Ajete Shaban Beqiraj-Krijimtari

Ylli i Fatit i pushonte në dorë | Sytë e Fatit të Mirë | Zemra e di | Tretur në natë | Autorja

YLLI I FATIT i pushonte në dorë (pjesa e parë)

YLLI I FATIT I pushonte në dorë

(Novelë-Pjesa e parë)

Biblioteka "SHKËNDIJA"

Redaktor:
Jonuz FETAHAJ

Recenzent:
Hajro ULQINAKU

Lektor:
Rrahman PAQARRIZI

 Prishtinë, prill 1995

Librin tim të parë ua kushtoj

dy vëllezërve të rinj, mërgimtar!

Parathënie:

Me të marrë në dorë këtë roman, bindesh se ky është një roman I veçantë ndër të gjithë ata që u botuan gjer më tani. Është një roman I mirëfilltë rinor; një romancë e dashurisë së parë në moshë të re dhe sit I tillë, është një roman I rrallë, në mos I vetmi në letërsinë tonë këtu.

Tregimi në roman është sa I bukur poaq edhe sentimental, por I mundshëm. Ngjarja fillon nga qyteti rrëzë Bjeshkëve të Nemuna për t’u lidhur më pas me një urë dashurie, me qytetin më të bukur të Adriatikut. Përshkrimet me aq trill prej shkrimtarit të lënë përshtypjen se autorja nuk është fillestare, por krijuese e cila ka talent të shkruajë. Në këtë të bind guximi I saj që, që me hapin e parë të depërtojë në nje sferë letërsie të pashkelur gjer më tani. 

Lexuesit e rinj do ta kenë në dorë një libër të bukur për dashurinë e sinqertë rinore, ndërsa letërsia jonë-një krijuese të re.

Hajro Ulqinaku-shkrimtar

Me buzët e tua
Petalet e trëndafilta
desha t'I krahasoj
por nga ato u turpërua
edhe gonxhja që shpërthente

Me një valë deti
Sytë e tu
Desha t'I pikturoj
Por më pas vetëm ngurrova
Se dora ime e varfër ishte

Fytyrën tënde
Me diellin krahasova
Por rrezet u zbehën
Nga buzëqeshja
Që në buzët e tua shkëlqente.

***

    Në qytetin rrëzë Bjeshkëve të Nemuna, edhe sivjet pushonte një verë plot vapë. Në kupën e kaltër të qiellit, dielli shkëlqente si një margaritar I madh që për cdo sy shkapërderdh rrezet pakursim, duke mos harruar se ato ditë aty  ishte kthyer edhe nëe familje e cila shtrinte dorën për një grusht rreze që të ngrohnin zemrat e ngrira nga toka e ftohtë e mërgimit.

    Largimi I tyre,atëbotë, nuk kishte ndryshuar asgjë në jetën qytetare. Lumi I kohës kishte vazhduar rrjedhën pa u trazuar. Dielli prapë kishte lindur dhe pas tyre edhe yjet kishin shkëlqyer në qiell. Madje edhe pranvera kishte çelur si kurdoherë. Por, nga shpirti I tyre ishte shkëputur diçka përgjithmonë. Ëndërrat e lidhura për këtë tokë, dëshirat që sapo kishin filluar të ngrehin kokën e shpresat për një kthim të serishëm u shpartalluan nga ajo furtunë fati, e cila papritur përfshiu jetërat e tyre, duke bërë rrëmujë gjithë çfarë kishin krijuar gjer atëherë. Shtëpia e tyre u shkretua për një kohë të gjatë, se ata u detyruan ta braktisin gjirin e saj të ngrohtë për t’u lëshuar në duart e fatit; të një fati, që pasi të jenë larguar prej këtu me mijëra kilometra, të kuptojnë në ishte ajo një rrugë fatlume ku do të gjenin shërimin e zemrave të lënduara, apo një rrugë edhe më fatkeqe sesa fatkeqsia që I shkëputi nga atdheu?

Gjashtë pranvera kaluan, por ata me fijen e artë të beharit në vëndlindje thurën vitet e rinisë e gjashtë dimra që zbardhën, në zemrat e tyre nuk e ngrinë dashurinë, por ruajtën kujtimet të freskëta si luleborat. Dhe, ndonëse të humbur në mesin e një kontinenti, ata as për një cast nuk harruan se edhe ata ishin një grimcë e vogël e Kosovës në Amerikën e madhe dhe kurrë nuk pushuan së ushqyeri zemrat e mallëngjyera me ngushëllimin se  nën atë qiell të kaltër shtrihej edhe vendlindja e tyre dhe se diellin ende kishin të përbashkët.

Kur kthenin kokën në kujtimet e fëmijërisë, të fatkeqësisë dhe kohën e gjatë që I ndante nga ato përjetime, gjithë ato I bënin të mendojnë se mbi jetë kishin ecur një shekull të tërë. Por, tani kur shuanin mallin me ujin e ajrin e vendlindjes dhe hedhnin hapat në tokën ku për herë të parë panë bardhësinë e jetës, vetëm aty e dinin përse nuk ishin thyer gjer atëherë dhe pse nuk I kishte penguar asgjë të ecin, të ecin, gjersa të arrinin aty ku ishin tani. Me shpresën për një kithim të serishëm  kishin lufutar fatkeqsinë, duke flijuar një copë të jetës që tani të shkelnin në ëndrrën e tyre të ëmbël...në realitetin e përgjysmuar!

Përkrah pritjes krahëhapur të gjirit të ngrohtë të atdheut, këputja e cdo lidhjeje të vjetër, në fillim I bënte të ndihen si të pakrahë. Por, vizita e mikut të vjetër, me të cilin si me cdo vend tjetër I kishte larguar rruga e gjatë e migrimit, ato mendime i treti përgjimonë. Dhe, ndërsa bindeshin me faktin se ajo dashuri, gjithnjë e freskët në kujtime, nuk kishte pushuar së jetuari, vetëm aty e ndjenin se sa I sigurt ndjehet njeriu kur diku ka dikë në të cilin mund të mbështetet. Se c'peshë ka kur në një vend, kudoqoftë ai, ekziston dikush qe lirisht mund ta quash me emrin e shenjt: mik. Se sa e pakuptimtë do të ishte cdo gjë, sikur të kishin mbetur të vetmuar që nga dita që erdhën dhe si të huaj të riktheheshin në qytetin e lindjes, me të cilin nuk do t'I lidhte asgjë vec kujtimeve të palosura në kthinat e zemrës, që ruanin si gjënë më të shtrenjt. Ku asgjë nuk do të provonte lidhjen e tyre me atë qytet vec asaj shtëpie, e cila qëndronte si një fakt I ngrirë-e pandjenja t'I gëzohej kthimit të tyre, pa sy të lotojë nga lumturia, e pagojë të fliste dhe t'I tregonte botës se dikur brënda mureve të saj u bashkuan dy qënie dhe krijuan familje, të cilët fatkeqësia I shkëputi nga qerdhja e vet. Se ata të rinj, që dikur prapa atyre dyerve mbyllën fëmijërinë dhe morën rrugët e botës, tani I ishin rikthyer qerdhes së vjetër si dallëndryshet në behar dhe me harenë rinore po mbushnin skutat e saj të shkretuara.

Sot, ndërsa qëndronin në afërsinë e njëri-tjetrit si zogjtë e një qerdheje, ata dëshmonin se një miqësi të sinqertë nuk e tret largësia dhe se vetëm atë që është e rrejshme e bart koha dhe si pluhurin e rrugëve e flak në harresë. Ata nuk I  ndante një dimër I vetëm. Gjashtë dimra mes tyre kishin lëshuar fillin e largësisë. Por, ata , serish në vendin e vjetër po mundoheshin të lidhnin një fije të këputur dikur.

Ndërsa dielli lundronte nga gjysma e qiellit dhe një erë e hollë vere shtynte vapën, bashkë me aromën joshëse të pishave bartte edhe zërat e tyre si cicërima të përmalluara të zogjve shtegtar, kur nga ishujt e largët kthehen në pranverë. Atje, në një fushë të vecuar nga parku I gjelbëruar ishte Besniku. Ai ishte djali I vetëm I Agronit; I atij burri të mirë të cilin e njihte I gjithë qyteti. Besniku ngjante të atit kryekëput, me flokët e zezë që I falnin një pamje të këndshme fytyrës së tij dhe me krahët e gjërë e shtatin e lartë si ato trungje qindvjecare. Ai edhe mencurinë dhe motivin e planifikimit të rrugëve në jetë e kishte trashëguar nga ai.

Pak me tej, në lojën me top iu ishte bashkënjgitur Abrëri, djali I Petritit-mikut të Agronit. Ata ishin katër fëmijë dhe dy palë shorte. Iliri-vëllai I madh dhe Eranda-motra pas tij, ishin një degë e pandarë e trungut të familjes. Dy zeshkanë të bukur e shramantë, të cilët qëndrimi I heshtur e I tërhequr I bënte të vecantë. Edhe ata përngjanin në të jatin, ndërsa Arbëri dhe Besarta më tepër anonin kah e ëma. Por, flokët e verdhë që asaj I falnin një pamje të butë, tek ata merrnin një kuptim krejt tjetër , ndërsa sytë e kaltër kishin mëvete thelbin e një djallëzie të cilën do ta kenë nga djalli peshqesh. Por, djallëzitë e tyre nuk shkonin në dëm të askujt. Ata kurthet e veta simpatike I shijonin të parëet . Arbëri që nga fillimi kishte mbetur në Kosovë tek famlja e Agronit. Tashmë studionte në Akademinë e Arteve në Prishtinë, ndërsa në fundjavë gjithnjë vjen në shtëpinë e Agronit, pjesë e së cilës ishte bërë tash gjashtë vjet. Ai gëzonte dashurinë tyre, sepse nuk ishte vetëm djali I mikut të vjetër, por ishte Amaneti I tij; që frytin e tij ta rriste në një pemë, e cila sic pati rrënjët në vendlindje edhe të mbetej aty përgjithmonë!

Edhe Besarta në ato caste ishte në fushën e gurëzuar, duke u orvatur t’ua grabiste topin. Ajo është një shtatëmbëdhjetë vjecare, e cila gjithnjë bie ndesh me të vërtetën e saj pa mundur të pajtohet më faktin se u lind femër dhe se heret ose vonë duhet të marr rolin qe iu nda qe nga fillimi. Ajo në familje ende ruan statusin e ‘djalit më të vogël’.

Ndërsa Artlinda, motra e vetme e Besnkut e cila porsa kishte shkelur në të katërmbëdhjetat, rrjedh nga një botë fare e kundërt. Ajo që në fillim lë përshtypjen e një vajze të ëmbël. Gjithnjë e urtë dhe më e vogla e familjes, gezon dashurinë e të gjithëve. Nga prindërit ka trashëguar tiparet më të mira, që me to të krijohej një figurë e artë e cila tërheq cdo sy. Ndërkohë, e tërhequr nga të gjithë dhe e strukur nën një shkurre, po orvatej të mblidhte ca lule vere qe sapo I kish diktuar.

Pjesë e piknikut të së dielës ishte Arbresha-nusja e bukur e Besnikut, të cilën e deshi qëkur ishte një qupë e lagjes fqinje. Ata ishin martuar para tri vjetësh dhe pas një viti, Zoti ua fali dy binjakë të ngjashëm si ylli me yllin. Dhe, në këto caste, teksa po kujtonte të kaluarën, fytyrën e saj të bukur kishte mbuluar një hije mallëngjimi.

...Ishin ata dikur një trio capkenësh, të cilët e bënin lagjen rrëmujë: ajo, Besniku dhe Iliri. Besniku e donte shumë Ilirin. E donte edhe ajo atë, sepse pothuaj u rritën bashkë. Ata vinin nga dy anë të qytetit. Por, Besniku pothuaj kishte braktisur lagjen e tij dhe kohën më të madhe e kalonte me ata të dy. Mirëpo, pas fatkeqësisë së Ilirit, për një kohë të gjatë nuk mundën të binë në ritmin e vjetër se cdo vend ua kujtonte lojërat e përbashkëta. Prandaj, pas ikjes së tij, lojërat e tyre nuk I përsëritën e kur vinte koha e ngrënjes ushqimin prapë e ndanin në tri vende. Por, copa e Ilirit githnjë mbetej e paprekur!

_Zot! Sa kohë na ndan nga ato ditë të bukura!-psherëtiua Arbresha, sikur Eranda gjer atëherë  të kishte lexuar mendimet e saj dhe duke e shikuar nga koka në këmbë, duke ia shtrënguar duart, shtoi:

_Teksa te shikoj dhe bëj krahasime, më bëhet se krejt tjetërkënd kam përpara!

