Date Archives December 2005

Lëshohet urdhërarresti për 22 bashkëpunëtorë të CIA-s

27 dhjetor 2005, Dojçe Vele, Prokuroria milaneze lëshoi të premten urdhërarrestin kundër 22 agjentëve të CIA-s, të dyshuar për pjesëmarrje në rrëmbimin në shkurt të vitit 200ë të imamit egjiptian, Abu Omar.

Rrëmbimi i udhëheqësit shpirtëror Osama Mustafa Hassan alias Abu Omar, prej Milanos në Egjipt ka qenë një kohë të gjatë temë kryesore në Itali dhe ka rënduar raportet e saj me SHBA-në. Burime jozyrtare në SHBA thonë se shërbimi sekret italian ka qenë i njoftuar para rrëmbimit.

Abu Omar u arrestua si i dyshuar për terrorizëm dhe u mbajt nën arrest në pajtim me ligjet italiane kundër terrorit. Nga ana italiane kjo refuzohet me këmbëngulje. Prokurorët e drejtësisë italiane thonë se rrëmbimi i klerikut është shkelje serioze e sovranitetit italian dhe ka vështirësuar hetimet mbi terrorizmin. Imamit egjiptian të një xhamie të Milanos, Abu Omar me 17 shkurt të vitit 2003 në qytetin verior të Italisë, iu kërkuan dokumentet nga dy burra që flisnin italisht. Pak pas kësaj u rrëmbye dhe me një avion të bazës ajrore amerikane, u bart në Egjipt për t’u marrë në pyetje. Duke iu referuar raporteve të mediave italiane, në një burg të Egjiptit,  i rrëmbyeri i është nënshtruar torturave të rënda. Autoritetet italiane të drejtësisë kanë kërkuar ekstradimin e 22 agjentëve të CIA-s të dyshuar për organizimin e këtij rrëmbimi, që në fillim të vitit. Me lëshimin e urdhërarrestit evropian të dyshuarit mund të kapeshin në çdo shtet të Bashkimit Evropian. Në korrik, kryeministri Silvio Berlusconi thirri ambasadorin amerikan në Itali dhe i kërkoi atij që Shtetet e Bashkuara të respektojnë plotësisht sovranitetin e vendit të tij. Ndërsa, këtë javë ai shprehu edhe publikisht dyshimin se ka diç të vërtetë në akuzat kundër CIA-s.

Rasti për rrëmbimin e imamit po hetohet edhe në Gjermani. Kjo, ngaqë gjatë bartjes së tij në Egjipt, avioni ka bere një ndalim të ndërmjetëm në bazën amerikane Ramstein. Prokuroria e Zëeibrückenit në Rheinland-Pfalz ishte veçanërisht e interesuar se kush ishte me të në avion-thotë prokurori, Eberhard Bayer.
Të 22 bashkëpunëtorët e CIA-s kishin status diplomatik në Itali. Ndersa, rezidenca e Osama Mustafa Hassan Nasrit-i njohur si Abu Omar, është e panjohur.
Ajete Beqiraj, Agjencite,DW

Duhen garanci për rikthimin e Millosheviçit në Hagë

23 dhjetor 2005, Dojçe Vele, Nuk ka asnjë garanci për atë, se Millosheviçi pas një trajtimi mjekësor jashtë shtetit do të vazhdonte sërish procesin-tha prokurori Geoffrey Nice, të ejten ku përmes një komunikate hodhi poshtë kërkesën e ish-presidentit të Jugosllavise Sllobodan Millosheviç, për një lirim të përkohshëm për trajtim mjeksor në klinikën e Moskës.

Prokuroria argumentoi, se përderisa nuk ofrohet një garanci e tillë, atëherë as nuk mund të merret ndonjë vendim lidhur me këtë. Gjithsesi ekziston frika se nëse Millosheviçi gjendet një herë në liri, do t’i ikën vazhdimit të procesit. Jefrey Nice e di se Millosheviçi asnjëherë nuk e ka pranuar Gjykatën e Kombeve të Bashkuara, por gjithnjë e ka përshkruar atë si luftë kundër Jugosllavisë. Apo do mund të thoshte se nuk do të ishte në gjëndje shëndetësore të rikthehej. Jefrey Nice poashtu e di, se familja e Millosheviçit jeton në Moskë.

