Teqja Bektashiane, në Gjakovë, është themeluar në vitin 1790. I vetmi objekt i këtij lloji në Kosovë, njëherit edhe seli e Gjyshatës së Kosovës, me 1999, u dogj e u rrënua me themel nga forcat serbe. Maksima e bektashizmit është: “Pa atdhe nuk ka fe!”-thotë Baba Mumin Lama.

“Është shumë e vërtet që kemi kërkuar atdheun ma s’pari. Po ndalem vetëm në luftë e fundit të 99-tës kur Teqja u dogj...U dogj, pse nuk patë atdhe! Sikur ta kishim atdheun tonë“-rrëfen Baba Mumin Lama, të cilit fjalë e fundit i mbetet në grykë.Sepse, Teqja Bektashiane me këtë rast humbi edhe bibliotekën me mijëra libra e dhjetëra dorëshkrime.

“Ndër to edhe 58 dorëshkrime, një dorëshkrim ka pas 100 faqe por ka pas dorëshkrime me 400 faqe. Të gjitha janë djeg!”-thotë Baba Mumin Lama.

Por, tempulli I rrënuar para tetë vjetësh, me ndihmën e qeverisë së Kosovës tashmë është renovuar dhe serish ka hap dyert për besimtarët. Kjo e lumturon udhëheqësin shpirtëror dhe atdhetar i cili thotë:„Ne ishim të pushtuar. Tash kemi atdheun tonë dhe tash prapë kemi Teqe!”

“Bektashizmi njihet si dogmë mistike islame që merret me përsosmërinë shpirtërore të njeriut. Bektashizmi i ka rrënjët në Kuran dhe në mësimet e Profetit Muhamed e të 12 imamëve, prej të cilëve vinë edhe të 12 degët apo Tarikatet Shiite të mbrujtura nga misticizmi islam”-thotë Baba Mumin Lama, duke treguar karakteristikat e Udhës së tij.

„Te bektashinjtë, mbulesa është nderi dhe turpi. Pra, është një veshje normale, një veshje me një edukate. Është vetëm një dhomë e ritualit se aty jemi të gjithë vëllezër e motra, jemi të barabartë”.

Këtë e konfirmon edhe kujdestarja e Teqes, e cila thotë se „Në Teqe, prej ngado që vinë të gjithë janë vëllezër e motra. Psh.në festat bektashiane vinë nga të gjitha qytetet e Shqipërisë…”

Dhe, jo vetëm prej atje. Sot, në hollin e Teqes Betkashiane gjejmë një grup vizitorësh nga Zvicra dhe Amerika. Shëndet Nazarko, bektashian nga Korça me banim të përkohshem në Detroit, ka ardhë në Gjakovë me të bijën dhe dhëndërin.

„Është herë e parë që vizitojmë Gjakovën dhe Teqen, meqë jemi bektashianë. Përshtypjet janë shumë të mira. Bektashizmi është më liberal, respekton të gjitha fetë monoteiste dhe ka rrënjët në islam“.

Ukshin Dobelanca, 42 vjeç, nga fshati i Ri i komunës së Vitisë, i cili që 20 vjet jeton në Gjenevë, është musliman sunit.

“Mua më pëlqejnë shumë gjamitë. Por, edhe kjo Teqe më pëlqen shumë. Gjithnjë kam dëshiruar të vizitoj një Teqe. Kjo është herë e parë dhe përshtypjet nga kjo vizitë janë shumë të mira. Është diçka impresionuese!”

Zilja e portës së oborrit, e cila hapet orë e çast lajmëron për ardhjen e një turme tjetër besimtarësh që vizitojne Teqen madhështore, të rrethuar me mure të larta të veshura me gjethe. Në tempullin në të djathtë, janë varret e 7 prej të nëntë baballarëve bektashian që shërbyen në këtë Teqe që prej shekullit 17-të, dy prej të cilëve, për shkaqe të kohës, janë varrosur në Turqi. Të shatë varret nga besimtarët konsiderohen shenjtëri të cilat udhëheqin njerëzit drejt Zotit si dhe ndihmojnë në tejkalimin problemeve të jetës. Kujdestarja sjell shembuj konkret!

„Uuhh, ka plot raste! Nuk di si me e përshkru. Ka lloj-lloj rastesh në jetë. E di sa njerëz vinë këtu? Të të gjitha moshave se ju ndihmon!“

Përkundër faktit se me librin e shenjt islam, alkooli është I ndaluar, përdorimi i tij është një karakteristikë tjetër e bektashijve.

„Sipas dietarëve islam, profeti Muhamed teksa po I shkonte në vizitë një mikut, sheh një grup njerëzish tek pinin verë…-rrefen Shendeti.„Teksa shkonte e i pa në qejf, iu tha: “Ju bëftë mirë!“ Kur u kthy e i gjeti duke u grindur e rrahur, e mallkoi. Mirëpo, duket bektashinjtë gjetën një mesatare dhe thanë: „Ne do pimë derisa t´mos dehemi!“

Kosova është një gërshetim besimesh të ndryshme, e cila njihet për tolerancen fetare dhe harmoninë mes besimtarëve.

„Është kënaqësi të kemi besime të ndryshme me marrëdhnie të mira mes vete. Kjo tregon se të gjithë ne jemi besimtarë të vërtet të Zotit!“-thotë baba Mumin Lama.

Por, a ka shkëmbime me përfaqësues të besimit ortodoks serb, pas konfliktit të vitit ´99?

“Nuk kisha pritu me kontaktu me asnjë njeri, sepse profeti thotë: “I madhi ka me fal...Ai di te fal, sepse ka çfarë të fal!” Ata po me duket janë mbyll në kishën e vet. Nëqoftëse dalin, edhe ata janë pjesë e popullit, krijesa të Zotit! Por kur ata ngrehin mure prej gjashtë metrash, ne nuk kemi si të hymë. Ne atyre s´iu bëmë asgjë! Ndodhi ajo e marsit… Por, ata duhet me hulumtu pak më thellë, sepse kujtoj se të tillët nuk kanë qenë tanët!“

Qyteti i Gjakovës,  është I pasur me një sërë monumentesh të lashta kulturore e fetare. Qarshia e Madhe, është zemër kulturore e këtij qyteti tregtie dhe artizanatesh. Teqja e Bektashinjve gjendet në krye të rrugës me kalldrëm e majtas saj është Xhamia e Hadumit, e ndërtuar që në shekullin XVI. Me 1999, sikur edhe Teqja Bektashiane, një pjesë e kësaj xhamie të lashtë poashtu u dogj nga forcat paramilitare serbe, bashkë me bibliotekën që datonte që nga kohë e themelimit.

Ajete Beqiraj,Dojce vele