Era nënqeshi dhëmbshëm, duke mbështjellur heshtjen e shkurtër me ofshama mallëngjimi,  të cilat kishin burimin në fatin që në vendin e tyre ngadalë po I bënte të huaj, në kohën që po ua grabiste vitet më të mira larg vendlindjes apo në atë tokë të largët e cila po I lidhte për vete me prangat më të forta.

_Eh, Arbëreshë! Kur koha ndryshon cdo gjë, njerëzit janë kafshatë e vogël për të. E kur në mes shtrihen kaq vjet, ai mision I lehtësohet edhe me shumë. Kur ikëm atje, cdo ëndërr e shpresë imja kishte burimin në vendlindje. E tash, ja ku jam! Me moshë tjetër, me plane tjera e me dëshira të cilat kanë burimin në anën tjetër të botës...

Aty, mendime të trishtuara iu mblodhën brënda castit. Shtrëngoi ballin me dorë, sikur deshi të mbsyte ato kujtime që sa herë I vinin e lodhnin, e rrahnin. Ato kujtime që dukeshin si një ëndërr e mundimshme të cilën s'do donte ta përjetonte. Se, sado e hidhur qoftë e kaluara, mbetet prapa. Por, një pikë gjithnjë mbetet e pashlyer në zemër që të të kujtojë se ajo është pjellë e një përjetimi të hidhur.

 Arbresha e dinte të vërtetën e tyre. Prandaj u mundua t'I vënte kapak asaj bisede që përtërinte dhëmbjen e vjetër.

_Është roli I jetës,Era, që njeriu ta përplas hap pas hapi, që ta kuptojë në është I denjë për atë që gezon. Të hedh në lojëra të ndryshme në të cilat jo rrallë dukemi të marrë. Por, ai është një mësim për hapa të tjerë në jetë. Të hedh pengesa nga më të vështirat,  të cilat ndjehemi të pafuqishëm t'I tejkalojmë. Por,  këmbëngulja dhe durimi gjithnjë shpërblehen. Ndërsa jona është që të jemi sa më imun ndaj shqelmimeve të fatit. Pas cdo rënjeje të ngritemi dhe në udhëkryëin e jetës të gjejmë të duhurën, duke kaluar cdo pengesë drejt asaj që ëndërron secili: lumturisë! Ju kështu keni vepruar dhe për lumturinë që përjetoni askujt nuk I keni borxh!-fliste Arbëresha të vërtetën e jetës, ndonëse  vet sapo kishte bërë zgjedhjen në rrugën e degëzuar të fatit, të cilat hap pas hapi cojnë drejt një pylli më të dendur.

Besniku dhe Arbëri edhe me tej po luanin, ndërsa Besi, që të fitonte kushtin po orvatej t'ua grabiste topin. Artlinda e re, e ulur në një karrikë nga këndi I parkut me lulet e mbledhura po thurrte një kurorë. Kushedi cfarë mendonte, teksa me gishtrinjtë e holle kapërthurte lule e gjethe dhe era verore ia ledhatonte flokëtr e verdhë e të valëzuar? Ndoshta edhe ajo po shetiste në kujtimet e fëmijërisë jo të largët, kur kishte ekzisutar dikush që dikur nuk e linte vetëm as për një cast dhe edhe pse nuk ishin moshatar, gjithnjë I bashkangjitej në lojërat e saj.

...Ishte ky Iliri, djali I madh I tezes Shpresë, I cili fare papritur ishte shkëputur nga jeta e saj e njomë! Dhe, teksa shihte Arbërin ndoshta edhe aty e pyeste vetesn si njëmijë herë më parë: përse nuk ike ti atje dhe Iliri të mbetej këtu?! Por, ishte Iliri ai qe duhej të ikte, atë e dinte edhe ajo! Dhe, kur kujtonte fatkeqësinë e tij për të cilën pas shumë kohe kishte kuptuar, edhe tani I vinte të qante si njëherë e dikur,  kur për herë të parë pati mësuar për fatkeqësinë. Atëherë kur truri I saj I njomë pat filluar të kuptonte gjërat e mëdha, e ëma I pat treguar se Ilriri me prindërit kishte pësuar fatkeqësi në komunikacion. Fati kishte dashur që makina të godiste në anën e Ilrit, prej nga kishte marrë lëndime të rënda. Pas intervenimit të mjekëve vendor dhe mossuksesit të tyre, marrin udhëzim që ta dërgojnë jashtë për shërim. Petriti I shtyrë nga dashuria prindërore kishte flijuar cdo gjë të arritur deri atëherë dhe kishte udhëtuar në tokën drejt së ciles e tërhiqte shpresa e madhe për shërimin e djalit. Pas muajsh  të gjatë mundimi, nën barën e mallit dhe me plagen e hidhur për djalin, arriti shërimin e tij për të cilin mishte braktisur cdo gjë.

Por, shërimi I Ilirit nuk ishte gezimi I vetëm të cilin e përjetoi qysh se shkeli në atë tokë të huaj. Ndjenja e mirënjohjes së të birit ia largoi vuajtjen që kishte lëshuar rrënjë. Kur filluan të punojnë së bashku, për herë të parë nuk e ndjeu veten të vetmuar e të humbur praqpa diellit si deri atëherë, por me gjithë shpirt falenderoi Zotin për shërimin e zemrave që pas nje fatkeqësie të tillë ishte një lindje për së dyti.

 Dheu I mërgimit si shumë të tjerë edhe ata I zui peng për gjashtë vjet të gjata, por nje fryme nga trupoi I tyre, një jetë e shkëputur nga gjiri I tyre mbeti këtu, në Kosovë, që me fijen më të fortë t'I ngrehte të ktheheshin aty ku përkisnin dhe aty ku lindën edhe të vdesin. Ishte Arbëri ai-djali I dytë I Petritit, të cilin para gjashtë vjetësh e la tek miku I tij, Agroni.

Kur kishte perfunduar mamaja tregimin, Artlinda kishte qare bashkë me të për djalin e tezes Shpresë që e deshi shumë. Por, fatkeqësinë e tyre s'kish mundur ta largojë dashuria që ushqenin për njëri tjetrin, ndërsa rrugën e gjatë që I ndante s'mundën ta shkurtojnë lotët as malli I atyre që ikën!

Dita po rreshqiste ngadalë prapa kodrave, ndërsa era që paralajmeronte muzgun vinte e ngrohteë Dielli pas pak do të rrokullisej në perëndim, ndërsa hijet e dendura të pishave ishin bërë një. Arbëresha duhej të kthehej tek binjkaët e vegjël që e presin krahëhapur. Artlinda tek e ëma, të cilën nuk e ka mësuar t'I ndahet shpesheherë. Ndërsa, të tjerët duhej të iknin që pas kësaj të bëheshin gati për mbrëmjet qytetare.

_U bë vonë, kurse binjkaët do ta kenë cmendur mamanë! - tha Arbëresha, duke palosur shportën e zbrazët të ushqimit.

_Besnik,Arbër, Besi!-thirri Eranda, duke u afruar t'I ndihmonte.

Përderisa Artlinda menjëherë drejtoi kah ato dhe ata mërmëruan të merzitur përse mu atëherë kur koha për lojë ishte me e mira ata po ngriteshin, Besi shfrtyëzoi habinë e tyre t'ua grabiste topin. Vrapoi me të si një ketër, ndërsa që të dy iu qepën pas.

***

Vapa verore sa vinte e rritej, duke e bërë të pamundur qëndrimin në qytet. Si cdo krijesë që krijon rehatinë, edhe me qytetarët ndodhte e njëjta. Kush shtrihej prapa perdeve të lëshuara, kush futej nen hijën e pemvë dhe bisedonin për jetën në rrethana të përbashkëta, ndërsa gratë si gjithnjë, porsa I kryenin punët mblidheshin tek njëra-tjetra dhe pas komenteve besimkota në filgjanet e kafesë, nuk harronin që me gjuhën e mprehtë të përshkruanin gjëndjen në qytet.

Për të rinjtë, shpëtimi nga vapa përvëluese ishte uji I freskët I Bistricës. Buzë saj gjenin argëtimin që mund t'ua ofrontë mosha e tyre e bardhë. Por, lumi nuk ishte as pa gazin fëmijëror. Të pabrenga e të hareshëm si gjithnjë, sa vraponin në bregun e lumit, sa futeshin në ujë, por asnjëri nuk ishte aq I shkathët sa të përcillte hapin e tyre dhe të kuptonte se cfarë bënin në të vertet?

Edhe Arbëri atë ditë I ishte bashkëngjitur asaj gjallërie. Por, edhe pse në atë grumbull njërëzish numërohej një më shumë, ai ishte I vecuar nga të gjithë.  Ulur në një gur të madh me këmbët e futura në ujin kristalor, kënaqej me freskinë e tij ndërsa tingujt e lartë të muzikës gjallëronin atmosferën. Por, atëherë kur i humbur në melodinë që shpërndante ajo kuti magjike, nga ana tjetër e lumit ,krejt papritur u gjet një shoqëri edhe për të.

_Ej,Kaltrina!-thirri shoqen nga fakulteti, në shoqërinë e së cilës me ëndje do ta kalonte pasditën.

Ajo, biondina e bukur, ktheu kokën andej nga po I thirrej emri. Me të parë Arbërin që me thirrje, me duar e në cdo mënyrë mundohej t'ia bënte me die ku ishte, buzqeshi lehtë. Pa humbur kohë, kërceu gurët si një drenushë dhe pas pak u gjet praën tij.

_Sa mirë I sheh gjërat ti. Ndër të gjithë këta, vetëm unë isha I vetmuari!-I tha, posa iu afrua.

_Nuk do t'I shihja, po t'mos më ndihmoje!-ia ktheu, duke kërkuar vend të ulej.

_Ka gjëra të cilat duhet t'I kuptosh edhe pa ndihmën time, si kjo psh. që sa herë më duhet e kam pranë!- tha, duke bërë me shenjë nga këngëtarja në kasetë.

Kaltrina, e vetdishme tash e shumë kohë për atë që ndjente për të shoku I fakultetit, edhe aty u fsheh pas nje naiviteti që aktronte.

__Nëse për t'u shoqëruar me ty më duhet të bëhem këngëtare, atëherë që në fillim po dorëzohem. Nuk jam e lindur për atë, më vjen keq! Dhe, e tillë s'mund të bëhem as me ndihmën tënde. Gjithë cfarë di është, të aktroj. Prandaj, më mirë të ik derisa mundem!-vazhdoi në të parën, duke marrë të largohet.

Mirëpo, dora e tij e ndaloi dhe e folura me nxitim e bëri të qesh:

_Oh,jo! Ti nuk do ta bësh atë, se ke një zemër të butë që s'të lejon të bësh gjëra të tilla. Ti nuk do të lësh një djalë si mua, të vetmuar, pa shoqeëi as dashuri e c'është më tragjike, me këtë statua e cila gjithë cfarë di të bëj është t’më shikojë dhe të buzëqesh me atë buzëqeshje të ngrirë. S'je e detyruar të bëhesh këngëtare, pasi as unë s'jam instrumentist. Më mjafton vetëm fakti që ti je e gjallë!

Ajo ia krisi së qeshurës, duke injoruar serish atë që fshihej prapa atij vargu fjalësh. U ul në gurin e madh dhe me të zbathur sandalet, futi këmbët në ujë. Por, shikimi I tij ngulmues në këbët e saj dhe zgjatja e kokës, teksa mundohej te shihte sa më shumë, prapë me shumë e bëri të qesh se sa e turpëroi.

-Arber!-klithi e prekur,  duke mbuluar këmbët.

-Se mos do te t'hargjohen!-ia bëri ai, duke mbledhur vetullat në mënyrë qesharake.

Mori kasetën që mbante afër dhe duke e shikuar bukuroshen që figoronte aty I foli:

_Të paktën ty mund të të shikoj me orë të tëra, dhe as s'do të ngritesh e as do mund të cirresh: Arbër!

Kaltrina buzqeshi vjedhurazi,e vetdishme se pranë tij ishte e pamundur të ishte serioze. Sikur mu në atë cast t'I ishte kujtuar dicka, hapi cantën dhe nxori cokollatën.

_O sa shume I dua cokollatat!-rrahu shuplakat Arbëri I gezuar, duke shkëputur një rend nga ajo.

Ndër tingujt e muzikës që perziheshin me gurgullimën e ujit, u dëgjua serish zeri I saj:

_Arber.Kur do të shkosh ne det?

_Këto ditë. Prandaj rri në pishë të diellit dhe ha cokollatë të marr ngjyrën. Po ti, do ia dalësh që së paku sivjet të shohësh më shumë se vec lumin e qytetit?

Ajo gjykoi me shikim ngacmimin e tij. Dhe, duke mbledhur buzët ia ktheu:

_Pyet sikur mos ta die si është mamaja. Ka aq kohë që jeton në një rreth të qytetruar, por pluhurin e prapambeturive assesi ta tret!