Sllobodan Millosheviçi akuzohet për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit në konfliktet ballkanike të viteve ’90-të. Për shkak të përkeqësimit të shëndetit, procesi ndërkohë është ndërprerë deri më 23 janar. Ende mbetet çështje e hapur, nëse gjykata do të vendosë për një lirim të përkohshëm të të akuzuarit.
A.B.,DW

“Rrugetimi i gjate per paqe”

Fatos Lajci, regjisor dhe ambientalist
9 dhjetor 2005, Dojçe Vele, Këtë javë në kinemanë ABC në Prishtinë u shfaq premiera e filmit dokumentar “Rrugëtimi i gjatë për paqe” në regji të Fatos Lajçit. Dokumentari i mbështetur nga Ministria e Kulturës Rinisë dhe Sporteve dhe Zyra e Vullnetarëve të Kombeve të Bashkuara, në Prishtinë, është promovues i idesë së krijimit të Parkut ndërkufitar të Paqes në Ballkan, mes vendeve fqinje, Kosovës, Malit të Zi e Shqipërisë.

Projekti ballkanik për “Parkun e Paqes” ka për qëllim mbrojtjen e mjedisit, stimulimin e punësimit lokal, ndërtimin e turizmit të qëndrueshëm në rajon e mbi të gjitha, krijimin e kushteve për banim për popullatën lokale në zona të larta malore. Ai është i fokusuar në krijimin e tri ‘Parqeve të ndara nacionale’ në fqinjësi me njëra më tjetrën që kapin Bjeshkët e Nemuna – Kosovë; Theth -Valbonë- Shqipëri dhe Prokletije – Mali i Zi. Majën më të lartë e përbën Jezerca në Shqipëri me lartesi 2693 m., Gjeravica ne Kosove me lartesi 2656 m. si dhe Kolates ne kufirin e Malit te Zi ,me 2555 metra lartesi mbidetare.
“Shtigjet e ecjes hapin kufijte”

Marshi neper Alpe”Shtigjet e ecjes hapin kufijte”

Në kuadër të këtij projekti që nga viti 2001 zhvillohet edhe “Rrugëtimi i Gjatë për Paqen”, organizuar nga Grupi Vullnetar për Ruajtjen e Ambientit,(ERA)”Environmentally Responsible Action Group” si dhe Istituti Ballkanik për Kërkim dhe Zhvillim (BIRD)Balkan, “Institute for Research and Development”.

Në këtë rrugëtim zë fill edhe ideja për realizimin e dokumentarit “Rrugëtimi i gjatë për paqe”, i regjisorit Fatos Lajçi, sepse: “Unë  kaloj një kohë të gjatë nëpër bjeshkët e Kosovës, Malit të Zi dhe të Shqipërisë. Kjo është pjesë e pasionit tim. Dhe në vitin 2001, pasi që kuptova se bëhet fjalë që territori malor i Kosovës Malit të Zi dhe Shqipërisë të shndërrohet në një zonë të lirë të lëvizjes, atëherë edhe e përqafova këtë projekt”,thotë Fatos Lajçi, regjisor i këtij dokumentari.
Siguria ne Ballkan te mos konsistoje me kufinj te mbyllurNë projektin “Rrugëtimi i gjatë për paqe” çdo vit marrin pjesë rinia e Ballkanit, organizatorët, komunitetet lokale si dhe vëzhguesit ndërkombëtar, për të promovuar kështu lëvizjen e lirë, shkëmbimet kulturore dhe zhvillimet e qëndrueshme në rajonin kufitar në mes të të tria vendeve. Ndërsa filmi dokumentar i shfaqur të hënën, si një vëzhgues i vlerave të përbashkëta natyrore, kulturore dhe i trashëgimisë historike, me një gjuhë më vete dhe me një pasqyrë të qartë realiteti shfaqi dëshirën për jetë në paqe si dhe afrimin miqesor të vizitorëve me këto treva mikpritëse malore.

