Banoret e Planese, fshat rreth 20 kiometra larg Prizrenit, ishin bukepjekes te njohur ne vendet i ish Jugosllavise, te cilet te gjithe fitimin e kishin investuar ne ndertimin e shtepive te veta.

„Ketu fshati jeton kyesisht ne gurbet, si ne Kroaci, Serbi, Mal te Zi. Ky fshat ka njemije banore, duke perfshire edhe fshatrat e minej dhe Gorozhub ku jane edhe 300 banore. Dmth, ne pertgjithesi jane 1000 banore, duke eprfshire edhe fshatrat e tjera“-thote kryetari i fshatit Planeje, Zenun Shehu:

I pozicionuar vetem pak kilometra nga kufiri me Republiken e Shqiperise,  gjate luftes serbet mbanin pizicionet brenda dhe jashte fshahtit. Atebote, e gjithe hapesira ishte e perfshire nga luftime te ashpra dhe fshati po rrenohej pedite. Duke qene se caqet e forcave te aramtosura te armates jugosllave, me 31 maj te vitit 1999 u slumuan nga forcat e NATO-s, fdsahti u shemb pertoke. Pas nje serie prej 970 bombardimesh nga bombarderet amerikane(B-52 dhe A-10), sic eshte vertetuar atehere, me bomba me uranium te varferuar u nenshkrua edhe marreveshja e Kumanoves. Per fshataret e krtushem pikerisht ketu do te filloje nje beteje e re.

“Pas bombardimeve te NATO-s, njerezit po vuajne sidomos nga semundjet e kancerit, se prej 140 themeleve qe kane qene ketu, asnje shtepi nuk ka shpetu ne kembe por te gjitha kane qene te rrenuara nga bombardimet. Ka pas raste qe shtepia tri kateshe ka humbe, eshte fut n’toke. Dhe, per ate arsye edhe po shaqen  shfaqen semundjet kanceroze…“-thote z.Shehu. Perderisa, edhe Asllan Qabrati  sjell shqetesimin e njejte.

„Pas luftes kemi pas prej rakut deri ne 15 njerez kane vdek.Valah krejt o kone e bombardume, s´ka pas kurgjo hic, sikur ne mal kur jemi ardhe ketu si n´mal“.

Nente vjet me vone, me se 70 per qind e shtepive eshte renovuar. Mirepo ,fushat ende te minuara nga mbetjet e luftes jane nje  tjeter problem per banoret e fsahrtave te brezit kufitar. Sipas kyretarit Zenun Shehu,„Fshati Planeje nuk ka qene I minuar,ndersa fshartat e rreses se kufirit, Goro zhubi dhe Minaj, kane qene fshatra te minaura qe sot e kesaj dite vazhdojne te cmonohen. Kohen e fundit eshte duke cminuar TMK, ndersa me pare kane cminuar boshnjake,kroate, italiane, ruse, prej ngado“.

„Jane nja pese vet qe e kane keput komen prej minave-thote Asllan Qabrati,  Fshati Planejë e Prizrenit  I cili deshmon oashtu per terrenin ende te minuar.

Sipas huluimtimet e organizates UNEP, ne  nentor te vitit 2000, te cilat u koncetnuran ne nje udhe lidhese me varrezat e fshatit Planeje, kjo zone si pasoje e bombardimeve eshte e kercenuar nga rrezet radioaktive.

„Ka radiacion, ato i kane konstatu disa shoqata, sipas te cilave jane disa kutia te zeza dhe kane thene se ketu ka rreze radioaktive-thote Zneun Shehu, sipas te cilit jane  5-6 te cemure qe kane pesuar nga rrezet radioaktive.

Dhe keshtu, gjendja ekonomike, papunesia, migrimi dhe cdo brenge tjeter e perditshmerise kosovare mbetet e larget per banoret e Pllanese. Ne fshatin e strukur ne gjirin e Pashtrikut, i cili shenon brezin kufitar Kosove-Shqiperi mbetet varur vetem shpresa per nje te ardhme me te mire ne Kosoven e re…

Ajete Beqiraj, Dojce Vele & Blue Sky