Kamioneta ecën tutje, duke na sjellur parasysh tabllotë e bukura të vendlindjes sime, magjia e te cilave  terheq nga mendimet e errëta si me dorë dhe më kthen prapa në të kaluarën, kur si qupë 10 vjeçare për herë të parë kisha përshkuar këtë rrugë. Më vie ndërmend edhe mësuesi im i parë, i cili si një ciceron i çmuar na i përshkruante vendet në detaje. Rruga që shtrihej mes malesh të veshura në gjelbërim më mbante edhe më fort në atë kohë, ndërsa gurgullima e ujit të Bistricës së Deçanit si nëpër ëndërr ma sillte zërin e mësuesit tim të ndjerë:“ Shikoni!...Ajo atje është Kulla e Qelisë. Pak më tej do të shfaqet  Banishta e Bellagjive ose Katundi i Bellesë, për të cilin kemi mesimin „Belleja katund i djegur“.Ajo majë me larte është Maja e Strellcit…Ky është hidrocentrali i Koznjerit ku prodhohet energjia elektrike. Një sasi e ujit vjen nga Bjeshkët e Isniqit apo i ashtuquajturi Përroi i Gjesë, ndërsa sasia tjetër vjen në drejtim të Zallit të Rupës. Në krahë të djathtë shtrihet Pleqja,ndërsa në krahun e majtë Bjeshkët e Gjate vizitës në Bjeshkën e Roshkodolit  Deçanit. Kjo rrugë pas tyre na shpie tek Bjeshkët e Vokshit: Pllaçica, Bjeshka e Dobroshit si dhe Bjeshka e Baballoqit … Kjo rrugë na shpie në Bjeshkën e Belegut dhe në Bjeshkën e Prilepit...“Por,edhe pse mësuesi Haxhi vazhdonte të na njoftonte me gjithë çfarë shihnim, vëmendja jonë ishte e përqëndruar vetëm te shpellat në gji të shkëmbinjve.  Në historinë e Shpellës së Nuses, Ne Bjeshken e Roshkodolit e cila dikur shërbente si kishë ku i çonin nuuset para martesës.

Në çast nipi me prek me një shtagë të gdhendur,duke e quajtur ’shkop magjik’dhe më thotë të shpreh një deshirë. E unë qeshem me ironi. Me një buzëqeshje të vrarë...Sepse,nuk isha e vetmja që dëshiroja të kthehesha prapa në kohë dhe me një mëndje të regjur të kisha kohë të ndryshoja botën,të bëja mrekulli! Dora e nipit tim me zgjatet sa më një lule të verdhë,sa me një gjeth të gjelbërt dhe me çfarëdo që arrin ta këpus nga kamioneta në ecje. Por, nga ajo qupë e vogël në realitetin e moshës reale më kthen vetëm një gjeth i madh sa një ombrelle, të cilën arrin ta këpus sikur ta dinte se mu ajo do të më këpuste edhe fillin e mendimeve. E shikoj e mrekulluar atë bimë çuditërisht të madhe,të cilën nuk e kisha parë ndonjëherë në jetën time. Dhe, derisa mundohem të di se si mund të quhej ajo bimë që rritej buzë Bistricës, nipi im i lumturuar me kënaqesine time më thotë: ”Prit tash të ta këpus dhe një lis!”.

Shiu i mbrëmshëm në degët e bredhave që nën rrezet e diellit shkëlqen si margaritar,me t’u ndeshur me rimorkion shkundet mbi ne, duke na spërkatur sikur nënat në ditën e Shën Gjergjit. Edhe ne shkundemi drithërueshëm, duke fërkuar sytë e larë nga shiu,sikur tashmë të ishim zgjuar nga gjumi i ëmbël i mëngjesit. Përreth nesh, si në një rreth gjelbëror shfaqen peisazhet e mrekullueshme të denja vetëm për Kosovën. Në çdo pëllëmbë, syri gjen ushqimin e me ajrin e bjeshkëve edhe mushkëritë frymojnë ndryshe. Ne të dyja anët e rrugës dredhëza, mjedra e çaj e aty-këtu edhe ndonjë boronicë. Pak më lart, një copë mali si e çimentuar, lahet në ujin e kulluar e krejt përballë, si një pëlhure e punuar me artizanatet kosovare dhe e futur në kornizë, shtrihet një peisazh i qendisur mrekullisht nga dora e natyrës. Kur para nesh shfaqet Përroi i Belegut me gjithë bukuritë e tij, ne e kemi të qartë se ai vetëm emrin e ka-Përrua. Sepse, uji i tij kristalor dhe gurgullima melodike që magjepsnin, turpëron edhe lumenjtë më të bukur ndërsa trungjet e rëna dhe gurët me ngjyrat e larmishme, ia shtojnë edhe më shumë bukurinë natyrore. Menjëherë përmbi të, gurra e madhe shpërthen nga gjiri i malit  si një ujëvarë dhe derdhet në shtratin e saj për të vazhduar rrugëtimin për në bazenin e hidrocentralit.