Rreqebulli, specje ne zhdukje(F.Lajci)

“Dokumentari thërret që siguria në rajon të mos konsistoj në kufij të mbyllur dhe ndarje të vazhdueshme të popujve nga njëri-tjetri, por në një bashkëpunim me projekte të merituara dhe të suksesshme në interesin më të mire për secilin”, thotë regjisori Lajçi.

Lufta e Kosoves na pas vetes zona te depopulluara

Gjatë periudhës së luftës së vitit ’99, pasoi një valë e madhe e shpopullzimit të këtij rajoni. Shpyllëzimi i pyjeve të Kosovës vazhdon edhe më tej si pasojë e korrupsionit, përderisa gjuetia e egër po ndikon në mënyre drastike në zhdukjen e disa llojeve të kafshëve të cilat jetojnë në këto zona.

Edhe në Shqipëri, sidomos prej krizës ekonomike të vitit 1997, popullata ka filluar largimin masiv nga zonat e larta malore. Disa lëvizje në ndërtimin e infrastruktures rrugore janë më shpresëdhënëse për lehtësimin e jetës në këtë rajon. Ndërkohë që në Malin e Zi, situata është më e mirë ngaqë rajoni është i dendur me popullsi dhe i pasur me vlera të ndryshme kulturore. Ndërsa, sipas z.Lajçi: “Dokumentari me karakterin e tij vjen shumë më afër secilit individ, organizatë dhe qeveri e kombësi. Është diçka humane, njerëzore e zhveshur prej komplekseve politike”.
Dokumentari “Rrugëtimi i gjatë për paqe” synon senzibilizimin e opinionit të këtyre trevave për përkrahjen e kësaj ideje, me qëllim që të afrojë njerëzit, të ruaj trevat dhe të krijojë kushte për jetesë.
Pas premierës në Prishtinë, së shpejti pritet të shfaqet edhe në Tiranë dhe në Podgoricë.

Bonn: Politika duhet t’i hapë rrugën energjisë së rigjenerueshme

2 dhjetor 2005, Dojçe Vele, Në Bonn përfundoi punimet treditore Asambleja Botërore për Energjinë e Rigjenerueshme. Aty doli në pah rëndësia e veçantë e kësaj energjie për mposhtjen e varfërisë dhe rritjen e zhvillimit ekonomik.

“Ka shumë çështje për t’u diskutuar. Për të vepruar ka edhe më shumë. Botës i duhet një energji e re – energjia e rigjenerueshme!”

Kështu e nisi fjalën e tij përshëndëtese kryetari i bashkisë së Bonnit, Peter Finger në pritjen e delegatëve të Asamblesë Botërore për Energjinë e rigjenerueshme.

Me rastin e kësaj konference, rreth 300 ekspertë nga mbarë bota vizituan qytetin e Bonit. Ky qytet është vend ideal për mikpritje, sepse përveç Organizatës së Kombeve të Bashkuara, brenda tij ndodhen më shumë se 150 organizata joqeveritare, disa prej të cilave punojnë në fushën e energjisë përtëritëse, siç është Organizata Eurosolar apo Organizata botërore e energjisë së Erës (World Wind Energy Asossiacion).  Tubimi sezonal iu dedikua politikës gjermane, e cila u zhvillua në një treg me domethënie ndërkombëtare për energjinë e rigjenerushme. Këtu u qartësua, si edhe përse pati sukses një politikë e tillë dhe u diskutua për vazhdimësinë e saj pas zgjedhjeve parlamentare.
300 eksperte diskutojne ne Bonn per energjine e rigjenerueshme