_Po ti lute babanë.Pastaj, dhe vet ji më këmbëngulëse.

_Falë këmbënguljes sime jam sot këtu-tha duke kujtuar skenën e para pak casteve dhe shtoi: -Por,a e vlen që vetëm me grindje të fitoj atë që më përket? Kjo s'më ushqen Arbër, se pas kësaj s'mund ta shijoj si dua!

Ai mblodhi krahët për ndihmën që s'mund t'ia ofronte.

Orët e pasdites dukej se vraponin. Rrezet e fundit të diellit po laheshin ne Bistricën gjarpërore. Ata, qëndronin prnë e pranë si dy pëllumba të bardhë, ndërsa gurgullima e ujit I bashkangjitej ëmbël asaj melodie që I këndonte një dashurie të strukur në gji kohë më parë…

Ndërkohë që Arbëri buzë lumit po përjetonte një takim fati më vashën që dashuronte, Shpresa me vajzat ishte në vizitë te familja e Agronit. Të ulura në tavolinë mes oborrit të gjelbëruar, po vazhdonin fillin e gjatë të bisedave të cilat kishin buzeqeshjen si ilustrimin më të bukur. Degët e bredhave me hijet e dendura zbusnin vapën mbystëse, ndërsa ndonjë rreze aty këtu përvidhej mes degësh duke shtrirë nga një fashë drite mbi mbulojën e bardhë të tavolinës. Binjakët e vegjël, të ulur në një batanije po luanin bashkë, herë duke buzëqeshur me gazin e shkëlqyeshëm fëmijëror dhe herë duke u ngatërruar rreth lodrave të përbashkëta. Por aty ishte Abëresha, e cila përkrah kujdesit rreth tyre iu ofronte mikpritje mysafireve të këndshme.

_Era, kur do të niseni për pushime?-pyeti Arbëresha me të lëshuar mbi tavolinë shportën me pemë.

_Meqë mamaja këto ditë do të udhëtojë për në Amerikë, se babai dhe Iliri kanë mbet vetëm, me t'u lajmëruar se shkoi mirë do të nisemi.

Arbresha e pa se aty ishte rasti më I mirë t'ia falte dhuratën. Por, duhej të kuptonte në kishte punuar për shijen e saj?

_Po fustanet të pëlqejnë si dikur?

_Ti e di se I adhuroj,kuptohet,nëse janë të bukura!

_E nëse janë tejet të bukura?

_Oh,ti edhe më shpotit tani!-qeshi Eranda.

_Edhe nëse po, ia vlen, kur si dhuratë për kthimin në atdhe të kam punuar një fistan të bukur. Por, kësaj radhe, me dizajn të një kosovareje.

_Nga Xheraldina?-ndërhyri ajo me padurim-Nëse vërtet është kreacion I Xheraldinës, nuk do doja dhuratë më të bukur!

Arbresha, duke parë Erandën e emocionuar, buzëqeshte e kënaqur sepse kishte arritur ta befasonte këndshëm. Prandaj, pa humbur kohë u zhduk për një cast për t'u shfaqur me fustanin në dorë. Eranda e pa e mahnitur se ishte ishte ndër të rrallët që po kënaqte shijen e saj specifike. Ajo edhe kafenë la përgjysmë nga padurimi ta provonte, që pas pak të shfaqej një figurë krejt ndryshe. Me vete mori paqyrën e madhe dhe duke e mbështetur në trungun e bredhit më të afërt, ua tërhoqi vëmendjen me zerin e saj gjallërues:

_Tezja Drite, mama, Arbëreshe.Si dukem?

Ato me ta parë në fustanin e bardhë, në të cilin I qartësohej vija e bukur e trupit, si të magjepsura klithën njëzëri:

_Oh, sa bukur! Eshte I mrekullueshëm!

Era, me të diktuar Besin, e cila ndërkohë po afrohej të merrte një pemë nga shporta, u soll ne vend dhe duke filluar atë ecjen me naze sic bën sa herë do të luaj me nervat e Besit, ua ktheu:

_Jam unë e mrekullueshme!

_Padyshim bija ime. Pa njeri-tjetrin, s'do të shkëlqenit në mënyrën që shkëlqeni bashkë!-shprehu Drita adhurimin sinqerte, pa kuptuar qëllimin e Erës.Por, jo edhe Besi e cila e pa vëngër nga koka në këmbë dhe ia bëri me gjësendi:

_Bah!...Kujdes se do të plas ajo pasqyrë nga marazi!

Te gjitha ia krisën së qeshurës, ndërsa Shpresa I buzëqeshi me dashuri 'djalit të saj të vogël', e cila me të marrë pjeshkën iku vrik në anën tjetër të oborrit,për të vazhduar lojërat në të cilat e kishte futur edhe Artlindën.

_Arbreshë, të falemnderit për fustanin. Kurse, për pushime presim që edhe ti e Besniku të na bashkëngjiteni!

_Edhe unë shpresoj kështu, Era! Por, këta kolopuce janë pranga të forta. Mamaja më thotë të vi pa brengë, por unë druaj se do ta lodhin!

_E moj nuse! Poqese këta të dy do t'më lodhnin, ku do t'përfundoja me një qerdhe fëmijë?-ia bëri Drita me të qeshur.

Qeshja e tyre serish u bashkua me cicërimën e zogjve që kishin foletë në bredha.

_Do të jetë pushim I bukur,mama. Vërtet do të jetë se kështu kam parandjenjën!-fliste Era e lumtur, duke ia shtrënguar duart së ëmës. Por, në cast mblodhi vetullat dhe psherëtiu:

_Por, sikur të ishit ju me ne do të ishte edhe me I bukur...Dhe Iliri!

_Jeta është e gjatë, bija ime-ndërhyri Drita duke ia lëmuar flokët. Tri vjet do të ikin si tri ditë dhe ju serish do të jeni një familje e plotë. Qëndruat larg Arbërit për gjashtë vjet, ndërsa pa Ilirin merr tragjik një pushim të vetëm!

Era nënqeshi si një fëmijë e zënë në faj, me sytë qe po I mbështilleshin në lotë. Ndërsa Shpresa psherëtiu dhëmbshëm:

_Edhe pak kohë, bijë...Pas pak kohe, të gjithë do të braktisim atë tokë. Shpreso, beso dhe duro!

***

Pas një udhëtimi që nga muzgu e deri para agimit, në rrugën plot kthesa të rrezkishme, më në fund Arbëri me motrat u gjetën në qytetin bregdetar. Në mungesë rezervimi, pas një kërkimi të gjatë për vende të lira në hotele, përkundër dëshirës së tyre iu desh të vëndoseshin në shtëpi private. Por, të paktën për atë nuk u desh shumë mundim, sepse në parkingun buzë plazhit një mesoburrë iu ofroi mikpritje.

Kur u gjetën para shtëpisë së madhe që ngjante në hotel, peisazhi i vecantë para saj dhe dritaret e mëdha që kthenin kah deti, zhdukën pendesën pse s'kishin rezervuar që nga fillimi.

Pas një pritjeje të shkurtër në terrasën e gjërë para së cilës shtrihej plazhi, deti dhe kalaja madhështore, në derë u duk pronarja duke hapur gojën e përgjumur. Në fytyrën e saj ende vëreheshin shenjat e bukurisë tropikale. Ajo pas përshëndetjes I ftoi të hynin brënda, ndërsa ata iu qepën pas teksa ajo hapte dyert e dhomave njërën pas tjetrës.

_Kjo është dhoma me shtretër ku mund të fle qifti. Ndërsa, në dhomën me një shtrat mund të flë ky djali. Televizori është imi, por ndërkohë mund t'iu bëjë shoqëri.

Ata e përcillnin pafjalë, herë-herë duke qeshur vjedhurazi me 'ciftin'-sic I quante Erën dhe Arbërin dhe 'djalin', sic e quante Besin. Por, ata që aty e vërejtën se ndonëse nuk kishte emrin Hotel, megjithatë cdo gjë ishte në nivel.

_Të dyja palët keni banjon. Që tani mund të laheni e të shtriheni, ndërsa mëngjesin do ta hamë bashkë-tha pronarja me parë se të ikte.

Me t'u larguar pronarja, Arbëri I dërmuar nga vozitja gjithë natën, menjëherë iku të fle. Era mbeti duke varur në kremastarë garderobën, e cila nga qëndrimi I gjatë në valigje ishte bërë rrëmujë.

_Ej Era, si na tha pronarja? 'Televizori është imi, por ndërkohë do t'iu bëj shoqëri se unë jam një 'djalë' I vetmuar, ndërsa ju jeni'qift'.

Eranda largoi valixhet nga rruga dhe e shpërqëndruar nga pagjumësia, duke hapur gojën ofshau:

_Oh, po vdes për gjumë!

Se, edhe pse para se të niseshin me vete kish marrë jastëkun që të shtrihej në ulëset e pasme, zhurma mërzitëse e makinës ia kishte rënduar kokën, ndërsa rrugët zig-zage ia sillnin të vjellat. Dhe tash, kur nga lodhja I bëhej se do t'I thyheshin kockat, u lëshua në një gjumë të rehatshëm të cilin e kishte dëshiruar tërë natën. Por, e njëjta nuk ndodhi edhe me Besin. Ajo, me shikimin e ngulitur në orën e bardhë e cia mezi dallohej nga muri, numëronte minutat. Ishte shumë heret që te mund të luftonte padurimin që e tërhiqte që tani të dilte në plazh dhe për së afërmi të shijonte Adriatikun kaltërosh, I cili nga fëmijëria e largët dukej si një ëndërr e bukur.

 Era po pushonte në një gjumë te rehatshëm, kur akrepat në orën e murit shënuan orën gjashtë. Besi u ngrit dhe me hapa të lehtë doli përjashta. Në korridor një fashë e zbehtë drite depërtonte nga dera e hyrjes. Shikoi dyert e njëjta të dhomave, të cilat të radhitura mezi dalloheshin nga njëra-tjetra. U mundua të kujtoj serish se në cilën prej tyre u fut Arbëri, por kot. Ato edhe me tej mbeteshin te njëjta! Përgjoi te vrima e derës, s'pa asgjë. Shtyu njërën- mbyllur. Shtyu tjetrën- u gjet në banjë. Me frikën se në të tretën do të futej në dhomën e pronarëve, belbezoi:

_Cila ishte, djalli e marrte?!

Por, kur në të tretën gjeti atë që kërkonte, mori frymë lirisht. Arbëri po flente në një gjumë të thellë. Krisma e derës dhe hapat e saj nuk e trazuan fare. Ajo nuk ia prishi gjumin  në të cilin nuk kishte pushuar as dy orë. U afrua pranë dritares dhe me një shikim përshkoi panoramën e bukur që shtrihej parasysh. Ajo pa e mahnitur shtëpitë e punuara me një shije karakteristike, të cilat të radhitura nëpër kodra si mur I zbukuruar me lule rrethonin detin. Ato shtriheshin gjërë para qytetit ende të fjetur, ndërsa kalaja shekullore qendronte krenare, si pronare e asaj kaltërsie. Nga peisazhi I bukur, I denjë vetëm për qytetin e lashtë e ndjeu se sa I bukur do të ishte pushimi në gjirin e tij, ndërsa kur freskia e detit ia ledhatoi fytyrën atëherë e kuptoi se edhe pse me Ilirin kishte shetitur botën, askund deti nuk kishte këtë aromë. Se nuk kishte gjë më të bukur, sesa të kalosh pushimin në një vend që I përket popullit tënd, në mesin e njërëzve tu, ku flitet gjuha jote!

_Oh, sa bukur!-pershpërtiti, duke përshkuar qytetin me shikim.

Arbëri,duke ndjerë praninë e dikujt në dhomë, hapi sytë dhe me një zë të përgjumur, trazoi  mendimet e ëmbla të Besit:

_Besi, ti nuk po fle?

_S'me flihet!-mblodhi krahët ajo.

Ai nënqeshi I përgjumur, duke kuptuar padurimin e motrës së vogël dhe dëshirën që të dilnin që atëherë për të thithur ajrin e pastër të bregdetit. Dhe, ndonëse zgjimi ishte gjëja e fundit që I duhej në ato caste, vetëm për t'ia plotësuar dëshirën asaj, s'deshi të mendojë se gjumi I paktë vecsa e kishte drobitur.

_Oh, ti po ngritesh!-thirri Besi, duke e ptuhur e lumtur.

Duke nxituar qe të merrte cdo gjë që iu duhej për plazh, e bëri cantën rrëmujë dhe teksa orvatej t'I fuste në torbën e plazhit, fliste:

_Do të ikim para të gjithëve, do të ngremë cadrën në buzë të detit dhe do të thithim ajrin...

_E pashfrytezuar ende nga askush!