Rruga e përbaltur drejt bjeshkës, pas çdo lakoreje na nxjerr një faqe tjetër mali me kurora edhe më të dendura drunjsh dhe me bukuri tjera që magjepsin. Atje, mbi shkëmbin e Qelisë, një dhi e egër ish kapur pas shkrepave. E ne, nga larg lakmonim shkathtësinë e saj dhe lartësinë prej së cilës shihte gjithe ato bukuri. Duke u sjellur në rrethin gjelbëror të rrugës që na shpie për në Bjeshkën e Roshkodolit, në të majtë të saj shohim edhe tëbanat në Pleqe ku kanë banuar, madje edhe dimrit, disa lagje të Isniqit. Në këtë bjeshkë gjendet edhe i ashtuquajturi Kroi i Vasovillës,i cili cilësohet si kroi më i mirë në këto anë. Në Qafën e Milishevcit varet si gjerdan lapidari i heronjve të rënë në luftën e fundit në Kosovë e menjëherë përmbi, një shqiponjë e madhe ka pushtuar qiellin si për të na rrefyer se atje vetëm zogjtë e saj kanë folenë...!

Menjëherë pas Milishevcit hymë në territorin e Bjeshkës së Roshkodolit. Burimet që shpërthejnë nga gjiri i tokës me ujin që të bie në balle, era e hollë, ajri i pastër, pëllitjet e lopëve, blegërimat e deleve, zërat e fëmijëve dhe këngët e zogjve janë bukuri që karakterizojnë çdo bjeshkë. Por, kjo bjeshkë është një shtrat i veçantë bukurishë për faktin se vetëm nga  Qafa e Podit të Baqicës mund të shihje si në shuplakë të dorës,të gjitha vendet rretheqark, që nga Qeta, Shtrungjet, Burimi i Bistricës së Deçanit, Shpati i Madh, Maja e Qenit, Qafa e Zavojit, Podi i Birës, Kroi i Mbretit, Gropat e Buta, Shpati i Brisë, Fuzajat, Kërshi i Pishlisë, Rrasat e Çikave, Podi i Hasan Gegës, Huni i Magjupit, Maja e Bajrakut, Pusi i Plavës, Rrvina e Madhe, Varri i Ajshes, Guri i Gjate, Maja e Vogël, Kërshat e Mëdhenj, Maja e Karafilit, Lugi i Paplit e deri te Çukat. Dhe, pikërisht kjo shtrirje e vecantë gjeografike Bjeshkën e Roshkodolit e dallonte nga të tjerat.    Te tebana e Shaban Regjahmetajt   Vetëm ndonjë stan i djegur ,si pikë e zezë prishte harmoninë e kësaj bukurie. Se, edhe pse shkrumbin e tyre e kishin larë të reshurat e pesë vjetëve pas luftës, rrënojat kishin mbetur dëshmi e gjurmëve të një thundre barbare, poaq sa edhe kujtimet e hidhura në kujtesën e isniqasve. Edhe pse para luftës çdo vit kalonin pushimet verore në gjirin e kësaj bjeshke, për pesë vjet stanet e dikurshme mbetën shkret, se atyre iu ishte dashur kohë që t'iu ngjiten serish këtyre majave. Ishin vetëm tri stane në vitin e kaluar, Ne tebanen e Shaban Regjahmetajt, ne Zllonopoje që ia kthyen paksa kësaj bjeshke gjallerinë e dikurshme për t’u bërë sivjet edhe më e plotë. Sepse, jeta në bjeshkë tashmë fillonte që nga stanet në Livadhin e Prilepit e vazhdonte deri në bregoren më të lartë të Staneve të Epërme, ku po ndërtohej një stan i ri. Përgjate majave e bregoreve shiheshin bagëti nëpër kullosa e fëmijë të shpërndarë gjithandej, tek mblidhnin boronica e luleshtrydhe. Të tjerë në gjirin e pyllit, mblidhnin rrëshirë nëpër bredha e ata më të vegjlit loznin pranë stanit me karrocat e drunjta. Në hijen e një bredhi atje në Stanet e Poshtme ishin mbledhur dy tri gra dhe llafosnin. Ndërsa, pak më lart, në njërin nga tri stanet rrëzë bredhave të radhitura për lakmi një djalosh ngjitej bregores. Ky djalë i lagjes së Zukajve edhe na njoftoi se sivjet në Bjeshkën e Roshkodolit kishin dalur 16 familje isniqase të lagjeve Murselaj, Zukaj, Ahmetgjekaj,etj.të cilat ishin shpërndarë nëpër të gjitha stanet e banueshme, që nga Livadhi i Prilepit, Stanet e Poshtme, Stanet tek Bredhat për dallim të Staneve të Eperme, që ende nuk kishte dalur asnjë familje e lagjes së Regjahmetajve,pronë e të cilëve edhe ishin. Se aty mungonte dora e njeriut, dëshmonin jo vetëm barishtat e këqija që kishin kapluar vendin por edhe gjendja e staneve, njeri prej të cilëve pothuaj ishte shembur përdhe dhe nje tjetër ishte djegur i tëri nga serbët. Aty, vetëm një stan kish mbijetuar luftën dhe motin e tash, në të ishte vendosur përkohësisht një familje e lagjes së Ahmetgjekajve, e cila po ndërtonte atë stanin e ri në bregoren më të lartë. Tymi i ogjakut të tij ishte e vetmja shenjë jete në këtë pjesë, dikur shumë të banuar, ku pushimet verore si fëmijë i kaloja mes peisazhesh të bukura, me freskinë e ujit dhe me ajrin e paster të Bjeshkës së lartë të Roshkodolit.