Herman Scheer, president i Organizatës Evropiane për Energji të Rigjenerueshme “Eurosolar”, dhe president i Asamblesë Botërore për Energjinë e rigjenerueshme thotë: “Politika duhet të përkujdeset që rruga për energji të rigjenerueshme të hapet. Një ndër gënjeshtrat më të mëdha në debate lidhur me energjinë e rigjenerueshme është se një bartës i energjisë asnjëherë nuk vlen pa ndihmën politike. Gjithnjë ka qënë kështu dhe privilegjet më të mëdha të mohuesve të kësaj energjie ishin në të vërtetë qindra miliarda ndihmë nga shtetet për të sjellë energjinë atomike pa subvencione të hapura, pa të cilat asnjë ndërmarrje e energjisë atomike nuk do të fillonte punë. A do të duhet të bëhet e njëjta gjë për energjinë e rigjenerueshme, sepse me ardhjen e saj kemi gjasa më afatgjata dhe të sigurta për të furnizuar gjithë shoqërinë dhe se shpenzimet për fillimin e saj janë më të arsyeshme se sa investimi në energji të cilat me kohë as nuk do të mund të paguhen? Dhe, kjo është një situatë që mund të shihet kur më se 40 vende të botës së tretë duhet të paguajnë më shumë për importin e naftës se sa shumat që futen nga eksporti”.

Duhet bere me shume per promovimin e energjise se rigjenerueshme

Për të patur zhvillime ekonomike duhet të kemi energji. Dhe, kur të gjithë konsumuesit e energjisë gjithnjë duhen paguar, atëherë asnjëherë nuk do gjendet shteg daljeje nga stanjacioni ekonomik. Për hapjen e mundësive të furnizimit është edhe Agjencia Ndërkombëtare për Energji Bërthamore e themeluar për të ndihmuar zhvillimin e programeve bërthamore dhe për bartjen e teknologjisë përkatëse si dhe Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, e themeluar pas krizes së parë botërore të naftës, në vitin 1973. Por, sa bëjnë ato në promovimin e energjisë së rigjenerueshme?
Sheer për këtë thotë: “Agjencia Ndërkombtare për Energji Berthamore dhe Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, janë agjenci qeveritare ndërkombëtare por ato veprojnë sikur të kishin lidhje interesash me këto ekonomi-thotë Herman Sheer. Çfarë mungon është një agjenci ndërkombtare për energji të rigjenerueshme – e pavarur nga dy të tjerat, sepse ato kanë bërë gjithë ç’është e mundur që energjinë e rigjenerushem t’a mbajnë nën hije duke shpërndarë dezinformata për të penguar zhvillimin. Prandaj na duhet një agjenci e pavarur që t’iu ndihmojmë qeverive në zhvillimin e këtij programi dhe bartjen e teknologjisë përkatëse për energjinë përtëritëse”.
Qeveria gjermane do te mbeshtes energjine e rigjenerueshme

Sipas presidentit të Organizatës “Eurosolar” si edhe deputetit të parlamentit gjerman,  Herman Sheer, gjasat për themelimin e kësaj agjencie janë pak më të medha se dje, sepse: “Qeveria e re ka marrë vendim për iniciativë. Ajo  edhe duhet të vie prej një qeverie. Nuk ka arsye përse një organizatë qeveritare ndërkombtare duhet të ekzistojë vetëm nën kornizë të Kombeve të Bashkuara. Mund të themelohet pranë këtij sistemi dhe të jetë e përkrahur prej vendeve që shohin domosdoshmërinë për ndërtimin  e saj”.