Një tufë nga rrezet e para pat nxituar të derdhej edhe në shtratin e Erës, sikur ta dinte se në atë dhomë flinte ajo që më së tepërmi dëshironte agimin. Por, lodhja sot e ksihte dërmuar. Prandaj, edhe atëherë kur bashkë me valët që shpërlanin murin e Kalasë edhe qyteti ishte zgjuar nga gjumi, ajo po flinte si qengji. Vetëm zëra të thekshëm fëmijëvesh që vinin nga shtëpia fqinje e tërhoqën nga bota e ëndrrave. Kot mbuloi kokën me carcaf. Ai ishte tepër I hollë që ta shpëtonte nga zgjimi. Mendimi se cdo ditë duhej të zgjohej në këtë mënyrë, e tmerroi dhe ndonëse nuk kishte kaluar as ora dhjetë, nxitoi të vishej e bindur se kishte kaluar edhe kohë e drekës. Dhëmbja e muskujve tregonte qartë sa pak kishte fjetur. Por, u ngushëllua me mendimin se do të flinte në plazh.

Kur doli në rrugë, vapa mbytëse ia zuri frymën. Drita e diellit ia vërboi sytë. Ndërsa hidhte hapat e lehta e fustani I dedikuar për klimën bregdetare I përdridhej në shtatin e hedhur, vuri syzet që mbulonin edhe më shumë thelbin e saj misterioz. Kur iu afrua murit të plazhit, e kuptoi se pothuaj kishte harruar atë hapësirë plot rërë e cadra që të përngjante në një livadh plot këpurdha laroshe. Zërat e shumtë që I bluanin veshët për një cast ia bënë të pamundur kalimin e gjithë pushimit në atë zgjua bletësh, ndërsa mendimi I mëparshëm të flinte ne plazh e bëri të qesh.

Zbriti shkallëve dhe u mundua të depërtonte nëpër hijen e cadrave, ku rëra e valë s'ia përvëlonte shputat. Vetëm kur doli në hapësirë mori frymë thellë, duke mbushur mushkëritë me aromën e këndshme të detit. Zbathi sandalet dhe duke ecur sa nëpër rërën e lagur, sa nëpër ujin e cekët mundohej t'I gjënte Arbërin dhe Besin.

_Më në fund ia dole!-njohu mes të tjerësh zërin e Arbërit I cili e kishte pikasur që nga larg.

Ajo u afrua dhe duke hequr torbën nga krahu, u lëshua rëndë mbi peshqirin të cilin Besi kohë më parë e kishte shtruar përkrah dy të tjerëve. Largoi flokët të cilat edhe me shumë ia shtonin vapën duke psherëtirë:

_Më plasi vapa!

_Plase ti atë!-ia ktheu Arbëri, duke bërë me shenjë nga deti që ishte vetëm një metër larg.

Ajo buzeqeshi dhe sikur atë fjalë të kishte pritur, hoqi fustanin. Nga bardhësia e trupit, flokët e saj dukeshin edhe më të zez. Nxoti kremin për rrezitje dhe leu lekurën, e cila nuk kishte shijuar diellin për aq ditë. Kur hodhi shikimin përreth, të gjithë njerëzit argëtoheshin në mënyrën e vet; disa luanin shah, disa letra, ca nga ata laheshin e ca të tjerë luanin me top, e cfarë tjetër nuk bënin që s'të ngrehnin t'iu bashkëngjitesh? Brënda castit u bind se mendimi I para pak casteve ishte I gabuar dhe se edhe ajo do të kenaqej poaq sa të tjerët. Nxori tranzistorin nga torba dhe me kufjet ne vesh, hodhi shikimin në det. Deti përkundej lehtë në shtratin e tij, ndërsa valët dukej se vallëzonin. Harfa e dashurisë me tingujt e ëmbël padiktueshëm po thurrte një melodi të re, kur në mesin e valëve që sillnin gjumin ia nxori paraysh atë që kish mundur ta shohë vetëm në ëndrra. Ajo fytyrë ë bukur ia ngriu shikimin në qepallë. Buzëqeshja e tij ia kujtoi shkëlqimin e diellit. Mburoja e zemrës u shkatërrua nga një tronditje krahërori, e në atë tik-tak të lehtë pushuan hapat e tij... 

Edhe libri që do të lexonte ruante në gjirin e tij po atë lojë ndjenjash. Nën rrezet e diellit reflektonte titulli I tij "Zjarri I dashurisë”. Por, zemra e tërhoqi serish nga dicka e paqartë; atje ku po digjej një zjarr tjetër. Por,ajo ktheu kokën në anë tjetër. Aty pranë,  Besi e shtrirë barkas po lexonte gazetë. Nën fanellën e lagur I diktoi jelekun, të cilin po ia shihte pothuaj për herë të parë. I erdhi të qesh meqë ai nuk I vishte kurrë, ndërsa në dy vitet e fundit nuk shkonte me vëllain e motrën nëpër bazene. Ajo duke fshehur ato dy mollë që sa po nxirrnin kokën, mundohej që së paku para familjes të vazhdonte të gëzonte statusin si "djali më I vogël". Por, ato që iu turpërohej, në një tollovi të tillë ishte e pamundur t'I fshihte e aq më pak para vëllait e motrës. Prandaj, vetëm me atë fanellë që e mbante, si në plazh ashtu edhe në ujë, ia dilte të ndjehej më rehatshëm.

_Po këta c'të duhen?-pyeti, duke ia ngrehur llastikun me djallëzi.

Besi u ngrit me të shpejt, shikoi përreth dhe duke mbledhur peshqirin për trupi, shfryu:

_Marroqe!

_Të pa I gjithë plazhi, ndërsa unë duhet të mbyll sytë?-ia ktheu ajo me një buzëqeshje lozonjare.

_Prit sa të hymë në ujë, pa do t'I mbyllësh përgjithmonë!-iu kërcënua.

_Nuk guxon!- ia ktheu ajo e sigurt, sikur përreth të kishte truprojën, I cili përcillte me buzëqeshje lojën e tyre të hareshme. Pse e afronte ai shikim dhe përse cdo gjë e tij I dukej e largët?

Në orët e fundit të ditës, vapa e madhe u mbyt në ujin e detit. Në mesin e gjithë njerëzve që zhyteshin panda në ujin e ngrohtë ishin edhe Arbëri dhe Besi, ndërsa Era e liruar nga frika e djegjes, kishte dalë nën rrezet e buta të diellit që të merrte ngjyrën pa e lënduar lëkurën. 

Pas një ore u gjetën në hyrjen e shtëpisë ku po banonin. Arbëri menjëherë u fut në banjo, kurse vajzat hynë në dhomë të pushojnë për pak kohë nga lodhja e plazhit. Nga dera e hapur u dëgjua zëri kurreshtar I pronares, e cila po shihte Besin e ulur në shtratin e saj:

-E moj! Cili nga këta flen me ty? Cili ësht' yti?

_Te dy! Ai ka fjetur mbrëmë, ndërsa ky do të fle sonte-ia ktheu Era.

Ajo shqeu sytë dhe duke lëkundur kokën, mori të largohet. Por e ndaloi zëri I Erës:

_Zonja Vjollcë. C'është e vërteta, unë me asnjërin nuk "fle", se që të dy kanë shtretërit e tyre. Ai që pastrohet është vëllai, ndërsa kjo këtu, motra.

_Mo...Motra?!-nxori ajo një zë plot habi, duke ngulmuar ne Besin.

Besi, e cila gjer atëherë e thelluar në gazetë nuk kishte përcjell bisedën e tyre, vetëm reagimi I pronares ia tërhoqi vëmendjen. Ndërsa ngulmimi në krhërorin e saj, e qeshura e zëshme dhe gjesti me dorën e saj të trashë e bënë të qesh.

_Uh, ti plac!…Kurse unë mendova se vërtet bën atë që thua!

Ato ia krisën së qeshurës me të qeshurën e saj tipike ulqinake dhe simpatike. Ndërsa pronarja, me të parë Arbërin të dilte nga banja ua bëri:

_Epo, ju 'qifti' I sotëm ngrehuni të laheni se banja u lirua!

Tashmë muzgu kishte pushuar I qetë mbi det, ndërsa qyteti kishte marrë gjallërinë e vecantë të netëve bregdetare. Besi, kohë më parë kishte dalë të shihte cdo cdo gjë në detaje. Ishte e pamundur që kujtimet të mbesnin të freskëta qëkur ishte për herë të fundit. Prandaj, cdo gjë që shihte I bëhej se po shihte për herë të parë. Ato që madheshtonin atë qytet e magjepsnin, kurse shija e saj tashmë e pjekur, vlerësonte cdo gjë me vlerën që meritonte.

Edhe Era tashmë po dilte, veshur në garderobën e bukur dhe me flokët e derdhura, përkrah Arbërit. Nga prapa I përcolli zëri I pronares nga kuzhina:

_Po ende s'I erdhi radha kërij që pate mbrëmë!

_Këtë e kisha më afër!-ia ktheu Era dhe qeshën që të tre.

Kur zbritën, menjëherë kuptuan se muzika që dëgjohej vinte nga restorani matanë rrugës. U afruan. Por, nga njerëzit që rrethonin travolinat e mbushura nuk mundën të depërtojnë. Prandaj, përkrah atmosferës së gjallë dhe zërit të bukur të këngëtarit, iu desh të pajtohen me faktin se sonte s'mund të uleshin aty. Por, ndërsa Arbëri menjëherë filloi të mendoj se si t'ia bënin netët e ardhshme, Era mezi priti të ikte nga tollovia e krijuar rreth atij këngëtari sharmant I cili mezi diktohej nga larg.

Ndaluan në restoranin përballë rrugës, që pas kësaj të takonin Besin që të mund të përmbushnin planin e skenuar gjatë udhëtimit: që cdo natë të vizitonin një pjesë të re të qytetit më të bukur të Adriatikut. Por, kur u futën brënda dhe Era kalimthi pa në pasqyrën e varur në mur, nga tavolina u shkëput zëri I dikujt:

_Ou! Tashmë edhe këtu do shtyhesh me pasqyrat?

Ajo menjëherë njohu zërin e motrës që I kujtoi ditën kur nga Arbëresha pat fituar fustanin si dhuratë.

_Besi! Ku ishe gjer më tani?-pyeti e gëzuar.

_Po te dinim të rezervonim një tavolinë aty ku po mbahej muzikë e gjallë-ndërhyri Arbri.

_Dhe tërë nata të na kalojë aty? Oh, jo Arbër! Ti e di se unë s'mund të qëndroj gjatë në një vend. Pastaj, poqese do të rrimë tërë mbrëmjen aty, si mund të vizitojmë gjithë qytetitin?-nxitoi të fliste Era e frikësuar se atë që nuk e bënë sonte do të bajnë gjatë netëve të ardhshme.

_Po të ulesh për pak kohë aty dhe të shijojmë atmosferën, dyshoj se do mund të luftosh dëshirën që të mbetemi aty cdo natë-tha Besi, e cila kishte parë nga afër.

_Atëherë, më parë se të shijojmë atmosferën, le t'I plotësojmë dëshirën bukuroshes-tha Arbëri duke ia afruar karrigen Erës.

Kur porositën darkën, kamarierit nuk iu desh shumë të shfaqej ma tabakanë në dorë. Mirëpo, derisa Arbëri pranoi pafjalë pulën e pjekur, Eranda shqeu sytë mbi qoftet e stërmëdha që I rrethonin patate të fërguara, një domate në flegra, disa rriska trangulli dhe sallata sipas porosisë.

_Ku t'I fus gjithë këto, o Zot?

Besi, e cila deri atëherë po e shihte dhe po ziente përbrënda, ia krisi me të madhe. Ndërsa Arbëri, duke vazhduar ngrënjen më buzëqeshjen e tij provokuese, ia tkheu:

_Këta ende nuk kanë informacion për hobin tënd. E deri kur të kuptojnë se për balet duhet edhe ushqim dietal, ha c'të është hedhur përpara dhe tëpricën fute në xhepat e Besit.

Besi qeshte. Por, Era pa ia vënë veshin Arbërit luti:

_Besi, te lutëm ha me mua!

_Të falemdnerit Era. Unë sapo darkova. Kurse, sic e shoh, Arbërit më shumë I hahet ai shpend I lakuricuar!

