Profesori Hoxha, pas gjithë këtyre studimeve ka një vizion të qartë për kinematografinë shqiptare, sot.

"Ka një paradoks të madh, se kinemaja shqiptare pati një rënie mirëpo ka edhe një shpresë të madhe, sepse në saje të kuadrove të talentuara që kemi në regji, në interpretim e në fusha të tjera ka filluar të ecën përsëri, pavarësisht se me ritme më të ngadalshme se dikur, kur shteti bënte deri në 14 filma në vit. Unë ia kam kushtuar gjithë jetën kinematografisë. Por, derisa t’i botoj edhe ato që i kam të pergatitura unë nuk do të prehem i qetë"-thotë historiani I filmit, Abaz Hoxha.

Libri "Filmi artistik shqiptar '84-2004", I cili ndërkohë del nga shtypi plotëson komplet filmin artistik shqiptar të kinematografisë dhe televizionit.

"Vëllimi i parë ka dalë para disa vjetësh dhe përfshin përiudhen '53-84, pra që nga filmi "Skenderbeu"-rrëfen Abaz Hoxha. U botua vetëm në shqip, sepse atëherë nuk pata mundësi ta botoj edhe në anglisht. Pastaj, kisha shumë telashe me regjimin etj. Ndërsa, ky libër është edhe në variantin anglisht. I ka të gjithë filmat artistik të kinematografisë dhe të televizionit të periudhes '85-2004’ dhe fillon me një analizë që unë e kam quajtur “Ngritja dhe rënja e kinemasë shqiptare".

Në këtë libër janë përfshirë rreth 137 filma të kinematografisë dhe televizionit të kësaj përiudhe si dhe portrete të regjisorëve dhe bibliografi, ku cdo studiues mund të gjëj materialin e nevojshëm që të merret me studime të ndryshme. Aty është bibliografia e shtypit për secilin film, titujt, cmimet, diplomat e gjithë c'kanë marrë filmat në festivalet kombtare ose ndërkombtare. Libri ka edhe përmbajtjet e filmit në shqip e anglisht. Por, këtu profesori ka një brengë:

"Unë Kosovën asnjëherë s'mund ta ndaj nga Shqipëria, sepse për mua që të dyja janë një. Mirëpo, fatkeqsisht, kam pasur informacion shumë të paktë për Kosoven dhe ato që i kam përdorur në enciklopedi, nuk kanë dalë të plota. Mirëpo, unë duhet patjetër të vi në Kosovë, sepse kam synime të tjera. Në librin e parë me titull "Arti i shtatë në Shqipëri", dhe në një liber tjetër që u botua me 2002 "100 vjet kinema në trevat shqiptare", kam trajtuar rrjetin shqiptar të kinemave. Këtu kam trajtuar sigurisht edhe disa filma që janë gjiruar në Kosovë. Kosova kishte vështirësitë e saj se ajo vepronte nën tutelin e Serbisë. Ajo nuk ishte e lirë të bënte cfarë do dhe duhej t'iu përshtatej politikave të tyre"-thote Abaz Hoxha, për të cilin "Kosova është një vend tepër i virgjër që ka fusha të gjëra për të vepruar. Profesori kujton aktor shumë të mire si Abdurrahman Shalën-themelues I Teatrit bashkë me motrën e tij dhe njërin ndër themeluesit e Kosovafilmit. Si kinooperator cek Afrim Spahiun, I cili ka marrë pjese në filmin shqiptar "Koloneli Bunker" dhe ne filmin e fundit të Mevlan Shanajt "Lule të kuqe-lule të zeza". Bile, sipas mendimit të tij, Kosova në këtë drejtim është përpara Shqipërisë. Por ai nuk lë anash as Cun Lajcin, pa bëre fjalë për Bekim Fehmiun, i cili ka carë në ekranin evropian dhe në atë botëror.

Ndonëse studioi në Cekosllovaki për ingjinjeri elektronike, në një kohë kur studionin cfare iu jepnin, Abaz Hoxha në kinematografi u fut me një qëllim të caktuar.

"Unë nuk honepsja dot fuqitë e medha që mundoheshin të përvetësojnë kulturën e vendeve të vegjël. Atëbotë u bë propagandë e madhe që kinematografinë e kanë krijuar rusët. Jugosllavët thoshin se e kemi krijuar ne. Bulgarët për vete. Dhe unë, për të dëshmuar të vërtetën iu futa studimit. E me këtë rast do t'ua sjell edhe nje detaj nga jeta ime! Ishte natë e vitit të ri, 1984. Unë vazhdoja të studioja atë që kisha filluar dhe vetëm kur ra ora 22, u ngrita të festoj ardhjen e Vitit të Ri. Kur u shtrova në sofër, edhe pse ne jemi vetem dy veta në sofer pashë katër pjata. Kur e pyeta bashkëshorten se për kënd janë këto dy pjata, ajo ma ktheu: "Janë për vëllezërit Manaqi!"-rrëfen profesori me të qeshur.

Por, ai pas katër vjetësh studimesh ia doli që të zbulojë se Vëllezërit Manaçi, kineastët e parë në trevat ballakanike, nuk ishin maqedonas-sic pretendonin të tjeret, por ishin shqiptar.

"Ata vinin nga zonat matanë Gramozit, që tash e ka Greqia dhe pikërisht nga fshati Avdela, i cili gjëndet në mes të Konicës, Meçovës dhe Grebenesë. Nga veprat e tyre më të rëndësishme janë gjirimi i manifestimit me rastin e Kongresit të Manastirit, udhëtimin e Sulltan Muratit-të fundit turk nga Selaniku në Manastir, pushtimin e manastirit nga serbët, Kongresin e Dibres me 1009-të e shumë ngjarje të tjera-rrëfen profesori, I cili së shpejti do të nxjerr një liber për veprimtarinë e vëllezërve Manaçi.

Por, cfarë mendimi ka profesori për gjeneratat e reja, të cilat do të bëjnë filmin?

Profesori shkroi edhe në fushën e kritikës dhe midis tjerash ishte edhe shkrimi "Quo vadis kinematografia shqiptare", ku trajton problemet e konematografisë, por edhe të teatrit në Shqipëri.

"Këtu është ndërtuar një numër i konsiderueshëm teatrosh, që sot pothuajse janë mbyllur. U ngritën një varg shtëpi kulture, të cilat pothuajse nuk ekzistojnë ose janë shndërruar në Bingo. U ngritën kinema të reja nga shteti, të cilat poashtu  nuk ekzistojnë. S'po flas për institucione të tjera të shumta kulturore, pavarësisht se objektet tjera muzeale mund t’i korrigjosh, sepse mund te jene bere me tendenca etj.etj. Mirëpo, muzeu s'ka përse të mbyllet, sepse është histori e kombit. Kështu që ishte një paradoks i madh që u shkatërrua një pjesë e tyre. Gjeneratat e reja jo kot kanë një lloj frikë nga e ardhmja. Unë jap mësim në vitet e treta të regjisë dhe të interpretimit. Një ditë në provim i shikoja studentët, të tulatur. I pyeta, pse rrinin kështu? Ata shikuan një herë njëri-tjetrin të menduar dhe ma kthyen: "Po mirë, mbaruam studimet. Cfare më tutje?".