Projektet për energjinë përtëritëse kanë shtrirë krahët edhe në Evropën Juglindore, ku sipas Herman Sherit, janë zhvilluar një sërë projektesh të vogla dhe gjasat e zhvillimit të kësaj energjie janë të mëdha si në të gjitha vendet e tjera, sigurisht pa përjashtuar edhe vështirësitë ekonomike. Sheer: “Energjitë e tanishme janë gjithnjë më të shtrenjta ndërsa energjitë e rigjenerueshe gjithnjë e më të përshtatshme, sepse prodhohen nga moti dhe nuk kanë nevojë të importohen. Kjo është gjithnjë e më e qartë, edhe atëherë kur për shkak të rrezikimit të punës së tyre, ekspertet tradicionalë të energjisë e injorojnë këtë fakt”.
Energjia e rigjenerueshme në Kosovë
Për një vend në zhvillim siç është Kosova një sistem i tillë është i domosdoshëm. Kjo është e qartë edhe për kompaninë shqiptare “Research and development in Kosova” Më 21 tetor kjo kompani për herë të parë në Kosovë bëri prezantimin e konstruksionit fotovoltaik që bën shndërrimin e dritës së diellit në energji elektrike.
Një hap të tillë Herman Shere e kishte propozuar prej kohësh: “Këtë e kam propozuar që në vitet 90-të, por më intensivisht pas luftës, kur përveç një bilanci të përgjakshëm u shkatërruan edhe sistemet energjetike. Dhe nga kjo përvojë duhej të mësonin që në vend që të rinovojmë sistemet e vjetra më mirë është të fillojnë me sisteme të reja të energjetikës për shfrytëzimin e energjisë përtëritëse me fuqinë e erës, mjeteve fotovoltaike dhe para së gjithash me bioenergji, e cila ka nje pioritet tjetër, pra revitalizimin e ekonomisë së vendit”.
Kosova ka potenciale per prodhimin e energjise se rigjenerueshmeKompania “Research and development in Kosovo” me partner kompaninë gjermane “Yandalux” me seli në Hamburg, është e para e këtij lloji në Kosovë dhe ndërkohë ato po realizojnë një projekt pilot të përbashkët për ndriçimin e infrastrukturës rrugore. Por sa real është për Kosoven zbatimi i një sistemi me një koncept të energjisë ripërtëritëse në një kohë kur dihet që për të siguruar më vonë këtë energji me një kosto të lirë, fillimisht duhet bërë një investim të konsiderueshëm?

Ilir Seferi, drejtor i përgjithshëm i kompanisë “Research and Development in Kosova” na thotë më shumë: “Është shumë real, sepse ky sistem është shumë ekologjik dhe i pashterueshëm. Ndërsa ndriçueshmëria e diellit në Kosovë është e mjaftueshme, për të pasur përqindje të mjaftueshme të energjisë së përfituar nga dielli. Ndërsa me një bashkëpunim të qeverisë së Kosovës, institucioneve ndërkombëtare të bankave kredidhënëse si dhe Korporatës Energjetike të Kosovës një koncept i tillë është shumë real. Shteti i Kosovës do t’a subvencionojë këtë energji. Korporata Energjetike e Kosovës është e detyruar që t’a blejë, ndërsa bankat do të japin kredi. Kjo është forma me të cilën do të realizohet”.
Seferi: “Kosova ka ekspert te nivelit evropian
Seferi thotë se Kosova ka njerëz të përgatitur për të mundësuar realizimin praktik të këtij projekti. “Kosova ka shumë ekspertë të nivelit evropian. Këtë ata e kanë dëshmuar me 21 tetor ku “Reserch and Devepolment in Kosova” së bashku me ta ka bërë një kostruksion-model, të cilin ata vet e kanë vendosur”, thotë me bindje Ilir Seferi. Në bordin e kompanisë sonë janë edhe emra të njohur të shkencës, si psh. Prof.doc.Rifat Gjota, prof. Ali Topalli dhe inxhinjerë të tjerë. Ne kemi edhe bashkëpunim të ndërsjellë me firmën gjermane “Yandalux” dhe do të kemi trajnime të rregullta në këtë lëmi”.

Projekti në fjalë mund të funksionojë, si ishull i pavarur prej rrjetit fiks, por edhe mund të derdhë energjinë në rrjetin fiks. Por, me çfarë vështirësishë ballafaqohen implementuesit e tij dhe ku shohin zgjidhjen e problemeve të tyre. Drejtori i kompanisë “Reasearch and Development in Kosova, përgjigjet: “Dekurajuese është se këto pajisje në Kosovë doganohen me 26.5 për qind, ndërsa në të gjitha shtetet evropiane dogana është vetëm 1 për qind, për shkak se këto janë mjete ekologjike dhe kursejnë dioksid karbonin. Lidhur me këtë ne do të kemi përkrahjen e Ministrisë së Energjetikës, siç na është premtuar në takimin tonë në tetor të këtij viti”.
Ajete Beqiraj & Shpend Limoni ,Dojçe Vele