Ata edhe pasi dolën qeshën me darkën e Erandës. Teksa zbrisnin rrugës, Besi si gjithnjë futej nën krahët e Arbërit. E teksa krahu I tij I fuqishëm e ndante nga toka, ashtu pezull të ngjante në ndonjë ketër të varur në degët e lisave. Me të zbritur në korzo, era bregdetare ua ledhatoi fytyrat. Ata panë më admirim gjallërinë që mbretëronte në rrugën të cilën vetëm një mur e ndante nga plazhi. Vargun e gjatë të të rinjve me ngjyrën e njëjtë të cokollatës, vetëm veshja e dallonte nga njëri-tjetri e hapat që rrahnin asfaltin ende të ngrohtë nga vapa e ditës, të kujtonin mbajtjen e ndonjë riviste mode. Aty, lumturia me bukurinë e përjetshme, shkallë shkallë ngjitej në zemrat e rinsië. Gezimi I tyre buronte I kthjellët, shpërthente buzëqeshjet si gonxhe, duke gërshetuar këngën e lumturisë me gjithë ata zëra që ne jehonë I këndonin rinsië, jetës, dashurisë. 

***

Të lodhura nga qëndrimi në qytet deri në orët e hershme të mengjesit, Besi dhe Eranda atë ditë fjetën deri vone. Arbëri pak para tyre ishte ngritur dhe kishte shkuar në plazh. Ndërsa ato, sot kafenë e mëngjesit e pinë bashkë me pronaren, duke qeshur shumë me atë grua e cila me shprehje fytyre e me të folurën karakteristike I bënte te gajaseshin.

Pas një ore të këndshme ndeje me kafe dhe biseda plot gaz, dolën në rrugë. Vapa mbytëse nuk largohej më nga ajo erë e hollë. Rrezitja e ditës paraprake ua digjte lëkurën e temperaturën që vlonte përbrënda trupit. Por, përderisa Besi kishte ruajtur krahët me fanellë, krahët paksa të përcëlluar të Erës lëndontë canta edhe më shumë. Por, përderisa në ecje e sipër mundohej të gjënte një vend ku nuk do të lëndonte lëkurën që digjte, ndoshta bukuria e saj, një zemër aty po qëllonte edhe më keq?

_Era. Mos ishte ky këngëtari?-pyeti Besi, duke parë kalimtarin që posa kaloi atypari.

_Ku di unë?-ia ktheu pa interesim-Pastaj,si mudne ta dallosh nga ajo largësi?

_Kur isha unë, nuk ishte tollovi. Harrove se nuk dolëm bashkë? Ti e di mirë që unë nuk harroj figurat, kurse ky qe kaloi këtupari është këngëtari vet!

_Po mire. A s'ka edhe ai të drejt të ecën rrugës që ecim ne?-ia ktheu, duke lëshuar më në fund cantën aty ku nuk I lëndohej lëkura e skucur.

Pas ngrënjes në lokalin më të afërt, ikën në plazh. Bënë një lojë të gjatë me letra dhe kur I dogji vapa, dolën në ujë. Besi dhe Arbëri menjëherë u hodhën në not, përderisa Era pa u nxituar mori dushekun dhe u fut në ujin që mbyste vapën e diellit. Ajo shkoi gjer larg, në fillim me hapa e pastaj me not dhe aty ku gjeti një sipërfaqe më të qetë, e lëshoi dyshekun dhe u shtri mbi të. Besi, me të diktuar motrën e cila por rrinte në thellësinë e detit krejt e vetmuar, notoi drejt saj. Me t'iu afruar, kapi skajin e dyshekut duke dashur të fillojë lojërat e përditshme.

_Tash të sheh peshkaqeni dhe thotë: Paska ardhë  një e bardhë 'taze', për mengjes dhe të ha!

_Nuk është mëngjes dhe as unë më nuk jam më e bardhë-ia ktheu pa u trazuar. Por, kur ia pa dorën në skajin e dyshekut e bindur se ajo s'do të pushonte me kaq, shtoi:

_Besi, të lutem mos më nga se dua të rri paksa kështu.

Por, Besi e vetdishme se tashmë e kishte nën mëshirën e saj, vazhdoi me të parën:

_Nuk do të të ngas nëse më premton... Mmmmm....se do t'më dëgjosh cfarë të them unë dhe gjithë pushimin do të veprosh vetëm ashtu si dua; se do t'ndërpresh t'më lodhësh me ato'nuk dua në këtë muzikë','dua në korzo','dua në diskotekë'. Hë, si thua? Do t'më premtosh apo do të të përmbys?

_Besi, të lutëm largohu!

_Jo, përderisa nuk më premton se që tani unë jam më e madhja!

Ajo, duke parë dyshekun që sa vinte e anohej, filloi të luste e trembur:

_Besi budallaqe, largohu. Unë s'kam faj pse u linde pas meje!

_E di ti mirë në cfarë mendoj. Epo e dashur, kjo ishte zgjedhja jote!

_Besi, do të përmbysem!

_S'ka gje. Ti di not!

Nga të qeshurat e Besit dridhej dysheku e ajo me duart e lagura s'mund të mbahej. Dysheku filloi të rrotullohej, ndërsa Era e bindur se s'kishte shpëtim, iu hodh Besit në krahë dhe që të dyja më një 'Bllam!' canë sipërfaqen e ujit.

_Marroqe!...E tëra jam bërë cull!- bërtiti Era duke u kollitur.

_Edhe në ujë deshe të mbetesh e terur?-qeshte ajo teksa I sillej me not përreth.

Meqë asnjë fije floku s'kishte të palagur, ajo u zhyt në ujë duke lënë Besin me dyshekun që përkundej si një barkë. Depërtoi thellë nëpër tunelet e kaltër, sikur desh të gjej sekretin që ruante në gjirin e tij me shekuj. U ngrit lart mbi sipërfaqen e ujit, si një delfin që ka jetën plot me valë. Por, mbi sipërfaqen e ujit zbuloi një sekret tjetër...Një valë që notonte mes tjerash duke ia përfshirë qënien e saj, që t’ia mohonte pa u ndierë një zemrë lirinë vajzërore. Trupi iu derdh nga dicka e pakuptueshme, duke ia ndërprerë hapat e notit. Ajo si një sirenë iu dorëzua shikimit të tij. C'ishin ata hapa të butë në tik-takun e zemrës? C'ishin ato psherëtima të lehta që I rrëshqisnin nga buzët...Ajo aromë joshëse që ia freskonte shpirtin? Vallë, ajo ishte dashuria e cila po e qëllonte më parë se kishte mundur ta vërejë se kishte drejtuar shixhetën drejt saj?

Ai po vazhdonte lojën e tij të vecantë, të cilën e filloi që në castin qe u qëllua nga ata sy. Shikonte pandërprerë në bebëzat që ia preknin thelbin e shpirtit.  Panda përcillte notin e saj më të lehtë se era,si një skifter që nga tufa e thëllëzave do të shkëpus atë më të bukurën. Kur ajo shkrihej në buzëqeshjet rinore, a nga larg shikonte lojërat e saj dhe në zemër ushqente dëshirën që në lojën e saj të futej përgjithmonë. E kur në ujë përdridhte trupin, thellë në shpirt ndjente dëshirën të ishte valë deti…Vërtet një valë, e jo vetëm një emër simbolik I asaj kaltërsie!

Me muzg, kur vapa e ditës shtyhej lehtë nga freskia e mbrëmjes, ata dolën serish. Por, sonte nuk u drejtuan nga një anë tjetër e qytetit, por ndaluan te  muzika që I shoqëronte cdo natë, derisa bëheshin gati. Kur u afruan të shohin më për së afërmi, vërejtën serish atmosferën e gjallë. Edhe sonte, salla ishte e mbushur plot dhe askund nuk shihej vend I lirë për t'u ulur. Në anën tjetër të sallës, në një tavolinë rrinin vetëm dy veta. Ata pa humbur kohë, dëpertuan dhe plotësuan të vetmet vende të lira. Një kamarier I shkathët solli karrige edhe për Arbërin, I cili bashkë me Besin menjëherë I hynë bisedës me ata dy të rinj që ishin në tavolinë. Kurse Eranda, pa përfillur shikimet e fshehta të bashkëbiseduesit të tyre, hodhi shikimin përreth. Salla ishte e rregulluar në një mënyrë modeste dhe edhe skajin më të vogël  kishte të mbushur me mysafirë. Rrethi I valles sa vinte e rritej, ndersa në ballë të saj një orkestër në të cilën shkëlqenin moshat më të mira, prej 17 deri ne 21. Menjëherë e deshi atë orkestër simpatike që gjithnjë lënte përshtypjen se dashuria e vetme për ta ishin instrumentet.

_Ja një orkestër që premton. Të rinj, por një shpresë e madhe për muzikën tonë-qëllon Arbëri mendimet e saj.

_Pikerisht atë po mendoja edhe unë, Arbër. Këta mund të kenë efektin e duhur te mysafirët kur ende janë në dallgën e dëshirës për arritjen sa më të shpejt të qëllimit.

Arbëri vazhdoi me përshtypjet rreth orkestrës, kur atë si me një dorë të fshehtë e tërhoqi nga biseda dikush që po qëndronte në tavolinën përballë. Ishte serish ajo fytyrë që e shqetsonte pandërprerë. Edhe aty një tronditje e ëmbël dhe rënja e ndjenjave me ritmin e njëjtë. Ajo largoi shikimin nga ata sy që qëllonin panda zemrën e saj të ndieshme. Ngritjen e bashkëbiseduesve e shfrytëzoi që të ndërronte vend, për tu fshehur nga ai që po depërtonte në qënien e saj me hapa të shpejtë. Se, edhe pse nga shtylla para tyre, gjithë cfarë shihte ishte rrethi I valles, vetëm pas saj mund të ndjehej e sigurt. Kur u dëgjua zëri I këngëtarit, aty e kuptuan se sa dallim kishte ky zë nga ai që dëgjonin nga larg, apo kur vetëm disa tinguj shkëputeshin e futeshin nëpër dritaret e hapura. Se c'vlerë artistike mbante në vete. Vargu I gjatë I valles, tingujt e thekshëm të klarinetit dhe zëri I tij nagcmonin gjakun në damarët e Besit. Ajo s'mund të rrinte qetë por lëvizte vazhdimisht, si të ish ulur në xhemba. Me të dëgjuar ritmin e gjallë të këngës së sapofilluar, të cilën e dëgjonte për herë të parë: "Lujma, gishtin-o"!

_Unë s'mund të qëndroj më kështu!-tha e emocionuar dhe duke terhequr karriken me të shpëjt, u hodh në valle. Pasi u soll dy tri herë në rrethin e saj, u shkëput me vajzën që kishte afër. Kur filluan vallëzimin në duete, rrethi I valles u zgjerua duke iu liruar hapësirën. Ajo hidhte hapat me mjeshtëri dhe derisa me ritmin e muzikës luante me krahë duke ngacmuar vajzën, mysafirët sa me valle sa me duartrokitje shprehnin admirimin. Asnjëri nuk deshi fundin e atij vallëzimi djallzor, por me një "Oooo!"-të gjatë, shprehën pakënaqësinë.

Besi, me të ardhur te tavolina, zbrazi pijen me një gllënjkë, duke injoruar duart e Abrërit që I bënin aplaus para hundës.

_Përse s'ftove atë valltaren në pijë? A s'e sheh se të përpin me sy?- nxiti Arbëri.

_Të vjen keq që të bëj konkurencë?-shfrytëzoi rastin t'I hakmerrej për të dyja.

Eranda ia krisi së qeshurës, ndërsa Arbëri duke nënqeshur ia ktheu I dorëzuar:

_Po, s'është edhe konkurrencë e fortë, por fatkeqësisht, mjafton!

Nata ecte në rrjedhën gjallëruese të atmosferës bregdetare, ndërsa tingujt e ëmbël përziheshin me oshëtimën e valëve dhe aromën e detit, duke rrënjosur edhe më thellë dashurinë për këngën e bukur shqipe.

***

Ndoshta, edhe dashuria ka fijet e saj të fshehta të cilat shtrin rreth vetes, kur dëshiron të bashkojë dy qënje në një dhe me frymën e shenjt lidh zemrat për gjithë jetën. Në hallkat që do të radhiteshin në zingjirin misterioz të fatit, ishin piëkrisht Arbëri dhe Kaltrina.

Një erë e lehtë trazonte detin butësisht. Rrezet e arta të diellit derdheshin mbi Kalanë madhështore, e cila ruante brënda mureve legjendën e saj me shekuj. Era nën cadër lexonte romanin e saj, kurse Arbëri dhe Besi po ecnin buzë plazhit I cili shtrihej gjërë përgjatë ujërave të kaltra e cadrat e radhitura u bënin hije vizitorëvë që po shijonin bukurinë e verës në qytetin e lashtë. Ngjyra e bronztë në lëkurën e të gjithëve të vështirësonte njohjen e njeriut më të afërt. Por, ajo nuk ndodhi edhe me biondinën,  e cila n mesin e të gjithëvë po thithte rrezet e diellit. Ajo befasi e shtangu Arbërin. Ai fërkoi sytë duke mos besuar në atë që shihte, ndërsa gëzimin që I shpërtheu në krahëror e zbërtheu në një bëlbëzim të vetëm:"Kaltrina!".

