip Bunjaku, ndihmës i komisarit të policisë.

Përderisa, Hysni Burgaj, komisar i policisë kufitare për rajonin e Kukësit thotë se: “Kjo është një shenjë e mirë e bashkëpunimit në kontrollin e linjës së gjelbër, hyrjeve ilegale dhe kundër organizimit të krimit. Le të jetë një shërbim i mbarë, efektiv në lejimin e kalimeve legale, krejtësisht të lehta në të dyja palët dhe kontroll të rreptë të kufirit të gjelbër për të dyja palët për të parandaluar trafiqet e paligjshme dhe krimin e organizuar“.

Kjo është herë e parë që forcat e sigurisë nga Kosova dhe Shqipëria, do të patrullojnë bashkërisht me qëllim të parandalimit të thyerjeve ilegale të kufirit dhe të kontrabandës.

Ajetë Beqiraj

Kufiri Kosvë-Shqipëri me patrolla të përbashkëta

11 maj 2007, Dojçe Vele, Patrollat e përbashketa të Shërbimit Policor të Kosovës, të policisë së UNMIKUt, të trupave të KFOR-it dhe të njësiteve kufitare të Kukësit, prej tash do të patrullojnë bashkërisht në të dyja anët e kufirit Kosovë-Shqipëri. Në praninë e zyrtarëve të lartë të policisë të të dyja vendeve dhe të trupave të NATO-s, në afërsi të fshatit Krushevë të Kosovës dhe Shishtavec të Shqipërisë, autoritetet e policisë kosovare e të trupave të KFOR-it-në njërën anë dhe ato të Shipërisë-në anën tjetër, nënshkruan marrëveshjen për bashkëpunim dypalësh për patrullime të përbashkëta ndërkufitare. 

Rajoni kufitar Jug shtrihet në një gjatësi prej 360 kilometrash, në trekëndëshin Serbi-Mal I Zi- Kosove deri në Restelicë, në kufi me Shqipërinë. Banorët e fshatrave fqinje nga Republika e Shqipërisë në Krushe dalin me kuaj, meqë qarkullimi I automjeteve është i ndaluar. Në periudhën e dimrit, në anën e Kosovës ata mund të hynë prej orës 8-të në orën 10-të të paraditës, ndërsa duhet të kthehen prej orës 16-të deri në orën 18-të. Verës orari ndryshon. Ndërsa, përveç kësaj, në rajonin e Gorës është hapur edhe një dalje ndërkufitare në mes të Kosovës dhe Shqipërisë.
Sipas dëshmive të banorëve të këtushëm, menjëherë pas luftës u bënë vjedhje të ndryshme që nga kafshet e deri në gjërat e shtëpisë. Hamdija Sejran, nga fshati boshnjak Krushevë, dëshmon:
„Pas luftës më është prerë pylli, më janë bërë dëme të mëdha, nuk mund të them se sa kubikë. Por, kishte relativisht shumë! Pastaj, vetëm kafshë nuk mund të them se më janë vjedhur, përndryshe vjedhje gjithfare e të shumefishta, të cilat policia i ka shënuar me datë. Por, me kohë cdo gjë po bie në vend dhe nuk ka më vjedhje si dikur. Tashmë, çdo gjë po shkon në të mirë!“
Dhe kjo edhe do vazhdoj. Sepse të premten, pjesëtarët e SHPK-së dhe të policise së UNMIK-ut, pjesëtarë të KFOR-it gjerman dhe të atij turk, në Kosovë, si dhe të Policisë Kufitare të Shqipërisë, formuan patrollen e përbashkët Krushevë-Shishtavec, për ruajtjen e linjës se gjelbër, në kufirin Kosovë-Shqipëri.
Hysni Burgaj, komisar I Policisë Kufitare për rajonin e Kukësit:
„Që sot startojmë me një shërbim të përbashkët kufitar, në mes të KFOR-it, Shërbimit Policor të Kosovës dhe Policisë Shqiptare. Kjo është një pjesë e strategjisë së përgjithshme të menagjimit të integruar të kufirit. Mendojmë që këtë ta shtrimë akoma më gjërë. Në mënyrë të veçantë dua të falenderoj OSBE-në për kontributin dhe ndermjetesimin e dhene dhe poashtu, në mënyrë të veçantë dua të falenderoj edhe KFOR-in për sakrificën e bërë”.  
„Në saje të ndihmës së pakursyer të KFOR-ti, por edhe të vullnetit të mirë të policisë kufitare të Kosoves dhe të Shqipërisë, për herë të parë do të fillojë një patrullim  përbashkët. Ky është hapi i parë që në të ardhmen do të vazhdojë edhe në pjesë të tjera në kufi me Shqipërinë aty kah Qafa e Prushit, Morina, Vermica…Kështu që, do të kemi patrullime të përbashkëta, gjatë gjithë vijës së gjelbër të kufirit Kosovë-Shqipëri“-thotë kolonel Ragip Bunjaku, ndihmës i komisarit të policisë.
Përderisa, Hysni Burgaj, komisar I policisë kufitare për rajonin e Kukësit thotë se: “Kjo është një shenjë e mirë e bashkëpunimit në kontrollin e linjës së gjelbër, hyrjeve ilegale dhe kundër organizimit të krimit. Le të jetë një shërbim i mbarë, efektiv në lejimin e kalimeve legale, krejtësisht të lehta në të dyja palët dhe kontroll të rreptë  të kufirit të gjelbër për të dyja palët për të parandaluar trafiqet e paligjshme dhe krimin e organizuar“.
Kjo është herë e parë që forcat e sigurisë nga Kosova dhe Shqipëria, do të patrullojnë bashkërisht me qëllim të parandalimit të thyerjeve ilegale të kufirit dhe të kontrabandës.
Ajete Beqiraj,Dojce Vele