_Oh, mrekulli!...Cdo gjë mund të ndodh në këtë plazh!-admiroi bregdëtin ai, duke hapur krahët me gjithë lumturinë e atyre qasteve.

Besi ia hapi sytë Arbërit, I cili kish humbur para asaj skene që I kish shtangur gjymtyrët.

_Dhe ti gjete vendin t'më shndërrohesh në statujë. Ne dalim të shetisim, ndërsa ky I hedh syrin njërës!

Ai ia ktheu duke fërkuar duart:

_Nuk është cdonjëra, e krisur, por është ajo që të kam folur. E tash, zhduku!

Besi pa duart e tij që I bënin me shenjë të largohej dhe qeshi me lumturinë që e shtynte të hidhej si djalli. Ndërsa Arbëri, me t'ia parë shpinën, rregulloi syzet, shtrembëroi kapelën prej kashte dhe iu afrua vajzës që po rrezitej. Atij iu drodhën gjunjtë para trupit të saj, të cilin ashtu tash e shihte për herë të parë. Por, duke përmbajtur veten me mundim, me gishtin e madh ia largoi rërën nga këmba. Ajo, ndonëse ndjeu prekjen, nuk lëvizi me mendimin se prindërit u kthyen nga uji. Por, kur hapi sytë dhe pa njeriun nën hijen e të cilit po qëndronte, u mblodh e trembur dhe klithi:

_U cmënde?

Por, me të dëgjuar qeshjen e njohur, sa e lumtur aq e befasuar thirri:

_Arbër! Unë fare s'të njoha. Sesi qënke bërë si djalli!

_Ndërsa unë, edhe të lakuriquar si engjëll të njoha-ia ktheu ai, duke zënë vend pranë saj.

Ajo ia ktheu shpinën, duke u munduar të mbulohej me ato pak gjëra që kishte.

_Ku jeni vendosur?

_Po ta them, më rrah mamaja!-ia ktheu me një buzëqeshje hakmarëse, me të parë prindërit që dolën nga uji.

Shfaqja e tyre në buzët e Abrërit, ia këputi fjalët si me gërshërë.

_Po, më trego moj se erdhën!

_Ncuk!

Atij, sikur t'I ishte kujtuar mënyra më e mirë të merrte atë që donte dhe të zhdukej prej aty, u ul në rërë dhe duke u munduar të rehatohej, ia ktheu:

_Po mirë. Do t'I pres këtu dhe do t'I pyes ata!

Ajo e pa e tmerruar në fytyrën e tij, sikur desh të kuptonte në ishte shaka apo seriozitet, I cili asaj do t'I kushtonte më së tepërmi. Kur pa prindërit që sa vinin e afroheshin, filloi ta shtynte e shashtisur:

_Arbër,ik!...Largohu të lutem, se mamaja do të bëj skandal në plazh!

Por, pavarësisht se Arbëri më tepër I frigohej vet asaj gruaje së cilës nuk I duhej shumë për të bërë skena, nuk u largua pa kuptuar ku banonin. Dhe, si një mi që me të diktuar macen kërkon vrimë ku të futet, edhe ai duke vështruar përreth nga cila anë t'ia mbante, ia mbathi me të katra.

 Kur u largua, zemra sa s'I dilte nga krahërori. Gjërat kishin shkuar më mirë se që kish mundur ta paramendojë ndonjëherë. Ajo ishte në bregdet dhe mundësia për t'u takuar ishte krijuar e bukur, si në ëndrra. Dita iu duk më e gjatë se asnjëherë më parë. I bërë gati, endej nëpër dhomë që të humbaste kohën e cila sot ecte kaq ngadalë. Tik-taku I orës vazhdonte në ritmin e tij monoton, e atij I vinte t'I shtynte me dorë akrepat e saj të lodhur. Por, dora e tij ishte e vogël të shtynte kohën!

Më në fund, për hir të zemrës së dashuruar, muzgu hapi krahët e hirtë. Ai që gjer atëherë po priste me padurim, ngarendi përjashta. Kaloi shkallët me nxitim dhe me hapa të mëdhenj, për pak kohë u gjet para hotelit. Iu afrua vendit ku duhej të binte dritarja e Kaltrinës dhe me një fishkëllimë të hollë, u mundua t'I bënte shenjë. Fishkëlloi një herë, dy dhe në të tretën, Besa trashalluqja u duk në dritare.

_C'më fishkëllon dritareve të qytetit si brumbull?!

_Vafsh në djall!-mërmëroi Arbëri, duke u fshehur në errësirë._Tash shetitja prapa diellit!

_C'rini e mbrapshtë-shfryu Besa, duke përplasur dritaren.-Vjen djali I botës në pikë të natës dhe të fishkëllon para dritares. Kurse ti, kij mëndjen, se do dëgjosh cfarë nuk të pëlqen nga yt atë, pastaj!

_Por, c'faj kam unë?-pyeti Kaltrina, e cila po priste ndër ethe.

_Posi, posi. Nuk ke ti asnjë faj!-emitoi me cinizëm për të shtuar:-Se mua më fishkëllon ai!

_Unë vërtet jam fajtore pse tërë kohën jam me ty dhe kur ti do shkas për grindje, unë gjithnjë jam këtupari që t'I dëgjoj kritikat e tua!-reagoi Kaltrina, duk u munduar t'I ikte edhe një grindjeje.

_Kjo është për të mirën tënde, se si një që të kam, dua të jesh si ar I kulluar. Kurse ti, nesër do t'më falenderosh, në vend që të cirresh si tani!-ia ktheu ajo, e gatshme si gjithnjë të mbronte teorinë e saj.

_Po në c'kohë po jetojmë, mama? Vallë, kurrë s'do të pushosh me ato marrëzira që po dëgjoj që nga fëmijëria? Sa herë mendoj se tashmë jam rritur sa duhet dhe erdhi koha për dicka më të mirë, kritikat tua rriten më shumë! Se, për ty gjithmonë duhet të mbetem një qupë e mbarë, e cila duhet të veprojë vetëm si I thotë mamaja, pavarësisht se koha nuk ndalon. Ky është pushim, mama! Pushim, ku cdokush kërkon pak freski nga monotonia e vitit. Ndërsa unë, qëprejse erdhëm, s'pashë më shumë vec relacionit hotel-plazh dhe përderisa të gjithë të rinjtë kënaqen, unë duhet të mbyllem në këtë kotec se s'pyet njeri për moshën time. Deri kur duhet të zgjas kjo? Cfarë më mungon nga të tjerat? Pse s'mund të kem edhe unë lirinë time? Pse më mundon kështu,mama?! Ndoshta meritoj pak më shumë, kur për gjithë këtë kohë veprova vetëm ashtu sic deshe ti. Jam e lodhur. Jam e mërzitur nga cdo gjë që më rrethon. Dua të shijoj edhe unë pak këtë rini të vetme që kam!-fliste ajo, me sytë e mjegulluar nga lotët që ia mjegullonin të parët. Sepse, aty kishte ardhur rasti të zbrazte ato që ishin mbledh me vite.

_E me atë do të 'shijosh rininë tënde'!-thartoi turinjtë Besa, duke bërë me shenjë nga dritarja.

_Unë atë s'e zura në gojë. Unë vetëm kërkova pak më shumë nga kjo që kam!-ia ktheu. duke fshirë dy pika loti që I ishin varur në qepallë.

Përkrah natyrës grindavece që nuk e lënte të qetë një copë të vogël kohe, Besa nuk ishte aq e pandjenja sa të mos e preknin as lotët e së bijës. Reagimi I saj me atë ton të cilin vetëm kohëve të fundit kish filluar ta njoh, e shtynë të mendoj pak me kokë tjetër dhe jo si gjithnjë nga mendja e saj e varfër, e cila me këmbëngulje mundohej të impononte idetë e saj të prapambetura. Por, një cast I vetëm s'mund të ndryshonte idetë që I kishin lëshuar rrënjë në tru dhe edhe pse u mundua t'I ofronte dic më të mirë, nuk ishte dicka e panjohur për Kaltrinën. Ajo u mundua të dilte nga situata me arsyetimin e përhershëm:

_Gjëj ndonjë shoqe dhe dil!

_Por ti as shoqëri s'më lejon të kem dhe sa herë shoqërohem me ndonjë, nuk është aq e mirë sa të kënaq shijen tënde, thuase shoqërohem për ty dhe jo pse dua të thyej këtë monotoni që më mbyt. Gjithnjë më largon nga cdokush, thuase do t'më hajë djalli! Kërkon dicka të përsosur...Dicka që nuk ekziston. Jo, përderisa as unë s'jam e tillë!

_Duhet të jesh, përderisa je vajza ime e vetme!

Arbëri, I cili gjer atëherë rrinte I mbështetur për mur duke u munduar të gjej rrugë, sikur të kishte dëgjuar bisedën e tyre, saora u largua. U mundua me nxitim të shponte turmat e njerëzve, që të mund t'I arrinte vajzat para se të dilnin në qytet. Kur u gjet në dhomën e tyre, me të hapur derën kërkoi Erandën me sy. Ajo po mbathte këpucët kur ai me ta parë, e ngrehu përdore duke I folur me nguti:

_Era...Eja shpejt me mua!

_Arbër!...Prit sa të mbath këpucën!-ia ktheu ajo, duke u munduar t'i shkëputej nga dora.

_Po nxito moj, se do t'bëhet vonë!-u alarmua ai, duke bredhur nëpër dhomë dhe pa I dhënë kohë as ta pyeste, me njërën këpucë në dorë e ngrehu drejt derës.

Por, Besi e cila e kuptonte përse gjithë ai nxitim, nxori kokën nga banjoja duke thirrur:

_O I dashuruar e marrëzuar! Më ngadalë se do t'ia thyesh këmbët vajzës. Përse s'më fton mua? I frigohesh konkurrences?

Por, ata tashmë ishin në rrugë dhe për një cerek ore u gjetën para hotelit ku banonte Kaltrina. Era e tërhequr nga dora e Arbërit e përcillte nga pas, derisa ashensori ndaloi tek një derë e cila nuk e dinte e kujt ishte as kush do të shfaqej prapa saj?

_Era. Vepro si të duash, thuaj cfarë të duash por vetëm ma nxjerr Kaltrinën jashtë asaj dhome!-I tha I mbushur frymë, duke ikur vrik nga shkallët pothuaj I pashpresë për një fund të mirë.

Por, pas një pritjeje të shkurtër, shfaqja e Kaltrinës përkrah me Erën ishte dëshmia më e mirë se, Ylli I Fatit gjithnjë është në anën e të dashuruarve.

_Psst! Afrohuni!

Kaltrina, e cila deri atëherë po shihte e habitur bukuroshen që ia doli ta nxirrte nga e ëma, vetëm kur pa Arbërin tek hidhej si një fitimtar, e kuptoi se ajo ishte Era e bukur. Por, ajo s'pati kohë as t'I falenderohej, sepse dora e Arbërit e tërhoqi duke iu drejtuar se motrës:

_Tani ti ik se po te presin!

 Sepse, mezi po besonte faktin se ajo vërtet ishte aty dhe duke fërkuar duart nga gëzimi, I vinte ta përqafojë.

_Kjo është një mrekulli! Si ia doli të të nxjerr?

_C'është e vërteta, asaj s'iu desh t'mundohej shumë, se mamaja ndonëse me ta parë m'u drejtua:"Po ti, sikur nuk pate shoqe?", e prekur nga mirësjellja e saj, ma ktheu:"Por, megjithatë s'e fsheh dot se kjo është një shoqe për ty!"

_Bukuri! Përse nuk I the se vëllau I Erës është edhe më I mirë për 'hasretin' e saj?

_Do të shkoj t'I them tani?

Ai ngrehu barkun përpara dhe me krahët e hapur, emitoi reagimin e mundshëm të Besës.

_Arbër!- reagoi Kaltrina duke shpejtuar hapin.

Ai vrapoi pas saj ta zinte në hap dhe duke mbledhur duart si para një të shenjti, zu të lutej:

_Aman, mos ik! Do te qaj...Do te zhgërryhem, ja… mu këtu!-luste, duke bërë me shenjë nga një copë vend pa njerëz në rrugë.

Ajo I buzëqeshi mënyrës së tij të cuditshme.

_A duhet të shprehësh gjithnjë ndjenjat më këtë dozë të tepruar?

Ai mblodhi krahët si I dorëzuar.

_Duhet t'më kuptosh. Është dobësi imja!

Ajo ia zgjati dorën dhe përkrah njëri-tjetrit u futen në gjirin e qytetit, ku jehona e zërave përshkonte qytetin e me ëmbëlsi mbushte zemrat rinore që në gji ruanin dashurinë.

***

Dy familjet kishin planifikuar që të kalojnë pushimet bashkë. Por, përderisa Arbëri me motra me t'u lajmëruar Shpresa nga Amerika u nisën për në qytetin bregdetar, Besniku dhe Abëresha për shkak të obligimeve familjare duhej të prisnin një orë më të mirë. Por, meqë rezervimin kishin bërë në kohën kur Drita do të merrte pushimin si edukatore e fëmijëve që qerdhen e fëmijëve, ata pritën më durim ikjen e javës së parë. Dritës, si adhuruese e fëmijëve që ishte, kujdesi ndaj dy nipërve binjakë I ofronte kënaqësi. Ndërsa, Artlinda e re, si pjesë e pandarë e prindërve që ishte, serish mbeti me ta që pas kthimit të Besnikut dhe Arbëreshës, të ikte bashkë me prindërit në bregdet.

Dita e parë e javës së re, qiftin e ri I gjeti në udhëtimin I cili zgjati që nga mëngjesi në muzg. Prandaj, me të arritur, të lodhur nga rruga e vapa, mbyllën sytë para atmosferës që mbretronte dhe u përplasën në shtrat duke pushuar në një gjuë të rehatshëm gjer në zbardhjen e mëngjesit të ri.

Qyteti ende pushonte në gjumin e natës, kur ata u gjetën në plazh, si për të plotësuar edhe më fort panoramën e bukur të agimit. Hapat e tyre në rërën e lëmuar ishin të parët, ndërsa shoqëri  e vetme, pulëbardhat. Dielli kish derdh rrezet mbi ujërat e njelmëta, të cilat të trazuara nga një erë e lehtë, formonin valët dhe lagnin rërën e freskët nga nata. Ato valë ua lanin edhe këmbët e zbathura, dhe sa iknin dhe dukej se I përpinte deti, ato prapë ktheheshin në vendin e parë. Ato iu kujtonin dicka! Ato ishin si kujtesa, e cila atëherë kur mendon se cdo gjë e përjetuar harrohet, me krahët e lehtë të kthen në të kaluarën e me puhinë e saj tret pluhurin e harresës. Tash, kaltërsia e qiellit, valët që shkëlqenin nën rrezet e para dhe ajri që shpërlante shpirtin, ua solli përpara një kujtim, ashtu të freskët e të dashur, si atëherë kur e përjetuan.

_Besnik...Të kujtohet pushimi ynë I parë?

_Si mund ta harroj...

_Cdokund ishim bashkë..Në plazh, në ujë, në qytet...kudo, e dielli rrallëherë lindte pa e soditur ne lindjen e tij.

Ai ia ledhatonte flokët e gështenjta, e në sytë e shkruar-pasqyrë, ndërronin tabllotë e bukura të pushimit para martesës.

_Ishin kohë të bukura...

Ai ia mbështeti dorën në faqe dhe me një siguri sikur në dorë të mbante lumturinë  amshuar, ia ktheu:

_Ishin, janë dhe gjithmonë do të jenë, kur ne kemi dashurinë...

***

Kishin kalaur shumë netë, qëkur Kaltrina dhe Arbëri përsërisnin mënyrën e njëjtë për dalje dhe ishte Eranda ajo, e cila ia dilte të nxirrte Kaltrinën nga e ëma. Se, pas grindjes me të bijën, kur ishte fjala për dalje Besa mbyste cdo mendim të lig me bindjen se asnjëri nuk e njeh Kaltrinën më mirë se ajo. E sa I përkiste të shoqit, sikur të gjithë njerëzit të ishin si ai, bota do të kishte emër tjetër. Por, botëkuptimet e ndryshme ia zbehnin bukurinë, duke shndërruar në një betejë të paskrupullt ku cdonjëri grabit atë që mundet. Fijen e artë që na lidh me jetën e tëhollojnë më prapësi, duke na bërë të hërrojmë atë që u tha shekuj më parë: "Jeta është e bukur dhe vlen ta jetosh, qoftë edhe vetëm për një lindje dielli!"

Arbëri gjithnjë ishte I druajtur, kur ishte fjala për ndjenjat e tij. Por, shpresa se një ditë do të gjënte prehjen e bëntë të durueshëm. Tashmë ishte mërzitur nga përsëritja e lojës së njëjtë dhe bredhjet e kota. Më nuk I majftonte ajo që mezi kishte arritur, por më shumë se kurrë ndjente nevojë për një ndryshim, ku ndjenjat e tij do të pushonin të qeta. Nga daljet e përnatshme, pothuaj asnjë skutë e qytetit nuk kishte mbetur pa shkelur, ndërsa laokalet përherë të mbushura njerëz, me kohë po bëheshin monotone. Thesi I shakave po zbrazej, se prania e vashës që dashuronte e shqetsonte panda. Raporti shoqëror e bënte të cmendej. Herë-herë dëshironte të harronte cdo gjë rreth vetes dhe bile një herë të provonte të ndante me të më shumë se vec fjalët dhe buzëqeshjen. Të provonte të pushtonte zemrën e saj pergjithmonë dhe dashurinë e tyre ta lidhte me një urë më të fortë. Por, frika se do ta humbiste edhe atë që kishte, ia mbyste guximin e castit.

Ndoshta ajo natë kishte dicka të vecantë, kur që në fillim ia mbolli parandjenjën se do t'I ndodhte dicka e bukur. Se sonte e vlente ta provonte fatin. Prandaj, teksa po ecnin perdore rrugëve të gërshetuara të qytetit plot njerez, e pyeti:

_Kaltrina, a ke parë ndonjëherë sa e bukur bie nata mbi det?

_Jo. Asnjëherë më parë!

_Po sikur te iknim sonte?-pyeti I druajtur.

_Por, përse pikërisht sonte? A s'e sheh c'atmosferë e bukur është?-pyeti ajo pa të keq.

_Këtu është gjithnjë bukur. Por, le të shkojmë atje ku s'ishim asnjëherë. Të lutem, Kaltrinë!

Kaltrina largoi një fije floku që era ia hodhi në sy, duke heshtur për një cast. Ndërsa atë edhe heshtja e saj e mundonte. Por, pas pak pasoi mu ajo që priste. Atëherë kur të gjithë njerëzit po drejtoheshin nga qyteti, ata të dy u shkëputën nga ai.

Yjet mbi qiellin e kthjellët vezullonin. Hëna buzëqeshte mbi detin e hapur  e ndonjë valë aty-këtu e ngacmuar nga drita e argjendtë, shkëlqente si margaritar.

Era e natës sillte që nga larg tingujt e muzikës, duke thurrur perreth edhe më të bukur petkun e dashurisë. Rinia kërkonte të veten, ndërsa pëshpëritjet shkëputeshin të mbytura në psherëtima, në atë natë të krijuar për dashuri...

Ndërsa Arbëri po kalonte castet më të ëmbla me të dashurën e tij, Besi dhe Era ishin ne diskotekë. Meqënse, aty cdo natë mund të takoje të rinjtë, me të cilët Besi, jo rrallë shoqërohej në plazh, sonte iu ishte bashkangjitur me të cilat nuk bëri qejf deri në orët e vona. Kot lutjet e Erës të ktheheshin në shtëpi. Ajo ende nuk donte të ikte nga kënaqësia që sillte ai klub për të rinj. E dehur nga vallëzimet e shkujdesura nën dritat shumëngjyrëshe, sikur mundohej që përnjëherë të kompenzonte gjithë kohën që iu kishte qëndruar larg. Këmbëngulja e Erës ia mohoi atë kënaqësi të tepruar. Por, ajo me makinën përplot me vajzat që e shoqëronin, lëshoi Erën para shtëpisë dhe vazhdoi vozitjen. E sigurt që në atë orë të vonë nuk kishte policë komunikacioni, shtypte gjithnjë e më fort sustën e shpejtësisë. Shixheta e shpejtësisë shkonte gjithnjë kah e djathta. Faret e makinës ndanin rrugën në dysh. Fishkëllima e gomave cante qetësinë e natës,  teksa përbënda kumbonin të qeshurat e vajzave. Por, se kënaqësia ishte jetëshkurtër ua bëri të qartë zëri I njërës nga vajzat:

_Besi, policia!

Në retrovizor shkëlqyen dritat e motocikletave, të cilat ishin fshehur prapa murit të një lokali. Ajo s'pati kohë as të mendoj, kur njëra nga to I doli përpara duke I bërë më shenjë të ndalonte. Me t'u ndalur në vend u dëgjua edhe zëri I policit:

_Mirëmbrëma. Ku shkoni?

_Askund!-ia ktheu e hutuar.

_Don të thotë, këtu gjendeni fare rastsisht?

_Jo. Por, thamë të bëjmë një xhiro rreth qytetit.

_Po mirë. Shetitët mjaft?

_Por, ne sapo filluam ju erdhët!- mblodhi buzët njëra nga vajzat.

_Me vjen keq, vogëlushe!-ia ktheu me qësendi dhe duke u kthyer nga Besi, shtriu dorën para Besit:- Patentën,ju lutëm!

_Nuk e kam!-mblodhi krahët ajo.

_Ëhë. Po ne, pa patentë u dashka të dalim?

Ajo ia ktheu pa të keq:

_Jo. Por, s'mund t'më fajsoni për një dokument kur unë di të ngas.

-Edhe mend do t'm shesësh tani! Por, le ta zëmë se gabimi I parë falet. Kur di të ngasësh, duhet ta dish edhe shpejtësinë e kufizuar në këto orë të vona. Dhe ju lutem, mos më thuani se kishit rast urgjent!-tha polici, si I mërzitur nga ai arsyetim.

_Deshëm të mos na ikte vallëzimi.

_C'vallëzim ore?

_"Flashdance"-ndërhyri njëra nga vajzat, me një të qeshur djallzore.

Një buzëqeshje e fshehur përshkoi buzët e policit tjetër, I cili po përcillte bisedën në heshtje. Me të parë shenjën e shokut, ndezi motorin dhe u përgatit t'I vinte makinës pas, derisa I pari ua ktheu:

_Atëherë, ejani pas meje se atje do të vallëzojmë "Breakdance"!

Besi kroi kokën e mërzitur. Ai e kishte me gjithë mend dhe ia tani problemi krejt papritur, e c'ishte më e keqja, në një vend në të cilin nuk e dinte më kënd kishte të bënte. Është dashur të dëgjontë Erën dhe që ateherë të kthehej na banesë. Apo më mirë të kishte rënë një rruge tjetër...Në mendimin e tretë të pendesës, u gjetën në stacionin policor. Ndërtesa e madhe kishte shumë dhoma, në njërën prej të cilave I futën edhe ato. Një trashalluq kokëtullac në tavolinën përballë, filloi menjëherë me pyetjet. Zëri I trashë që dilte si nga një kacë rrushi, ua futi tmerrin.

_Cije je vozilo!

Besi shqeu sytë dhe duke kthyer kokën nga vajzat, pyeti me gjysmëzë:

_Cfarë thotë dreqi se s'e kuptoj dot?

Ato ia krisën së qeshurës së tyre me nota, duke mbushur zyrën me zëra të thekshëm. Por, krisma e fortë në tavolinë ua kujtoi prezencën e kokëtullacit dhe hija e tij e rëndë ua ngriu buzëqeshjen në buzë. Tash, vec një zë I mbytur I shkëput:

_Pyet, e kujt është makina?

_Po, e vëllait ore, e vëllaut!...Nuk e kam vjedhur!-dha përgjigjen me nguti.

Ndërkohë polici që I ndaloi në rrugë u shfaq serish në derë. Me shenjën e kokëtullacit u afrua dhe pas një bisede të shkurtër, u kthy nga Besi:

_Pra, edhe këtu do të kem 'nderin'të t'marr në pyetje, meqënse ky nuk e njeh gjuhën-dhe sikur këtë ta kishte pritur, filloi me pyetjet menjëherë: -Ke prindër?

_Më thanë se po!

Polici, në fillim u duk se mundohej të ruante gjakftohtësinë. Por, aty duke lidhur duart prapa shpinjës iu afrua I mllefosur.

_Do t'I ikësh paksa kësaj vape të verës?-e pyeti dhe duke ngritur zërin, ia shkrepi: -Do të të mbyll!

Nga reagimi I tij dhe nerikosja që I shihej në fytyrë, kuptoi provokimin që iu kishte bërë nervave të tij. Por, duke bërë krahasimin në mes të kësaj dhe policisë amerikane, mori frymë me hundë dhë shfryu si e lodhur:

_Uf!...Sa të shpejt qënkeni në vendime!

-Me kë jeni këtu?

_Ma familje-gjegji ajo.

_Thirrni prindin!-urdhëroi ai.

_Do mjaftonte vetëm vëllai?

_Thrr kë të duash, vepro si të duash, por le të jetë sa më shpejt, se saora dua të të shoh jashtë nga kjo ndërtesë...Apo në ndonjë birucë të saj. Zgjedhja është jotja!