Trajtimi i të zhvendosurve serb dhe malazez jashtë Kosovës

10 maj 2007 , Dojçe Vele, Deri në vitin ’99, në komunën e Deçanit kanë jetuar rreth 7ë0 serbe e malazez, të cilët që nga ndërgyrja e trupave të NATO-s dhe tërheqjes se forcave policore serbe nga Kosova, jetojnë si të zhvendosur në Serbi dhe në Mal të Zi. Të ë2 banorët e Manastirit të Deçanit, edhe me tej mbeten të vetmit përfaqësues të bashkësisë serbe në këtë komunë.

Komuna e Decanit, është një komunë specifike në krahasim me komunat tjera në Rajonin e Pejës, meqë asnjë familje serbe apo malazeze nuk ka mbetur këtu pas luftës përveç murgjve  në manastirin e Deçanit. Prej atje, ati Sava Janjic:
“Ne apelojme pa nda që edhe kjo të mundësohet dhe shumica shqiptare të tregojë më shumë shenja të vullnetit të mirë, në mënyrë që serbët të kthehen dhe të jetojnë me fqinjtë që kanmë jetuar më parë. Kjo për ne si manastir, do të jetë një gëzim I madh”!
Me 18 tetor u miratua koncept dokumenti I parë për kthim dhe integrim nga Këshilli Danez për Refugjatë(DRC), I cili përfshin ndërtimin e 25 shtëpive në katër fshatra të Deçanit. Por, moskthimi i të zhvendosurve serb në Kosovë, dekurajon këto organizata-mendon Halil Tolaj, shef i ekzkutivit në Kuvendin Komunal të Deçanit.
„Kemi parë nëpër Kosovë fshatra me nga 40-50 shtëpi dhe prapë janë të pabanueshme. Pra, ndërtohen e nuk bëhet kthimi. Dhe, kjo është fatkeqësia“.
Boris Lepojeviç nga Këshilli Danez për Refugjate, në Kralevë:
„Kushtet tek duhet të krijohen. Dhe ne do të punojmë në këtë me kolegët e DRC-së në Kosovë, që të përgatisim terrenin për kthim të të zhvendosurve serb në shtëpitë e tyre“
Këshilli Danez për Refugjatë, ka përkrahur vizitat „Shko dhe Shiko“, në kuadër të të cilave  serbëve të zhvendosur deçanas në Serbi dhe në Mal të Zi, iu mundësohet të shohin pronat e veta. Besim Ukaj nga Këshilli Danez për Refugjatë(DRC), në Kosovë, vjen me mendimin e banoreve të fshatit Dashinoc, të cilët thonë se:
“Nuk janë kundër kthimit, se jeni të merëseardhur. Por, nga ju pritet që ta pranoni realitetin e ri në Kosove, të pranoni të gjitha institucionet e saj dhe të jeni njësoj-kosovarë sikurse edhe ata. Atëherë jeni të mirëseardhur!“
Por, si trajtohen serbët e Kosovës të cilët qe tetë vjet jetojnë si të zhvendosur në Serbi?
Milanka Popovic nga Deçani dhe Radoje Spalojeviç nga Dashinoci, të cilët jetojnë si të zhvendosur në Kragujevc dhe në Kralevë, dëshmojnë:
“Kurrqysh! Banojmë me qira. Na rrisin qiranë panadalur dhe kur s’kemi të paguajmë, duhet të dalim prej aty. Nëntë banesa i kam ndëruar deri më tash në Serbi. Nuk na lënë të punojmë dhe edhe kur punojmë, s’na paguajnë. S’po na donë hiç. Na thone shkoni prej nga keni ardhë. Na thërrasin shqiptare!”-thotë Milanka.
„Mirë, për këtë që na thërrasin „shiptari“ kjo le të mbetet në ndërgjegjen e tyre-ndërhyn Radoje. Por ata na trajtojnë sikur të ishim të klasës së dhjetë, sikur të mos kishim qënë në shkollë kurrë, sikur të ishim ca dele të qethura. Pra, nuk mund të rregullosh asgjë, as edhe një dokument ta nxjerrësh pa të maltertuar me dhjetëra herë derisa ta sjellin shpirtin te hunda. Jemi të nënçmuar pafundësisht!
A don të thotë kjo se serbët e Kosovës janë vetëm një objekt i cili shfrytëzohet për interesat e Serbisë?
„Paj, këtë nuk di ta them unë! Por, e di se ne i përkasim Kosoves. Këtu është jeta jonë, këtu është toka jonë-edhe juaja, sigurisht! Ne duam që të jetojmë në fqinjësi të mirë  siç kemi jetuar dikur dhe kurrë më të mos ketë luftë, vrasje madje as edhe grindje, por të jetojme bukur dhe në harmoni!“
Në Komunen e Decanit, i cili është i banuar me rreth 60.000 banorë, përvec shumicës shqiptare, jetojnë 10 familje boshnjake, 2 familje ashkalij, 65 familje egjiptiane dhe 4 familje rome, përderisa nga familjet serbe vetëm një kosniderohet e kthyer.
Ajete Beqiraj,Dojce Vele

Lehne-BE e interesaur për një zgjidhje të suksesshme

8 maj 2007, Dojçe Vele, Këshilli i Sigurimit I OKB-së në Nju Jork së shpejti do të dalë me një rezolutë për statusin e ri të Kosovës, tha zëvendës kryadministratori I Kosovës, Stiven Shuk të martën në Deçan. Ndërsa, po të martën në Deçan, i dërguari i BE-së për procesin e statusit të ardhshëm të Kosovës, Stefan Lehne, deklaroi se, Bashkësia Evropiane është tejet e interesuar për një zgjidhje të shpejt dhe të suksesshme, për Kosovën dhe rajonin, në përgjithësi.