Besi, vetëm nga përmendja e burgut u rrënqeth, ndërsa mendimi se duhej të kalonte qoftë edhe vetëm një orë pushimi aty, ia futi dridhjet. Se, edhe pse më e guximshme se moshataret e saj, megjithatë pamja e jashtme nuk ndryshonte dot zemrën e femrës nën atë këmishë mashkulli. Mori telefonin dhe solli numrin, derisa polici shfletoi dokumentet e Besit. Përkrah të folurës në shqip, pos shihte nënshtetësi tjetër. Por, mendimin se kishte të bëjë me një vizitor të ri amerikan e turbulloi mbiemri I saj shqiptar. Prapë kishtë dicka të paqartë aty që s'e kuptonte. Duke u munduar të lexontë emrin e saj, pa ngritur sytë nga dokumentet pyeti:

_Si iu quajnë ju?

_Besartë Guri.

_Ju, përvec nënshtetësisë do të ndryshoni edhe gjininë me atë emër që keni. Ne këtij I themi emër femre!

_Kurse, edhe unë sa di po femër jam!-ia ktheu ajo në të njëjtën mënyrë dhe me një buzëqeshje nxitëse, ia shkeli syrin.

Ai shqeu syte I hutuar nga kontrasti I gjestit të tanishëm dhe qëndrimit të deriathershëm. E shikoi nga maja e gishtrinjve deri në majë të kokës, duke mos ditur më cfarë të mendonte dhe si t'I drejtohej. Por, butësia e femrës në tiparet e saj ia dha përgjigjen më të qartë. Ai solli kokën I habitur, ndërsa reagimi I vajzave të cilat shikonin vozitësin e tyre simpatik duke belbëzuar:-"Be...Besi fe...femër?!", I dha të kuptojë se nuk ishte I vetmi që e kishte bërë të marrë deri atëherë. Vetëm trashalluqit nuk I bëntë përhstypje asgjë, por me gishtin që kohë pas kohe conte te hunda përcillte bisedën dhe dukej sikur nuëmronte orët që më pas të ikte e t'ia kriste gjumit. Ndërsa Besi, e mësuar nga ato skena të përditshme shihte nga dera dhe me padurim priste kur do të hapej ajo dhe në të të dukej Arbëri. Lozte me nervozizëm me rripin e orës, duke u munduar të mos mendonte se ende ishte në atë birucë që ia zinte frymën.

Pas një qerek ore që asaj iu zgjat kaq shumë, Arbëri u shfaq në derën e zyrës. Ajo menjëherë rendi drejt tij, derisa njëra nga vajzat pëshpëriti:

_Mos është edhe ky femër?

Të tjerat ia krisën së qeshurës së tyre të njohur. Ndërsa Arbëri, duke ua hedhur një nga ato shikimet djallëzore pyeti:

_Po këto, Besi? Erdhën të të shoqërojnë në vallëzimin "Breakdance"?

Besi iu bashkangjit qeshjes se vajzave dhe duke u futur në mesin e tyre, mori nga dera duke thënë:

_Besove apo jo, kjo është kështu! Ti vërtet je aktor, por sharmi im cmohet më shumë. Përvec kësaj, jam edhe I parrezikshëm!

Në zyrë mbeti jehona e qeshjes së vajzave, që Arbërin e bëri te qeshte ndërsa policin të cmendej fare.

***

Që nga nata që I falën dashurinë njëri-tjetrit, Arbëri dhe Kaltrina tërë kohën ishin bashkë.  Kaltrinës as mamaja nuk I shkatonte më telashe si më parë, edhe pse nga daljet e tepërta kishte filluar të nuhaste më shumë. Ndërsa Arbërin, dashuria e ëndërruar gjatë dhe e arritur papritur, e kishte bërë të harrojë cdo gjë rreth vetes dhe të kënaqej në romancën që I solli vera.

Edhe sot si gjithë ditët e tjera, kishte ngarendur drejt një takimi tjetër. Ndërsa po depërtonte nëpër plazhin plot njerëz, takoi Besnikun dhe Arbrëreshën tek po gapërronin nëpër cadra për t'I gjetur Besin dhe Erën. Besniku, posa I pa, I vetdishëm se sot do të njiheshin me vajzën e tij, ia shkrepi syrin Arbëreshës:

_Arbëri nuk erdhi në det vetëm për t'u larë, por edhe për të zënë peshq!

  Arbëri, pa u shqetësuar nga fjalët që I fliteshin përreth, kishte ngarendur në shtëpinë ku banonte. Aty ost kishte lënë pikëpjekjen edhe me Kaltrinën. Prandaj, pa humbur kohë hodhi tutje gjërat e plazhit dhe u fut në banjë. Kur doli I qejfuar, filloi të rregullojë dhomën, mu ashtu sic lipset kur prêt njeriun e dashur. Cdo veprim e bënte me një aktrim, sikur edhe aty të ishte në skenë teatri dhe I lumtur endej nëpër dhomë me hapat e tangos Pas pak, kur cdo gjë përreth shkëlqente, vetëm ai mbeti i pandrequr. Hyri në banjë dhe kur në pasqyrë pa flokët e shpupurishur që I kishte lënë dushi, ia nxori gjuhën asaj fytyre qesharake. Mori krëhrin dhe nga ai leshko u mundua të nxirrte dicka të vecantë. Kaltrina ishte e bukur, prandaj edhe ai duhej të ishte I bukur. U dha flokëve në të majtë, në të djathtë, përpjetë, por asnjëra nga figurat që ndërronin në pasqyrë nuk I pëlqente. Thartonte turinjtë duke menduar:"Kjo si budala!"... "Kjo si palaco!"Ndërsa, kur nga flokët e lëshuar ndau një fije floku dhe lëshoi në ballë, nga ajo fytyrë në sytë e të tjerëvë aq simpatike, ia plasi së qeshurës. Vuri dy gishtërinjtë në kokë dhe duke nxjerr përjashta dy dhënmbëteë parë, bëri:

_E tani dukem si një lepurush!

Derisa ai shpotitej me veten e tij, cingëroi zilja. Ai, me hapat e lehta te lepurit u gjet para derës. Hapi derën dhe duke u përkulur me nderime, tha:

_Mirëserdhët në strofkën time të përkohshme!

_Abrër!-mbuloi Kaltrina fytyrën posa e pa.

_O moj e ndershmja e lalës! Po ne në plazh të veshur dalim?-e shpotiti ai, duke e futur në vallen e tij të pa melodi.

Kaltrina, kur ndjeu trupin e tij pranë, u shqetsua edhe më shumë. Se, ajo asnjëherë nuk e kishte parë kështu, në një afërsi të tillë. Ambienti në të cilin gjendeshin dhe trupi I tij I puthitur për të sajin, e rrënqethën, duke e bërë të shkëputej shpejt nga krahët e tij. Ai psherëtiu nga ndjenja e saj e turpit e cila mundonte zemrën e tij të dashuruar. Por, gjithnjë I gatshëm për mirëkuptim, edhe aty ndrydhi ndjenjat duke I ofruar kohë të lirohej në afërsinë e tij. Me t'I ofruar të ulej, ngarendi t'I sillte pije. Ajo e përcillte me sy derisa nxitonte, e pamja e tij e bënte të qesh.

_Si je katandisur!

Ai shprishi flokët me të shpejt dhe duke ia ofruar pijen, u nxor si gjithnjë:

_Nuk po t'prisja ty por mamanë tënde me fshesë në dorë. Ndaj thashë, t'ia fus tmerrin një herë e mirë a s'më le të qetë pastaj!

_Do të pushosh të bësh mamanë timë objekt talljeje, apo si e ke hallin?

Ai nënqeshi I dorëzuar, para dobësisë që nuk mund ta fshehte. U ul para gjunjve të saj dhe duke ia marrë dorën në dorë, I tha:

_Kështu jam katandisur për hir tëndin, se dua të jemi një qift, ku asnjëri s'do të digjet. Desha të ndryshoj dicka nga vetja, që pas asaj të ndjehem I denjë për ty!

Ajo I buzëqeshi me dashuri, sinqeritetit të tij të pastër. I mbështeti dorën në faqe dhe e puthi ngrohtë...gjatë, dikur desh të mbyste në buzë ato fjalë përjgihtmonë.

_Ti je cift për mua, Arbër! Unë edhe ashtu, në mesin e të gjithëve të shoh vetëm ty dhe ti do të mbetesh zgjedhja ime, përgjithmonë. Unë të dua, këtë kurë mos e harro dhe po të ishe ndryshe, nuk do të isha dashuraur në ty!-I foli ngadalë, si një fëmije I cili I frigohet një dickaje që nuk ekziston.

_Ndërsa tani, ngritu dhe nxito të sjellësh përpara atë Arbërin që dashuroj. Dhe kujdes, pa ndryshime, se mos ndryshoj mëndjen!-shtoi, duke pulitur sytë e saj të gjelbër.

Ai pa humbur kohë u ngrit, duke marrë me vete ngrohtësinë e buzëve të saj. Ndërsa ajo mbeti në vendin e mëparshëm, duke parë dhomën ku I dashuri I saj po kalonte pushimin. Përkrah rregullit të tërësishëm të asaj shtepie,  asaj nuk I shpëtoi nga sytë pastërtia e vecantë në dhomën e tij.

_Arbër. A ke folur ne telefon me Ilirin?

_Kush do të vraponte pas teje për mua, pastaj?

Ajo nënqeshi.

_Cili jeni më I madh, ti apo Iliri?

_Unë jam më I madh, kurse Ilirin e lindi mamaja më parë.

Ajo qeshi, sa me përgjigjet e tij sa me mënyrën se si I përgjigjej, duke nxjerr kokën prapa murit.

_Po  Era, pse nuk vjen asnjëherë me ne, kur cdo natë më ndihmon të dal?

Arbëri doli nga qoshku I veshur bukur dhe duke ia kapur faqen me gishtërinj, ia ktheu:

_Nuk e lë unë, e dashur, se dua të jem vetëm me ty!-dhe duke bërë me shenjë nga vetja, shtoi:-Mos kam rrezikuar gjë, padashje?

Ajo zgjati duart dhe pohoi:

_Po. Ke rrezikuar sigurinë time! Tani, sa herë të dalim bashkë, më duhet të ndërmarr masa sigurimi për konkurrencën që më kërcënohet.

Atij, gëzimi që I shkëlqeu në sy, ia përshkoi fytyrën dhe I pushoi në buzë. Pranoi duart e zgjatura dhe përdore dolën përjashta.

Teksa po zbrisnin rrugës për në restoran, Arbëri e paralajmëroi për befasinë e pergatitur. Por, përderisa  Arbëri ndjehej sikur të kapte diellin me dorë pse do të prezantonte para familjes bukuroshen e vet, me Kaltrinën nuk ndodhi e njëjta. Ai pa në fytyrën e saj, duke dashur të vërejë në ishte vërtet shqetësimi aq I madh sa dukej ai krycësoi duart dhe me një pamje qesharake ne fytyrë, tha:

_Unë atë fytyrë të zymtë mbaja vetëm atëherë kur isha dashuruar në ty. Por, më tragjikja ishte kur gjatë përgatitjes së provimeve, nga psherëtimat e mia të gjitha letrat merrnin fluturimin!

Qeshja e saj e gjatë mbyti emocionet e para pak casteve, duke e bërë të pendohej përse atëherë kur ai po  priste që edhe ajo të ishte e lumtur poaq sa ai, ajo e kish zhgënjyer.

_Kurse unë, për humbjen e provimeve tua duhet të paguaj, duke mbyllur njërin sy edhe atëherë kur gjërat më të rëndësishme ti I kthen në befasi. Por, mbaje mend, unë gjithnjë njërin lë të hapur!

Para tyre u duk restorani I rrethuar me kurorat e dendura te fiqve. Kokrrat përvidheshin prapa gjetheve të gjelbra, derisa nën hijen e tyre freskoheshin mysafirët. Në njërën nga tavolinat  ishin lur Era, Besi, Arbresha dhe Besniku.

_Ja ku po na sjell Arbëri, peshkun e tij më këmbë-tha Besnkiu me t'I diktuar.

Të gjithë panë drejt tyre. Era, kur pa se sot po dukej më e bukur se cdoherë, I shkëlqyen sytë nga lumturia. Besi pas një ngulmimi të shkurtër nuk bëri asnjë koment, ndërsa Arbesha rrahu shuplakat e emocionuar:

_Oh, sa e bukur që është!...Yll!

Me t'u afruar, Arbëri prezantoi para tyre Kaltrinën, si ndonjë gjë të cmuar:

_Të dashurit e mi, ky është rezultati I peshkimit tim!

Të gjithë e përgëzuan me buzëqeshje, duke ia ofruar ngrohtësinë e një familjeje të dytë. Kursë Besniku, pasi e mati edhe një herë me sy nga