„Në vitin 2003 unë nuk e kisha menduar se do të jem serish këtu për të vërtetuar deri ku kemi arritur. Atë vit flisnim vetëm për standarde, ndërsa statusi I Kosovëës as që përmendej. Dhe tash, ja ku jemi! Teksa flasim këtu, në Këshllin e Sigurimit të OKB-së, në Nju Jork, po përgatitet një rezolutë për statusin e ri të Kosovës, në hartimin e së cilës po punojnë shumë shtete me përkushtim. Do të ketë debate, do të ketë diskutime, ndoshta do të ketë edhe mospajtime. Mirëpo unë jam I bindur se së shpoetji rezoluta do të dalë nga Këshilli I Sigurimit”-tha zevendës kryeadminstratori I Kosovës, Stiven Shuk, me rasin te vizitës së tij në Decan.
“Por, pas kësaj ne do të futemi në një botë me sfida të shumta, një ndër të cilat ka të bëjë me Deçanin-tha Stiven Shuk, duke menduar këtu ndërtimin e rrugës Deçan-Plave- Vermosh, I cili ka përkrahjen e të tria vendeve ndërkufitare dhe të administratës ndërkombtare. Ne po punojme paralelisht me komunën dhe përfaqësuesit e Manastirit të Decanit, në mënyrë që ta mundësojmë sa me shpejt realizimin e këtij projekti, I cili ka rëndësi të madhe meqe është i përfshirë edhe në Planin e Ahtisarit”.
Dhe, derisa në Nju Jork po presim miratimin e rezolutes së re për Kosoven, ne bashkërisht me qeverinë e Kosovës, po përgatisim me zell planin kalimtar i cili parasheh bartjen e kompetencave nga UNMIK-u në qeverinë vendore-tha Stiven Shuk, duke përmendur këtu inkurajimin e qeverisë së Kosovës për përgatitjen sa më të shpejt të dokumenteve të udhëtimit, që kjo faze të jetë gati para përiudhes 120 ditore. Përderisa ndërtimin e Hidrocentralit C, z.Shuk e  quajti një burim drite i cili Kosovën do ta nxjerr nga errësira, përfundimisht.
„Projekti i Hidrocentralit C bashkë me minierat e reja të nxjerrjes së qymyrit, do të jetë një burim i sigurtë energjie që do të mjaftojë për zhvillimin mëtejmë të Kosovës, duke e shndërruar në prodhues të energjisë dhe përfundimisht, në eksportues të saj. Ndërsa, për ata që janë kundër realizimit të këtij projekti kam vetëm një pyetje: A  keni alternativë tjetër? “
Stiven Shuk tha se „po na presin ditë historike, prandaj të gjithë në Kosovë duhet t’i përvjelim mëngët dhe t’i rrekemi punës. Ndërsa, unë jam i bekuar nga Zoti pse mu dha rasti t’i shërbejë Kosovës në këto momente historike“.
Zënvendësshefi i UNMIK-ut Stiven Shuk u prit nga zyrtarë të të të gjitha shërbimeve dhe institucioneve që veprojnë në këtë komunë. Kryetari i Kuvendit Komunal të Deçanit, Nazmi Selmanaj tha se këto struktura janë të mjaftueshme për të krijuar një ambient të qetë në komunë për të gjitha etnitë.
„Bashkë me ta jemi tuj punu që t’i realizojmë qëllimet e përbashkëta dhe të krijohet një ambient i qetë i të gjithë banorëve të kësaj komune“.
Krytari i Kuvendit Komunal të Deçanit, Nazmi Selmanaj, po të martën priti edhe të dërguarin e BE-së për procesin e statusit të ardhshëm të Kosovës, Stefan Lehne, i cili poashtu pati takime të ndara me zyrtaret komunal dhe përfaqësues të manastirit.
Manastiri i Deçanit është i rëndësishëm jo vetëm për Kosovën por edhe për komunitetin ndërkombtarë në përgjithësi dhe se duhet të jetë model bashkëpunimi në mes të komuniteteve“-tha Lehne, duke shtuar se „bashkësia ndërkombtare është në fazen përfundimtare për zgjidhjen e statusit të Kosovës, ndërsa BE-ja është e interesuar për një zgjidhje sa më të shpejt dhe të suksesshme, për Kosovën, rajonin dhe Evropën“.
Ajete Beqiraj,Dojce Vele